Weerpraatje
1987-01-09
Het weerbericht is hier - in een land, overvloeiende .van mist en regen - het hoogtepunt van elke nieuwsuitzending. Zelfs menen we aan de weerprofeet van de dag al te zien, welk weer we kunnen verwachten: lain is altijd voor het slechte weer, Bill meestal een boodschapper van goede tijding.- Jaargang 31
- nummer 1
Het weer is ook, na elke begroeting, het eerste punt voor een gesprek Onbeleefd om er niet aan deel te nemen. Of het nu de kerk, het postkantoor' of de kruidenierswinkel is, in het een weerpraatje worden banden gelegd en onderhouden. Het weer is bijvoorbeeld een reden om niet naar de kerk te gaan; is er regen dan zou je kletsnat aankomen, en is het weer goed dan kan het zo maar omslaan.' Het weer is bovendien een reden om wel naar een, feestje of begrafenis te gaan; is er regen dan helpen alleen gezelligheid en een glas, is het mooi weer dan is er al helemaal niets tegen.
Ja het weer is zo belangrijk dat de nieuwslezer van de" BBC vaak, bij de aankondiging van het weerbericht, een verbindende schakel legt naar zijn collega: en laten we nu eens zien wat vandaag van het weer maakt. En omgekeerd zal de weerprofeet graag' met een kwinkslag teruggrijpen op het laatste nieuws, eer hij met zijn menu begint. Wie ondanks 'alles naar de kerk komt zal zijn buren begroeten met: terrible, isn't it?, verschrikkelijk nietwaar? Of: wat een koude dag! Oh, vandaag is het iets beter, niet?
Ook de ouderlingen zeggen na hun goedemorgen in de hal iets over het weer meestal ongunstig. Ja zelfs de predikant maakt, na zijn begroeting tot ieder in het algemeen, een opmerking over' 'het weer in het bijzonder. Hij kan er hartgrondig bij rillen en dat geeft een band, een broeder band: samen lijden we aan 't weer.
Eens ging bij ons de predikant van het Zeemanshuis van Oban voor. Het was stormachtig weer. De goede man maakte haast en zéi eindelijk: er is een schip in moeilijkheden, ik geef jullie mijn zegen en jullie kunt daarna nog "Eternal Father" zingen, terwijl ik gauw naar mijn post rijd: Eternal Father is -lied 467, een' gebed voor zeelieden in nood.
De vorige week liet een collega me een foto zien van een kreeftenfeest, in zijn keuken gevierd, met alles wat daar bij hoort. En dan kreeften van een, voet lang en .nog .wel groter.· Ik zei: rijke mensen zijn jullie, daar gaat .voor een mooi bedrag door jullie keel! - Welnee, was het antwoord, we hadden zaterdag .een visser , uit de puree gehaald en hij trakteerde ons uit zijn voorraad. Wij - dat is dan het Reddingswezen, Het wordt door vrijwilligers bemand en daar zitten enkele collega's tussen. Dat is voor sportieve mensen die tegen een nat pak en een stootje kunnen; en die op zee in stormweer niet verlegen zijn. Het wordt natuurlijk- gratis gedaan en, het levert een paar beste verhalen op. Dat weer is van grote invloed op het volkskarakter.
'Het is opvallend hoeveel werk kan worden uitgesteld vanwege de weersomstandigheden.: Bij regen geen tuinwerk. Bij regen geen bezoeken. De schilder bijvoorbeeld, die de vorige winter alle binnenwerk bij ons afmaakte, zou verleden voorjaar terugkomen, zodra er drie droge dagen waren geweest. Die droge dagen, zijn er echt wel geweest - maar toen moest hij elders winterprogramma's afmaken, die op drie droge dagen hadden gewacht. Het zal nu wel voorjaar 1987 worden eer alles afkomt. Als er dan tenminste 3 droge dagen achtereen komen. Èr was, eens een kletsnatte ,Schot, die tijdens een gietbui bij zijn beste vriend binnenvluchtte (zegt het verhaal). Hij riep luidkeels "volk'" en hoorde een benepen stem van onder de schoorsteenkap. Overal in huis lekte het water van het plafond neer.
- Kom gauw hier, riep de huisheer, onder de schoorsteenkap zitten we droog.
- Maar, vroeg de vluchteling verbaasd, je huis staat blank, waarom repareer je je dak niet? - Dat kan toch niet met zulk weer? was het antwoord.
- Maar morgen, als het niet regent, dan kan het toch wel?
- Dan lekt het dak niet, was het laatste woord. Daarmee kon de fles geopend worden, want altijd op een droogje zitten is ook niets.
A propos, wanneer u sinds een jaar zulke uitstekende weersvoorspellingen voor de, televisie krijgt.. weet dan dat ze van dit land komen; dat ze van eigen satellieten plukt en aan Nederland verkoopt. Wijzelf kijken er niet teveel naar. Beter is het dagelijks je eigen barometer bij te stellen en de voor- of achteruitgang van de luchtdruk af te lezen. En dat kan diepe indruk maken: soms loopt de barometer in anderhalve dag van 77.5 naar 72.5 terug, dat is meer dan een derde van de schaal.
En zet dan je luiken en garagedeuren maar vast: de depressies komen hier vers uit de keuken van Sint Kildil. U herinnert zich nog wel onze, oude dominee MacVain van 10 jaar terug? Enkele malen hebt u een "sermon" van zijn hand in deze kolom kunnen lezen. Hij was (en is niet meer, helaas) een echte Schot; dus verontschuldigde hij zich altijd voor het weer. Wij zeiden: je krijgt het weer toch gratis, man? - Hij vond het jammer dat we zo'n slechte indruk van zijn land opdeden.
- Wij zeiden: alle regen komt van boven en wat van Boven komt moet wel goed zijn. Toen we hem voor de derde maal aan de Gever ,van het goede en het kwade herinnerden, sloeg het bij hem aan!
Hij hield een preek over Deuteronomium 11 : 10 VVo U weet natuurlijk wel uit uw hoofd wat daar staat, maar voor uw kinderen die het misschien nog niet weten halen we het even op. Daar staat dat Mozes aan de kinderen Israëls over het Beloofde Land zei: '
Want het land, waarheen gij komt om het in bezit te nemen, is, niet als het land Egypte, waaruit gij getrokken zijt: dat gij na. het zaaien kunstmatig moest drenken als een moestuin;
maar het land waarheen gij trekt is een land van bergen en dalen, dat water drinkt van de regen des hemels; een land waarvoor de Heere uw' God zorgt; bestendig zijn de ogen van de Heere uw God daarop gericht, het hele jaar door."
Dat was een nieuw geluid hier. Nog nooit gehoord, dat de Heere zelf zijn ogen op dit land gevestigd houdt, dat Hijzelf voor de regen zorgt. En ja, dat zegt de bijbel op veel plaatsen, niet alleen door de mond van Mozes. Hoewel met name hij liet verband zag tussen ons wandelen naar Gods inzettingen enerzijds - en Gods regen en vruchtbare tijden anderzijds.
(1) Ook waarschuwde Mozes dat de Heere, wanneer Israël vreemde goden zou gaan dienen, de hemel kan toesluiten en zodoende koren, most en olie aan zijn volk onthouden.
(2) Datzelfde zei ook Salomo, dat de Heere de hemel kan toesluiten, maar op onze verootmoediging, onze bidstond bijvoorbeeld, ons land weer kan "genezen". Ook zegt de bijbel dat de Heere, om ons te tonen dat Hij regeert en door Hem de koningen regeren, donder en regen kan geven 8) tijdens de tarweoogst - wat een misoogst betekent. Amos wees er op 4), dat de Heere de regen had weggehouden, drie maanden voor de tarweoogst; alweer misoogst alzo. Ja, eenmaal regende het niet in drie en een half jaar 5), zodat men schreeuwde om regen, vruchtbaarheid, gewas, koren, olie en wijn! En op veel plaatsen zegt de bijbel, dat het weer uitsluitend en geheel van de Heere afhangt. Hij geeft de vroege en late regen, opdat de aarde ons zijn vruchten kan geven:' brood om van te leven, wijn om bij te zingen.
Hij zegt tot de sneeuw: val op de aarde, en tot de stortregens: wordt machtig, zei Job 6). De' storm komt uit zijn schatkamer en de kou uit zijn schuren. De regen komt volgens een gezette orde en voor het weerlicht baant Hij de weg. Hij maakt de dauw, en de regen heeft geen andere vader dan de Heer.. Jawel » donder, hagel en bliksem komen van Hem 7), en we zingen het in psalm 105. Er zijn trouwens meer psalmen, die van Gods macht over de natuur' spreken: zingen we niet over de regen, die . ons gans rijkelijk kan overdekken?
Jeremia wist het: die de Heere vrezen kunnen rekenen op vroege en late regen "op zijn tijd" en zelfs ... zonnig weer, in de oogstweken. Want, Hij beschikt over water, over mist, bliksem en regen, wind uit zijn voorraadkamers. Weerprofeten kunnen denken dat ze het weer in de hand hebben, màar het zijn geen natuurkrachten, geen wetten van oorzaak en gevolg, geen voorspelbare satellietobjecten - doch scheppingen van de Almachtige.
In dit land, waar men leeft bij de gratie van de evolutieleer, (de kinderen worden er mee volgepompt) gelooft men nog aan "weergoden", die onderworpen moeten worden, Men neemt maatregelen tegen een verwachte ijstijd. Sedert Darwin is- God uit het gebeuren weggeredeneerd. De mens heeft het heerlijk ver gebracht en zal de laatste obstakels ook wel nemen. Alleen 'nu en dan verrast de Almachtige de geleerden met een aardbeving, een onvoorspelbare lavarivier, een insectenplaag waar geen woorden voor bestaan, een cycloon die de halve wereld beslaat, een stormvloed die een derde van ons land teistert. Die in de hemel woont lacht. 'Hij komt in zijn genade tot ons als de vroege en de late regen, precies wat we nodig hebben 9).
Zo is Hij "goed doende van de hemel, regen en vruchtbare tijden gevend, onze harten schenkend overvloed van spijs en vrolijkheid" 10). En alleen voor het uitverkoren volk? Gelukkig niet. Hij doet zijn zon opgaan, over bozen en goeden, regent over rechtvaardigen en onrechtvaardigen 11).
1) Lev. 26: 4; Deut. 11 : 14,17
2) 2 Kron. 7 : 13
3) 1 Sam. 12 : 17, 18
4) Amos 4 : 7
5) 1 Kron. 17
6) Job 37 : 6, 9;28 : 26; 38 : 38
7) Bic 9 : 23
8) Jer. 5': 24
9) Hosea 6 : 3; Joël 2 : 23
10) Hand. 14: 17
11) Matt.,5 : 45.