Boekbespreking
1988-03-04
Ruth Herzog, - Jaargang 32
- nummer 9
Sjaloom,
Naomi?
Kok Kampen, 1987 De titel bevat geen heilwens, maar stelt de vraag: is er nog vrede te wachten voor onze kinderen? Het boek - een lange brief van een Joodse vrouw aan haar kleindochter - bevat meer twijfels dan zekerheden. Ook de ondertitel, "onvoltooid verleden tijd", drukt uit dat de schrijfster 40 jaar na Auschwitz nog deerlijk gewond is. Daarom zou dit boek beter niet geschreven kunnen zijn: het bevat veel aanklachten en weinig aanwijzingen.
Het doel van de schrijfster is te waarschuwen, dat onze mensheid zich in steeds erger mate vernietigt - tenzij tijdig de waarde van de mens wordt ingezien.
Maar niet wordt ingezien: dat een mensheid, die op zelfvernietiging uit is, aan zichzelf geen reddende waarden kan ontlenen.
Hoewel meermalen de Schrift wordt geciteerd, wordt niet de verlossing in Jezus Christus gezien. De "innerlijke waarde" van de mens staat hoger genoteerd dan Gods verlossende liefde Het verstaan van de Schrift is dan ook bedroevend arm. Eigenlijk komt de schrijfster niet verder dan het abc van de Thora (waar ze grote nadruk op legt) - maar er blijft een sluier over het Oude Testament liggen, die alleen in Christus zou wegvallen.
Vandaar ook termen als: Joodse God (145), in den beginne was Auschwitz (103, 142), ik wilde een kind (113), de mensheid kreeg de tien geboden van de Joden (99), wij Joden hebben de mensheid de bijbel geschonken (99) en vijf maal op 1 pagina wordt het recht van de mens genoemd (8). Stel daar tegenover, dat de Heere aan Mozes zijn Verbondswoorden schonk: 800 jaren voordat de naam Joden ontstond.
De vertaling is erbarmelijk. Pleonasmen als: weer terug, weer hersteld, steeds weer opnieuw en alleen maar, komen bij honderden voor; germanismen als: onderling i.p.v. onder elkaar, in gemeenschap met elkaar i.p.v. samen, terechtgesteld i.p.v. vermoord, anders als i.p.v. anders dan, afgevoerd i.p.v. weggevoerd, kleurlingen i.p.v. gekleurde mensen, zijn niet van de lucht.
De Qumran-periode wordt ruim 2 eeuwen geleden gedateerd i.p.v. twee millennia.
Een brief zal worden overlegd, i.p.v. overgelegd.
Samenvatting: geen gelukkige bijdrage tot de oplossing van het Jodenprobleem - maar gelukkig geen roep om wraak, eerder waarschuwing.