Bruggen bouwen
1992-12-18
Het is weer december: de maand van de feestelijkheid, van kaarsen en sterretjes, kadootjes en heilwensen, licht en warmte. Een maand, waarin meer dan anders de gevoelens naar boven komen. 't Is alsof mensen emotioneel in deze tijd meer openstaan. Menigeen voelt zich kwetsbaarder. Meer 'aaraakbaar', meer 'ontvlambaar'. In de vreugde, maar ook in het verdriet.- Jaargang 36
- nummer 26
Beide - en ik weet niet wat het meeste het geval is.
Want december is niet alleen de maand van de huiselijkheid en de gezelligheid, maar ook van de eenzaamheid en de leegte. Er zijn er genoeg, die tegen deze tijd van het jaar alleen maar opzien.
Om de lege plaats die er is gevallen. Omdat het nooit meer zal zijn zoals vroeger. Omdat de herinneringen zo sterk en zo pijnlijk zijn ... Het lijkt er wel op, dat er ook in dit opzicht zoiets als een tweedeling in onze samenleving groeit: tussen mensen, die verlangend naar de feestdagen uitkijken en deze maand de mooiste van het jaar vinden, en hen, die niet weten hoe ze erdoorheen moeten komen en alleen maar blij zijn als het januari is. Is de kloof tussen deze twee belevingswerelden te.overbruggen? Dat is een vraag, die mij aan het einde van het jaar nogal bezighoudt als ik mensen in allerlei situaties ontmoet. Kunnen wij misschien bruggen bouwen tussen eenzaamheid en gezelligheid, tussen verdriet en vreugde?
Gemakkelijk is het zeker niet. Ik denk: vooral niet, omdat er in onze glamourwereld zo weinig plaats is voor het ervaren en doorleven van leed en pijn en ziekte en gemis. "Laten we het asjeblieft gezellig houden!"
Daar moet je, zeker in deze tijd, liever niet over praten, want dat is inbreuk maken op onze feestsfeer.
Wanneer iemand met z'n ellende, z'n problemen, z'n wanhoop voor de dag komt, deinzen velen terug. Daar weten ze geen raad mee.
Ik heb me afgevraagd hoe dat komt. Zou het niet vooral dit kunnen zijn: dat we het gevoel hebben er iets aan te moeten doen? We leven nu eenmaal in een 'doe-cultuur'.
We denken die pijn en dat verdriet te moeten wegnemen of op z'n minst te moeten verlichteri.
En dat kunnen we doorgaans niet. Daarom voelen we ons machteloos. Niet in staat de ander te helpen. Dus lopen we er maar liever voor weg.
Begrijpelijk, ja - maar zo vergroten we ongewild wel die kloof tussen mensen en mensen ...
Zou het ook anders kunnen? Hoe kunnen we een brug naar de ander slaan?
In ieder geval niet door er met grote, vroomklinkende woorden overheen te praten, alsof 'geloven' zou moeten betekenen dat pijn en verdriet en eenzaamheid daardoor als op toverslag verdwijnen. Wanneer we nu eens zouden beginnen met bescheiden te zijn en te erkennen dat wij het lot van anderen meestal niet kunnen veranderen.
Dat ligt niet in onze macht. Dat is dus ook onze verantwoordelijkheid niet en wordt dan ook niet van ons gevraagd.
Als we dat tot ons laten doordringen ontstaat èr wellicht ook de ruimte om met al onze onmacht toch dicht bij de ander te blijven en te delen in diens nood. Wie weet ontdekken we dan tegelijk, dat er bij die ander meer is dan dat.
Dat er ook kracht aan het licht komt. Kracht om vol te houden en verder te gaan. Kracht die wonderlijk en onnaspeurlijk kan neerdalen. Kracht van omhoog. De macht van de liefde.
Want is dat nu niet juist de boodschap van Kerstfeest: dat de hoge God hoogstpersoonlijk ons gebroken menselijk , bestaan binnenkwam, het overnam en er met alle macht Zijn liefde in bracht?
Dat is het beste dat we in deze maand samen kunnen beleven. Samen mogen vieren.
En dat mag dan geen vroomklinkend, vrijblijvend gepraat zijn, maar iets van de daad worden. Iets waarmee we aan het werk gaan. Voor elkaar aanwezig willen zijn. Lief en leed, onmacht en kracht met elkaar durven delen. Een bruggetje bouwen naar de ander. In Gods Naam. In de Geest van Jezus Christus, die onze broeder werd.
"Heer God, die immer komen zult in dood en mensennood gehuld, geef dat wij U vandaag verstaan, elkander troostend in Uw naam. Jezus, maak Uw beloften waar, bekeer de mensen tot elkaar.
Gij, die der mensen broeder zljt, kome Uw Rijk in heerlijkheid."