In goed vertrouwen
2011-01-07
In de zeventien hoofdstukken van dit boek worden de kernpunten van het christelijk geloof neergezet, uitgelegd en besproken. Ik moet zeggen dat ik blij verrast was bij het lezen. In een heldere stijl schrijft Van der Veen over de apostolische geloofsbelijdenis. De titel verwijst ernaar dat geloven te maken heeft met overgave, de sprong wagen.- Jaargang 55
- nummer 1
Van alle tijden
Zoals je leert in de Alphacursus is geloven geen sprong in het duister. Daar grijpt dit boekje goed op in. Het is letterlijk verbonden met alle eeuwen. Uitgebreid wordt de link gelegd tussen de geloofsartikelen en de Bijbel.
Tegelijk wordt de geloofsbelijdenis ook direct geplaatst in de Joods-Christelijke traditie. Joodse wijsheden, worden afgewisseld met citaten van grote denkers en theologen door de eeuwen heen. Je kunt dan denken aan Van Ruler, Augustinus, Michael Green of Bonhoeffer.
Genuanceerd
Goede citaten zijn de plaatjes in de boeken zonder plaatjes. Nu is dit boek dubbel feest, want elk hoofdstuk heeft zijn eigen foto. Die foto’s laten iets zien van de nuance die ik ook terugvind in het boek. In eerste instantie lijken de plaatjes niet veel met het hoofdstuk te maken te hebben, maar als je goed kijkt begin je de link te zien. Zo lijken de hoofdstukken in eerste instantie geen keiharde dogmatische uitspraken te doen, maar als je goed leest, herken je de kleur.
Misschien is het goed om dit te illustreren. Het vijfde hoofdstuk is gecentreerd om de belijdenis: ‘wij geloven in Jezus Christus’. Daarin wordt niet keihard gezegd: Jezus is God. Tegelijk is het hoofdstuk zo gecomponeerd dat het dat in alle poriën wel ademt. ‘Jezus slaat een brug naar God en brengt de hemel op aarde. Hij is vervuld van en geïnspireerd door God. Als mens is Hij één van ons en zien wij dat God in Jezus tot ons is gekomen.’ (p.67). Deze ‘eigen’ tekst is omgeven door citaten die duidelijk maken wat het betekent dat God in Jezus tot ons gekomen is.
Verlangen naar belijden
Eén van de inleiders van het boek citeert Augustinus. ‘Beschouw je werk van catecheet als dat van iemand die bezoekers in zijn domein rondleidt. De kunst is om je bezoekers te laten genieten van wat er allemaal te zien valt.’ Het citaat over de catecheet komt niet uit de lucht vallen. Bij dit boek is een handleiding te verkrijgen, omdat het ook bedoeld is om te gebruiken bij onderwijsgroepen en als introductie van het christelijk geloof. De schrijver zelf gaat nog een stapje verder. Hij spreekt zijn verlangen uit dat jonge mensen tot een doorleefde en authentieke manier komen van ‘belijden van Jezus Christus als Heer en verlosser van deze wereld’. In het verlengde daarvan zie ik hem met enige regelmaat worstelen met de vraag hoe je begrippen uit de tijd van ontstaan van deze geloofsbelijdenis goed kunt vertalen naar vandaag. Wat ik dan weer mooi vind om te zien, is dat hij die worsteling niet uit de weg gaat. Bijvoorbeeld rond het begrip ‘Almachtige’. Hij erkent ruiterlijk dat dit begrip suggereert dat God alles kan en alles doet. Hij nuanceert het dan door een theoloog aan het woord te laten die het ‘liefdevolle overmacht’ heeft genoemd en die macht inkadert in de relatie tussen God en mensen.
Relatie centraal
Die relatie zet hij neer als een belangrijk fundament. God is op zoek naar de relatie met de mens. ‘Het gevoel van contact. Je ervaart God, niet altijd even sterk, soms helemaal niet, en dan weer wel. Je voelt: Hij is er voor mij! Je merkt dat God naar je omziet en dat Hij om je geeft!’ (p.16). Hij maakt die relatie zo essentieel dat het andere vragen lijkt te overrulen. Dat is duidelijk te zien in zijn visie op de schepping. Het gaat daar niet allereerst om een natuurkundig verhaal, maar een verhaal waarin de relatie tussen God en mensen centraal staat. De belangrijkste vraag is dus ook: hoe gaan wij nu met die schepping om?
Waardering
Wat mij betreft is dit boek een aanrader. Het is niet altijd eenvoudig om de 16e-eeuwse belijdenisgeschriften te lezen en te begrijpen, maar de schrijver is er wat mij betreft wel in geslaagd om het stof eraf te blazen.
Daarbij maak je laagdrempelig kennis met verschillende grote denkers door de eeuwen heen. Hoewel de confessionele kleur tussen de regels door te zien is, denk ik dat het boekje goed bruikbaar is in onze kerken en een mooi cadeau kan zijn bij een belijdenis.
Veen, E. van der (2010), In goed vertrouwen. Ontmoetingen rond de apostolische geloofsbelijdenis. Kok Kampen. 219p. € 16,-.
André Maliepaard is pastoraal jongerenwerker in de NGK Ede.