Gnostiek (3)
1987-01-30
1. De gnostici haten de hoge God, de Schepper van hemel en aarde. Dat is immers die God van het Oude Testament, die hen uit hun bóventijdelijke lichtwereld 'vandaan heeft gehaald en in de tijd heeft geplaatst, gevangen gezet in zijn sombere gevangenis, in het duister. Ere aan de slang, die onmiddellijk zich in dat zgn. "paradijs" tegen Hem verzette, en aan' al die rechtvaardigen, die dat verzet overnamen. Zij weten door openbaring uit de Iichtwereld, daar, waar de goede 'God heerst, van wie zij waren en waarlieen zij zich spoeden. En dat weten zullen ze dan ook principieel in toepassing' brengen tegenover de onwetenden.- Jaargang 31
- nummer 4
2. Daartoe hebben ze een tabel opgesteld van soorten mensen in deze duistere wereld:
a. de .pneumatici: de Geestelijken, zij, die hun afkomst weten door de openbaring van boven;
b, de psychici: de zieligen, die dit weten niet bezitten, en het van het geloof in die,Schepper verwachten;
c. de hylici: de vleselijken, die volledig in deze wereld van de tijd opgaan.
3. U merkt wel, hoe de gnostiek gewerkt heeft en nog werkt, met name' (Satans oogmerk) onder Christgelovigen: Wat is er onder ons éen eerbied voor "geestelijken", die het geheim in zich zouden dragen van de Godsvrucht. Ook voor de "diep doorgeleiden" als benijd model voor hun naasten. Wat is er ook' gelasterd over de tijd! Terwijl nu juist die tijd door God is geschapen, om daarin Zijn bedoeling met deze door Hem geschapen wereld tot uitdrukking te brengen: ontplooiing van Zijn kosmos onder leiding van de mens, ieder in zijn situatie, met zijn mogelijkheden, naar zijn roeping.
4. In onze tijd kunnen we zien, hoe God deze gnostische tabel tot een bespotting maakt. De "geestelijk gehandicapten", zoals wij ze noemen, worden door God ten voorbeeld gesteld van levenslust en arbeidsdrift, van zorg voor elkaar: En U moet het jongenskoor van Groot Schuilenburg eens psalm 43 horen en zien zingen: die verstáán waar het om gaat.
5. Onder de "hooggeestelijken" rangschikken we dan ook graag behalve de predikanten de zgn. "kerkvaders", alsof dat niet doodgewone schepselen waren, door God geschapen als wij anderen. Een voorbeeld. Athanasius, onder ons vermaard door zijn geloofsbelijdenis achter in ons psalmboekje, en behorend mitsdien tot die figuren met een. aureool van heiligheid begiftigd, Toch maar een gewoon schepsel, blootgesteld en gebeukt door de stormen van zijn tijd, getuige het optreden van Marcion.
6. Wie was dat eigenlijk?
Zoon van een rijk reder in Sinope (Nikust van Klein-Azië), waar hij door zijn vader - die daar episoopus was van de Christengemeente, - buiten de gemeente gestoten werd als fervent; opruiend gnosticus: hij haatte de God van het Oude Testament, die zich niet ontzag Zijn Wet door tè zetten van “gerechtigheid", dwars tegen liefde en barmhartigheid in.
Met het door Hem uitverkoren volk van Abraham veroverde Hij, in strijd met alle recht het land Kanaan en verdelgde de bewoners. Marcion had toch wel een ander idee van “gerechtigheid” en dat was “liefde”. Over deze tegenstellingen, die van “wet” en “evangelie”, schreef hij een boek dat helaas verloren is gegaan, maar waarvan wij de portee wel kennen in onze tijd. Emil Brunner heeft ten overvloede deze gebruikelijke tegenstelling verdedigd.
7. Marcion heeft rusteloos gewerkt om voor zijn gnostische theoria aanhangers te winnen. Om in de Creatuurlijke werkelijkheid; Gods tijd, de geloofsstrijd om het Evangelie van Christus te verlammen. Toen hem dat in Sinope niet gelukte, ging hij reizen, en te Rome aangekomen, heeft hij die gemeente eerst zo weten te imponeren, dat men zijn boodschap aanvankelijk aanvaardde, tot hij ook daar uiteindelijk werd geëxcommuniceerd.
8. Hij kreeg vooral bekendheid door het schrijven van een "eigen" Evangelie. Daartoe nam hij het Lukas-evangelie als manipuleerbaar model om het te verwringen tot zijn theoria van alle joodse smetten diende het gereinigd. De "Verlosser" - gedacht werd aan een hoge functionaris in het gnostische rijk der boventijdelijkheid - zou zich compromitteren als hij zich in eigen persoon in deze wereld van de Schepper begaf en vlees werd . De Verlosser maakte. gebruik van een aards mensenlichaam, Jezus, dat hij voor de schijn "betrokken dat hij tijdig vóór ' de kruisiging verliet: de soldaten requireerden hiervoor Simon van Cyrene! De eerste hoofdstukken van het Lukas-evangelie .vervielen uiteraard, de Verlosser kwam pas in hoofdstuk 4 : 31 neer uit de Lichtwereld vandaan. Met dit "evangelie" heeft hij grote onrust weten te brengen onder de belijders van het wèrkelijke Evangelie ..
9. Een enkel voorbeeld, meegedeeld door onze kundige en ijverige dr S. Greijdanus, en te.vinden in zijn grote Lukas-commentaar Lukas 22 : 43,44. (Van Bottenburg, 1941). U ziet wel, dat deze passage b.v. in Groot Nieuws tussen haken is gezet. Waarom, vragen wij ons af. Is zij u Authentiek of niet? Toen de Arianen zich op deze tekst konden beroepen in hun bestrijding van het feit, dat Christus waarachtig. God was, liet Athanasius deze tekst in de grote handschriften vervallen! Epifanius zegt ronduit, dat. de orthodoxe gelovigen bang waren voor deze tekst!