Scheppingsorde
1989-06-09
- Jaargang 33
- nummer 12
Gezien vanuit de kunst
De uitspraak, dat kijk op kunst, in de meeste brede zin van het woord, het leven verrijkt, is wel een algemene opvatting. Als we ons er voor interesseren is het toch belangrijk, dat we dat doen vanuit het geloof in de Bijbel. Want de Christenkunstenaar zoekt niet de chaos, maar schoonheid in vormgeving, kleur, harmonie 'ook in decompositie zoals tevens in de muziek. Men zoekt dus een bepaalde orde. Als de mens dat zoekt, die door de Heere naar Zijn Beeld werd geschapen, dan zal de Schepper zelf toch óók niet anders hebben gewild dan aan Zijn onvergelijkbare machtige Schepping een bepaalde orde als grondslag meegeven. We kunnen in de Schrift ontdekken, dat Hij in vele opzichten een bepaalde ' volgorde heeft ingeschapen, waardoor de Schepping een harmonische samenhang ontving. Jammer als men in de maatschappij en zelfs zo het lijkt ook in de Kerk aanvallen doet om deze Orde te verstoren.
Typisch voorval
Onlangs vertelde iemand mij, dat zij bij een museumbezoek met haar vinger op redelijke afstand had gewezen naar een bepaald kunstwerk.
Er was meteen, tot haar schrik, een bewaker gekomen met het verzoek maar niet te wijzen, aangezien de monitor niet goed zou kunnen zien wanneer er gewezen werd of aangeraakt.
Zo worden onze menselijke maaksels beschermd. Als het echter om Gods Schepping gaat spitten we vaak zowel letterlijk als figuurlijk alles om met de bedoeling iets van het Godsbestuur t.a.v. de Schepping te ontdekken, en doorgronden.
En soms houden we in onze redenatie al in het geheel geen rekening meer met Zijn Schepping en de Scheppingsorde.
Discussie
Een goede vriend zei me eens: "Alleen door het geloofsoog gaan we de Bijbel beter verstaan en worden in dat geloof dan ook weer bevestigd en versterkt". Het lijkt zo'n eenvoudige uitspraak, maar het is zo'n echte waarheid. Want het is een groot verschil hoe we de Bijbel lezen. De discussie, over de vrouw in het ambt is onlangs nogal hoog opgelaaid, ook in onze Kerken. Dat zou zomaar wéér kunnen gebeuren.
Ds. A.J. Moggré heeft het interessante boekje geschreven ADAM EERST…Zeer boeiend. Maar ook viel het me onlangs op, dat er wel een sterke samenhang moet zijn tussen de wijze waarop men het Scheppingsverhaal leest en de Bijbelteksten, die daarheen verwijzen, wel of niet serieus neemt. Ik neem het Scheppingsverhaal in alle eenvoud letterlijk en geloof niet, dat God mij daar op de Jongste Dag om zal uitlachen. Als kinderen tegen hun ouders zeggen, dat het in het licht van de moderne wetenschap en wat ze op school leren niet meer aanvaardbaar is, dan wil ik toch opmerken, dat de echte wetenschappers vaak zo eerlijk zijn te erkennen, dat er geen sluitende verklaringen bestaan en dat men de grote gaten in de redenatie met fantasie moet opvullen en het dan in feite weer een geloof wordt.
Orde en volgorde
Mij stellende onder het gezag van de Schrift bedenke men echter wel, dat ik vanuit de kunst mogelijk minder rationeel ben ingesteld dan men in Reformatorische kringen wel gewend is. We moeten toegeven, dat de ontwikkeling vaak haaks staat op datgene wat de Schrift ons voorhoudt.
Maar we moeten ons ook heel goed realiseren, dat we door de zonde naar de chaos toegroeien zoals God die in Zijn Schepping niet heeft gewild. De samenhang in de Scheppingsorde wordt door de ontwikkeling steeds ondoorzichtiger.
Toch kreeg Adam in deze orde een leidinggevende taak, passend bij zijn aard. Leidinggevende mensen weten echter, dat ze een dienende taak hebben om de ander te helpen zijn of haar werk zo goed mogelijk te kunnen verrichten. Adam moest ook de aarde bewerken en dienend onderhouden.
Jezus leerde aan Zijn Discipelen, dat hun taak een dienend karakter had en maakte dat extra duidelijk bij de voetwassing.
Adam ontving in Eva een hulp en ze was bedoeld hem te steunen en goede raad te geven. Goede raadgeefsters zijn zeer belangrijk maar nemen de leiding nooit over als de omstandigheden dat niet noodzakelijk maken. Hoe belangrijk is de Advocaat maar de Rechter heeft het laatste woord.
'Verschil Man en vrouw zijn naar hun aard totaal verschillend, natuurlijk! Nuchter gezien is de man nu eenmaal wat creatiever op het gebied van technische uitvindingen ten dienste van gezin en samenleving en geeft leiding in wetenschap, kunst en cultuur. Hij zoekt daarbij meestal een vrouw, geschikt om hem ter zijde te staan en naar haar aard onvervangbaar. De Schrift feliciteert zo'n man, die een goede vrouw vindt en U weet hoe kostbaar zo'n vrouw wordt genoemd. In 1 Cor. 11:14 houdt Paulus terdege rekening met een ingeschapen natuurlijke orde, al heeft het daar op iets anders betrekking. En 1 Tim. 2:13 kunnen we toch óók alleen maar serieus lezen, als we daar rekening mee houden?
Spiegel
Bepaalde hedendaagse kunstenaars zijn in negatieve zin een spiegel van de tijd waarin we leven en werken en spreken. Bepaalde uitspraken laten zien, dat zowel zij als de mensheid aanschoppen tegen de Scheppingsorde.
Enkele uitspraken vrij naar hun bedoelingen uitgesproken zijn bijvoorbeeld:
"Perspektief is een ziekte van het oog" (Picasso) "Als een mens in evenwicht is behoeft hij niet meer creatief te zijn" (Mondriaan).
"Er zijn eigenlijk geen kleuren genoeg" (Gauguin) De opvatting van de Cobra-richting is, dat een mens een gewoon zoogdier is en vanuit een dierlijk instinct moet werken. Zijn dat geen klappen in het gezicht van onze Schepper, die de mens een creatieve geest heeft meegegeven, die niet te vergelijken is met het dier en daar eindeloos ver bovenuit stijgt?
Eigenaardig
Een vrouw zoekt van nature meestal een man, die in ontwikkelingsniveau etc. minstens iets boven haar uitsteekt en een man heeft blijkbaar een ingeschapen gevoel voor een bepaalde vrouw, die bij hem past.
Eigenaardig. Daarbij beweer ik niet, dat de vrouw geen goede leiding kan geven vooral op een terrein waar de man haar eenvoudigweg niet kan vervangen. Ook denk ik wel aan Debora, een noodzaak. In dit geval zien we inderdaad dat de uitzondering bevestigd, dat de regel anders is. Maar in het gezin, waar veel vrouwen vandaag niet meer willen funktioneren, heeft ze juist het talent van een manager nodig.
Als er in Zweden echter reeds een uithuilcentrum voor mannen bestaat waar vrouwen-emancipatie-bewegingen boos op zijn omdat dat mannen-centrum wat meer subsidie krijgt, is de verwarring in de maatschappij toch reeds zeer groot. Moet dat óók in de Kerk? Moeten we dáár ook nog nadenken over de 'vrouw 'in een leidinggevend ambt?
Carrière
Door een wekkerradio hoort men soms onverwachts verrassende zaken. Zo ook onlangs van een presentator. Welke omroepvereniging het was weet ik niet. Volgens de man was er bij veel hedendaagse vrouwen, die intensief met het carrière maken bezig waren een gevoel van onbehagen omdat ze zich steeds minder vrouwelijk gingen voelen. Ze zochten soms, volgens de presentator, naar de meest vreemde vormen van compensaties.
Ik dacht daar nog wat over na. We kunnen vrouwen in het arbeidsproces beslist niet missen ... maar bij wat minder streberigheid zou zelfs de werkeloosheid spoedig opgelost zijn, dacht ik zo. Even later stond ik even voor het huiskamerraam en zag een 'man' met lang slierterig haar door de straat lopen, die door zijn hond leek te worden meegetrokken.
Onwillekeurig dacht ik: hoeveel mannen lopen er zo niet rond, werkeloos, terwijl hun vrouwen in een stevige spijkerbroek, waar niets vrouwelijks meer aan is, op het werk de lakens lopen uit te delen? Hoeveel mannen voelen zich géén man meer en hoeveel vrouwen geen vrouw? En welke verdere ongezonde consequenties vloeien daar uit voort. Misschien was U al bezig hier wat verder over na te denken.
Met een jonge man van zo rond de 25 jaar stipte ik dit onderwerp eens aan terwijl zijn eveneens jonge vrouw meeluisterde. Hij vertelde mij echter, dat de problemen reeds veel groter waren dan ik dacht. Openhartig vertelde hij dat er tegenwoordig veel vrouwen in therapie zijn, omdat ze door bepaalde maatschappelijke funkties zich niet meer bij hun man kunnen aanpassen en te kampen hebben met zelfs sexuele problemen, die daar het gevolg van zijn.
Deze jonge mensen hadden zelfs reeds méér kritiek op feministische bewegingen als de oudere generatie mogelijk kan vermoeden. Een kleine inzinking op weg naar een evolutionistische ontwikkeling? Maar waarom ontsporen dan zoveel kinderen', waarvan bekend is, dat ze van huis uit niet de goede verzorging en aandacht krijgen? We hebben het eigenlijk al weer over ontwikkelingen, die evenzeer zijn achterhaald als de vrije opvoeding, die ook groeide vanuit het abstracte denken zonder zich van God en Zijn Woord ook maar iets aan te trekken. Het Woord, dat op een geheel andere wijze herscheppend en gezondmakend werkt. Realistisch, helend en relatie vernieuwend. Waar in het geheel geen plaats is voor een uitspelen in belangrijkheid van de man tegenóver de vrouw. Leest U het Bijbelboek Hooglied niet vergeestelijkt, maar realistisch, dan hebt U als vrouw én als man de best denkbare therapie om U weer met beide benen op de grond te laten brengen.
Want wat is dat een kostelijk boek.
Alsof het ons even wil herinneren, hoe de Heere het in het Paradijs eigenlijk bedoeld had. Een verademing in deze tijd van ook in dit opzicht zo scheef groeiende verhoudingen.
Doorslaan
Wie de Schepping en de daarbij.
passende orde niet serieus neemt of het Godsbestuur wil doorgronden komt in verwarring. Die kan ook de teksten niet goed meer verwerken, die zich op de Scheppingsorde, Zijn Compositie, Zijn Harmonie beroepen.
Die noemt dat tijdgebonden.
Steeds slaat de mens weer door en vindt niet het evenwicht. Noch de uitbuiting van slaven en arbeiders, noch de onderdrukking van de vrouw is naar de ,bedoeling van het vrijmakend Evangelie. Maar het 'doorslaan naar revolutie, ook in het feminisme, evenmin. Als de Kerk daar aan meedoet, wordt ze evengoed ondermijnd als de maatschappij.
Van het kennen van de Heere moeten zowel gelovige mannen als vrouwen het hebben. Dan toch maar liever uitgelachen worden. Wat de Schrift zegt van de ongehoorzamen: "Let op hun einde". En de vruchten van de 'moderne' Theologie en het feminisme in de Kerk hebben we reed gezien; onzekerheid,. verwarring, ongeloof en lege Kerken. Als' we niet willen worden als de kinderen.
Hoe lief is de Gemeente ons in, ook het belang van ons nageslacht?
Gods Verbond met ons geeft grote verplichtingen en een wijze houding. Voor ons allen geldt Openbaring 3 : 11b: "Houd vast' wat gij hebt, opdat niemand uw kroon neme". De kroon, die de Heere aan de Gemeente geeft.
Onnavolgbaar
In het werk van mensen b.v. schrijvers, dichters, componisten of beeldende kunstenaars e.d. ontdekken we na een bepaalde ontwikkeling vaak iets zo persoonlijks dat het ook wel een onnavolgbaar element wordt genoemd. Zou de Heere, die zelf Zijn Schepsel dat heeft meegeven in Zijn totale Schepping niet het onnavolgbare HEBBEN INGESCHAPEN?
Natuurlijk welen in veel hogere mate. Niets kan de mens van het Godsbestuur doorgronden en daarom zal de Schrift juist zo vaak in allerlei variaties van Zijn onnaspeurlijke Wijsheid spreken. We zijn geen fabelen nagevolgd. Verrijkt nu kunst ons leven? Ja, als we ons stellen onder de Schrift in geloof en dan wordt onze blijdschap steeds groter, omdat we zo'n machtige Vader hebben, die een Verbond met ons en Zijn gehele Schepping sloot en het in de Heer Jezus Christus vernieuwde en ons zelfs een nieuwe Hemel en een nieuwe Aarde heeft beloofd. Altijd zijn Zijn beloften in vervulling gegaan. We kunnen dus rustig op Hem vertrouwen.