Boekbespreking
1990-11-23
Een doodstil doel?- Jaargang 34
- nummer 24
Van de hand van drs. J.W. Drayer (gepensioneerd zenuwarts/ psychiater) verscheen in de reeks 'Pastoraal Perspektief een boekje over suïcide en pastoraat.
Wie ooit in zijn omgeving suïcide heeft meegemaakt, weet dat dit een gebeurtenis is, die diepe sporen achterlaat. Hoe kan een mens zó ver komen? Kan wanhoop zo ver komen, dat de dood voor iemand de enige oplossing is? In het verlengde daarvan komen de vragen die betrekking hebben op onszelf. Konden wij geen hoop meer bieden? Betekenden we zo weinig, dat iemand - al was het alleen voor ons - niet meer verder wilde leven?
De schrijver staat allereerst uitvoerig stil bij wat de Bijbel zegt over suïcide. Als uitgangspunt daarvoor neemt hij in de Bijbel beschreven zelfmoorden. Vervolgens behandelt hij de visies van verschillende theologen en christen-ethici. Aan het slot van dit hoofdstuk behandelt hij de vraag of iemand die zelfmoord pleegt, verloren gaat. Uit zijn antwoord het volgende belangwekkende citaat: "Niet over het laatste moment, maar over heel zijn leven zal een mens eenmaal rekenschap moeten afleggen. En dan is beslissend niet hoe men gestorven is, maar hoe men heeft gelééfd".
Het hoofdstuk over de suïcidant bevat besprekingen van onderzoek naar suïcidanten en suïcidaal gedrag en wordt geïllustreerd met korte gevalsbeschrijvingen. Deze beschrijvingen verhogen de leesbaarheid.
In dit hoofdstuk komt echter ook het tekort van het boekje naar voren: de nadruk ligt op de suïcide en de beoordeling daarvan; het pastoraat komt weinig aan de orde. Hoe ga je als predikant, ambtsdrager, familielid of vriend om met iemand die met zelfmoord dreigt?
Hoe kun je inspelen op de signalen?
Dit tekort wreekt zich ook in het hoofdstuk over hulp aan nabestaanden.
Wat te doen met terechte en onterechte schuldgevoelens? Wat te doen met de kwaadheid die op kan komen na een suïcide, met het gevoel in de steek te zijn gelaten?
Deze vragen blijven liggen of worden slechts summier behandeld.
Het slothoofdstuk over juridischethische aspekten biedt een inleiding op een terrein dat vol voetangels en klemmen ligt. Binnen het kader van dit boekje moet het een beknopte inleiding blijven. Daardoor stoort de stelligheid waarmee opvattingen van de hand worden gewezen en andere opvattingen worden gedeeld.
'Een doodstil doel' is een boekje van de hand van een christen-psychiater, dat nuttige informatie biedt over een belangrijk onderwerp. Juist daarom is het spijtig, te moeten vaststellen dat het pastoraat (ondanks de suggestie die er van ondertitel en serie uitgaat) maar weinig aandacht krijgt.
'Een doodstil doel?', suïcide en pastoraat - door drs. J.W. Drayer. Uitgave: Oosterbaan & le Cointre, serie Pastoraal Perspektief no. 11; 88 pagina's, f 10,75.