Post uit Rwanda
1989-07-21
Wat is werk?- Jaargang 33
- nummer 15
"U hebt lang geslapen" zegt Yohanni, onze tuinman, veelbetekenend als we op zaterdagmorgen pas om acht uur verschijnen om de deur open te doen. Hij is al een half uur present en heeft al even zoveel tijd nodig gehad om hier te komen, een gedeelte z'n fiets slepend tegen de heuvel op. De vrouw die van tijd tot tijd wat karweitjes doet om geld te verdienen, zegt dat ze al een uur staat te wachten. We kregen al eens eerder, ook op zaterdagmorgen, bezoek om half acht. De dagen beginnen vroeg voor de Rwandezen en ze gaan op tijd naar bed. Ik probeer maar niet eens uit te leggen dat we feitelijk niet lang hebben geslapen, maar laat naar bed zijn gegaan.
Alleen mensen met licht om aan te doen kunnen zich die luxe permitteren, bovendien hoef ik niet m'n best te doen een goede indruk te maken met m'n ijver, dat lukt toch niet.
Hoezo: laat doorwerken, wat voor werk? Achter een tafel zitten en in boeken lezen is dat werk? Zelfs met m'n gedraaf in het huis maak ik geen enkele indruk. Ik ben rijk genoeg om hulp te kunnen inhuren, dus wat ik doe zal wel geen werk zijn!
Dick ging onlangs met een grote schaar de uitschietende heg te lijf.
Men keek verbaasd en Yohanni hield hem nauwlettend in het oog en greep de schaar zo gauw hij de kans kreeg. "Waarom" vroeg Dick. "Dat is toch geen werk voor u. De mensen denken dat ik te lui ben als u zoiets gaat doen" was het antwoord.
In Oeganda, toen het werk waarvoor we gekomen waren een tijdlang stil lag, leefde Dick zich uit op een enorme lap tuin. Men kwam verbaasd kijken. "Kunnen blanken ook werken?"
Onlangs waren we in een kerk in de heuvels, waar ik een praatje hield voor de vrouwen. Men hoorde glimlachend aan wat ik te zeggen had, maar pas toen ik een voorbeeldje uit het huishouden gebruikte werd het interessant. Wilde ik zeggen dat ik als een blanke vrouw ook werk?
Dat ik zelf voor m'n kinderen zorg en de afwas doe, nee maar! Dat leverde veel hilariteit en hartelijke omhelzingen op.
Nu staat de vakantietijd voor de deur. We gaan allemaal uitrusten van ons werk. D.w.z. wij blanken.
Want wij hebben onze tijd zo ingedeeld, dat we het het ene moment druk hebben, terwijl we het andere moment uitrusten.
Het verschil is voor een buitenstaander moeilijk te zien. Bent u misschien zo iemand die het hele jaar in een net pak achter een bureau zit en in de vakantie water aansleept en geultjes graaft om uw tentje bewoonbaar te maken, en wanneer werkt u dan precies? Nee, dan de mensen hier. Ze hebben een spreekwoord dat zegt dat het meer oplevert een vriend te maken dan een dag te werken. Werken is noodzakelijk, maar je maakt er niet zo'n toestand van en als je moe bent dan rust je uit. D.w.z. je gaat zitten of liggen. Wij maken zo'n werk van uitrusten.
We wensen u een hele goede vakantie toe!
Dick en Jeannette Westerkamp-Stegeman
c/o Ecole de Théologie de Butare
B.P. 619 BUTARE RWANDA