Izaäk - zielige, blinde, oude man?
1987-02-13
Izaäks voorliefde spoort niet met Gods voornemen. Zijn voorkeur gaat uit naar Ezau, de "meerdere". Ezau, die hem een smakelijke wildschotel bezorgt. Aan hem wil hij de zegen geven: Maar - nog afgezien van Gods voornemen - dat is dan wèl de Ezau die zijn eerstgeboorterecht voor een kom linzensoep onder ede verkwanselde. Het is ook de Ezau die zich twee Hethitische vrouwen nam en zij waren een kwelling des geestes voor Izaäk en Rebecca" (Genesis 26 , 35; vgl. 27, 46).- Jaargang 31
- nummer 6
\We luisteren weer naar de schrijver van de Hebreeënbrief. Zijn lezers dreigen "over te lopen." Zij hinken op twee gedachten, zij willen mogelijk van twee walletjes eten (vgl. 10 : 25 - de eigen bijeenkomsten niet verzuimen). Niet voor niets waarschuwt hij hen; "Iaat niemand een hoereerder zijn of een onverschillige (St. Vert. beter: een onheilige) als Ezau" (12: 16). Dat zijn geen psychologische' typeringen. Het zijn religieuze kwalificaties: de verhouding tot God is in 'geding, Er aan vooraf gaat o.m.: "ziet daarbij toe, dat niemand verachtere van de genade Gods" (12: 15). De Groot Nieuws vertaling geeft dit prachtig weer: "let erop, dat niemand de genade Gods verspeelt".
Zoveel staat er dus op het spel. En nu noemt de schrijver Ezau een- hoereerder. Niet vanwege een losbandig huwelijksleven. Maar zoals Israël vaak wordt getypeerd wanneer het de band met, God negeert. Evenzo heet Ezau een onheilige: ook door zijn huwelijken begeeft hij zich buiten de door God gestelde perken. De veilige, beschuttende omheining van de afzondering van "de Kanaänieten" (vgl. Ef. 2.: 14). Hij verbreekt het isolement, Holwerda) dat door Abraham juist werd geëerbiedigd (Gen. 24: 3; vgl. 27: 46; 28 : 1, 2). Hij profaneert zich openlijk. En aan deze Ezau wil Izaäk zijn zegen Gods zegen, toevertrouwen. Want: hij had een voorliefde voor Ezau, want wildbraat was naar zijn smaak ...'t Is waar; God had tot op Izaäks oude dag nog geen enkele aanwijzingen gegeven, hoe en wanneer Hij zijn voornemen ten uitvoer zou brengen. Maar Izaäk is ook niet van. plan langer te wachten. En uit zijn wantrouwen t.o.v de. verklede Jacob blijkt, dat hij per sé aan Ezau de zegen .wil geven. Daarmee negeert hij Gods vrijmachtige keuze. Terecht merkt B. Holwerda hierbij op: "Men moet hem niet zien als de tragische figuur 'een blinde bedrogen door zijn eigen zoon';.. : . Izaäk wist, dat hij eigenwillig handelde bij de zegen aan Ezau te geven."Rebecca: werken "des vleses". Dan nu naar de tent van Rebecca, waar ook. Jacob op dit moment verblijft. In tegenstelling tot Ezau hebben deze beiden er wel vertrouwen in, dat Gods beloften de moeite waard zijn. Ook lijkt de voorliefde van Rebecca 'voor' Jacob goed te sporen met Gods voornemen. Maar niet elke activiteit die uit 'zulk geloof voortspruit is daarom per definitie goed te noemen. Achter Rebecca's plannetje steekt in feite de angst, dat God niet bij machte zal zijn in een tijdsbestek van enkele uren zijn plan te realiseren. De angst,dat het uit de hand dreigt te 'lopen, zodat menseIijke hulp geboden is (vgl. het optreden van Uzza in een veel later openenbaringsstadium, 2· Sam. 6 : 6, 7). Heel scherp weer typeert B. Holwerda de gebeurtenissen in Gen. 27 als greep. van het vlees naar de zegen".In de belofte zegt God: Ik zal· u geven Het 'vlees' zegt: ik zal het realiseren.
Wat houdt geloof in de belofte dan in? Als mens op non-actief te worden gezet? Lijdelijk toezien en afwachten? Maar het leven van Abraham was' geen werkeloos neerzitten. God zei: "Ga uit uw.land ..." en hij ging. Ook Izaäk bewandelde, 'samen met zijn gezin, in Gerar de weg van het geloof. En in de veelzeggende geschiedenis van de putten ervoer hij: God houdt zijn woord (Gen. 26): Beiden waren actief in het .geloof. Zij rekenden met wat God hun had geopenbaard en toegezegd. Gods openbaring was hun uitgangspunt. Jacob: afwachten maar? Nog beter kunnen we, zeggen: .Gods openbaring degradeert de mens niet. Denk maar aan wat Gen. 17 : 17 ons onthult: "En de HERE dacht: Zou Ik voor Abraham verbergen wat Ik ga doen?" Waarna Abraham met God gaat "onderhandelen" over Sodom. Ligt dat ook niet daarin opgesloten; dat God de mens schiep als zijn beeld, als zijn vertegenwoordiger? Gods openbaring, kennisgeving houdt juist in, dat de mens tot bondgenoot wordt gemaakten serieus meetelt – uiteraard meteen (erkennen van eigen beperkingen.
Tegelijk schept. God zo een vertrouwelijkheid die precies vraagt om pet vertrouwen van het geloof. Geloven is: tot het laatst toe vasthouden: God houdt zijn woord.
We moeten ook met onze kinderen over onze geloofservaringen spreken, ook, al stellen wij ons daarbij kwetsbaar op. Tegenover onze kinderen· behoeven' we heus niet te doen alsof wij onwrikbare rotsen in de branding zijn. Dooreen dergelijke houding prikken ze heus wel heen ..
Veel ouders en 'kinderen leven in dit opzicht als vreemden naast elkaar. Het gevolg is, dat de kinderen in huis een zekere geborgenheid missen. Daar hebben 'ze echter wel behoefte aan. Wanneer de ouders de hele avond aan de t. v. gekluisterd zitten dan is het geen, wonder dat de kinderen het elders zoeken.
Ze zoeken dan hun vertier buiten huis, en gaan "ertoe over in groepsverband met andere jongeren om te gaan met alle gevolgen van dien. . Hoe vaak ontbreekt in het gezin het Wezenlijke gezag, verantwoordelijkheid, aandacht en liefde. Zo begint het kwaad in het gezin. Het gaat door naar de school, waar de onderwijzers vaak twijfelen aan eigen gezag en overtuiging.
Een negatieve factor kan ook zijn, dat de huwelijksverhoudingen in het gezin slecht zijn. Verhoudingen; die soms zo slecht zijn, dat ze in een echtscheiding eindigen. Het gevolg is dat de kinderen vaak totaal ontworteld raken.
Het is duidelijk, dat ook het gezin een factor kan zijn, die bijdraagt tot ontkerkelijking, speciaal bij de jongeren. Natuurlijk is het niet zo, dat elke kerkverlating op de gezinssituatie valt terug te voeren. Daar zijn ook veel gevallen, waarbij de ouders het mogelijke gedaan hebben 'om hun kind voor de dienst van God te' bewaren, terwijl de kinderen toch met kerk en geloof braken.
Veel schrijvers, die het geloof vaarwel zegden, .geven wel wat erg gemakkelijk de schuld aan de ouders.
Wanneer de kinderen. de kerk vaarwel zeggen, moeten de ouders hun kinderen toch niet loslaten, ook al is' men het helemaal met hen oneens. Het is ook goed om opgeschikte momenten er met" hen over. te spreken . Begin er echter niet telkens weer over.
Laat wel in uw gedrag en houding zien wat voor u het grootste, het allesbeheersende in uw leven is. En bovenal; vergeet hen nooit in uw gebed.
Verwereldlijking van de Kerk
Wanneer wij vragen naar de oorzaken van de ontkerkelijking komt ook de 'kerk er helaas niet brandschoon af.
Laten wij maar eens lezen wat Paulus . In Ef. 4: 10 over' de gemeente zegt (vertaling Anne de Vries): .
"We moeten geen kinderen meer zijn, die zich als stuurloze schepen in de storm laten wegblazen door elke leer, die de mensen maar kunnen bedenken bij hun doortrapt .listige .pogingen om anderen op een dwáalspoor te brengen. Nee, we moeten de waarheid in het oog houden, dan rullen wij ledematen allemaal naar Hem toegroeien -die het hoofd is: Christus. Vanuit het hoofd wordt de groei van het hele lichaam beheerst. Het lichaam is opgebouwd uit een groot aantal delen die samen het geheel in stand houden, en het groeit door de juiste werking van elk van die delen. Het bouwt zichzelf op door de liefde." Wanneer wij deze woorden uit de Schrift overwegen, moeten we erkennen, dat ook kerken ernstig tekortschieten.
We moeten, de waarheid in het oog houden, zo schrijft Paulus, maar zijn er niet veel kerken, die zich als stuurloze, schepen in de storm laten wegblazen door elke leer, die de mensen maar kunnen bedenken? De verwereldlijking is ook de kerkmuren niet voorbijgegaan. In veel kerken laat men 'vrij spel aan onbijbelse beschouwingen. Er wordt een ruimte gegeven die niet naar de Schrift is. Zo stelt men, dat de Bijbel vol fouten staat. Theologen menen zelf te mogen en te kunnen uitmaken wat wel of niet juist is in Gods Woord.