‘Wie ben Ik volgens jullie?’

Wie is God voor jou? En Jezus? Wie is de heilige Geest? Als je je geloof belijdt spreek je je daarover uit. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor en met anderen. Om elkaar te steunen in dat geloof. En natuurlijk ook tegenover degenen die niet geloven, om duidelijk te maken wat je gelooft.

(beeld Stellex10/iStock)

Dat is een doorgaand proces. Zoals jezelf door het leven verandert, verandert de kerk en daarmee haar belijdenis. Ook al is de Heer in zijn trouw altijd dezelfde. In elke tijd lichten weer andere kanten van het evangelie op en moeten we opnieuw naar woorden zoeken.

Daarom moet in de kerk het gesprek over het belijden, volgens Klaas van der Geest, een doorgaand gesprek zijn. Juist ambtsdragers hebben een belangrijke rol om elkaar en de gemeente scherp te houden. Of dat moet resulteren in een nieuw belijdenisgeschrift is de vraag. ‘Belijden is een werkwoord’, stelt Leon van den Broeke. Een nieuwe vastgelegde belijdenis is statisch en kan zomaar afsluitend werken ten opzichte van andere kerken en al gauw weer verouderd voelen. Van den Broeke voelt meer voor een ondertekening van de bestaande belijdenissen. Niet om daarmee alle discussie uit te sluiten, maar om te zeggen: ‘Hiermee sluit ik aan bij de kerk die er al eeuwen is.’ Of zo’n ondertekening zal blijven bestaan, is maar de vraag als je kijkt naar hoe verschillende predikanten die ondertekening beleven.

Aan de slag

Deel met elkaar wat ‘belijden’ en ‘belijdenissen’ bij je oproepen. Is er frustratie van vroeger, gemis of verlangen naar een nieuwe belijdenis? Ga niet met elkaar in discussie, maar luister naar elkaars beleving en verhaal.

Lees de volgende bijbelgedeelten en probeer bij elke tekst onderstaande vragen te beantwoorden: Matteüs 16:13-20, 1 Korintiërs 12:2-3 en 1 Petrus 3:15-16.

• Voor wie is het belijden belangrijk, wie vraagt erom?
• Wat wordt er beleden?
• Waar komt die belijdenis vandaan?

Hoe zijn deze teksten en de antwoorden op de vragen relevant voor vandaag?

Schrijf voor jezelf een korte belijdenis van je geloof. Als je niet weet hoe je moet beginnen, zou je kunnen starten met een antwoord op de vraag boven deze rubriek. Bevraag elkaar op die belijdenissen en probeer daarna samen een belijdenis te schrijven. Denk daarbij na voor wie je de belijdenis schrijft.

Lees (een gedeelte uit) een oud of nieuw belijdenisgeschrift en vertel elkaar wat je daarin aanspreekt en waarom. Zie voor links naar belijdenisgeschriften het online deel van deze rubriek.

Bid (en luister of zing). Een belijdenis kan ook een gebed zijn. Kijk bijvoorbeeld in Psalm 16 of Psalm 73:25-28. Voor diverse muzikale uitvoeringen van deze en andere belijdenissen zie het online deel. Je kunt deze woorden nazeggen of zingen of jullie eigen belijdenisgebed schrijven.

De drie oudste meest gangbare geloofsbelijdenissen in de Nederlandse kerken zijn:

• Apostolische Geloofsbelijdenis
• Geloofsbelijdenis van Nicea
• Geloofsbelijdenis van Athanasius

De meest gangbare belijdenisgeschriften binnen de protestantse en gereformeerde kerken in Nederland, de zogenoemde ‘drie formulieren van enigheid’ zijn:

• Heidelbergse Catechismus
• Nederlandse Geloofsbelijdenis
• Dordtse Leerregels

Ze staan ook onderaan deze pagina. Andere belijdenisgeschriften uit de tijd van de Reformatie en daarna zijn bijvoorbeeld De Westminster Confessie met de Grote en Kleine Catechismus of de Onveranderde Augsburgse Confessie.

Uit de vorige eeuw is de Theologische Verklaring van Barmen, opgesteld in Duitsland voor de Tweede Wereldoorlog in verzet tegen het nazisme.

Een belijdenisgeschrift uit een heel andere context is die van de Masai.

In het Nederlands:

Wij geloven in de enige hoge God, die uit liefde de prachtige wereld en al het goede daarin maakte. Hij schiep de mens en wilde dat de mens gelukkig zou zijn in deze wereld. God houdt van de wereld en van elke natie en stam. Wij kenden deze hoge God in de duisternis en we kennen hem in het licht. God beloofde in het boek van zijn woord, de Bijbel, dat hij de wereld zou redden en alle naties en stammen.

Wij geloven dat God zijn belofte vervuld heeft door zijn Zoon, Jezus Christus te sturen. Een mens in het vlees, uit de Joodse stam, geboren in een klein dorp. Hij verliet zijn thuis en was altijd onderweg bezig goed te doen. Hij genas mensen door de kracht van God, leerde over God en mens en toonde dat de betekenis van de godsdienst liefde is. Hij werd door zijn volk verworpen, gemarteld en met handen en voeten aan het kruis genageld en stierf. Hij lag begraven in het graf, maar de hyena’s raakten hem niet aan. En op de derde dag, stond hij op uit het graf. Hij voer op naar de hemel. Hij is de Heer.

Wij geloven dat onze zonden vergeven zijn door Hem. Allen die in Hem geloven moeten spijt van hun zonden hebben en gedoopt worden in de heilige Geest van God, volgens de regels van de liefde leven en hun brood delen in liefde. Ze moeten het goede nieuws aan anderen verkondigen totdat Jezus terugkomt. Wij wachten op Hem. Hij leeft. Dat geloven we. Amen.

Studie

Als je studie wilt maken meerdere belijdenisgeschriften, kun je dat doen door ze allemaal op een punt door te lezen. Ga bijvoorbeeld na wat ze zeggen over God de Schepper. Beantwoord daarbij deze vragen:

1. Welke overeenkomsten zie je?
2. Welke verschillen?
3. Kun je die verschillen begrijpen vanuit de tijd, de situatie en de achtergrond van de opstellers?
4. Wat inspireert je hierbij? Wat zou je willen aanvullen?