Daklozen ver weg en dicht bij huis
1987-02-27
Het jaar 1987 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het jaar van de daklozen. In verband hiermee stond in De Tijd een artikel over de daklozen in Calcutta. Deze stad. eens hoofdstad van het Brits-Indische keizerrijk, heeft een enorm aantal inwoners: Het aantal ligt tussen de tien en veertien miljoen en is bij geen/benadering precieser vast te stellen. Het aantal 'wordt alleen steeds groter, dàt is wel zeker, En ondanks de grootheid in het verleden is Calcutta vandaag één van de armste steden in de wereld. De problemen, ook het probleem van de daklozen; zijn onoplosbaar. De daklozen kunnen zich nóg een beetje redden zolang het weer gunstig is, maar als er regen op komst is, weet men zich bijna geen raad om de weinige bezittingen ergens veilig op te bergen. 's Nachts liggen er rijen mensen te slapen op de trottoirs, soms met een stuk karton onder zich. meestal zo op de stenen. Men slaapt op de stoep en leeft overdag op dezelfde stoep. Ook deze aantallen zijn niet te tellen, maar waarschijnlijk leven een miljoen mensen op deze wijze. Daklozen ver weg.- Jaargang 31
- nummer 8
Ze zijn ook dichtbij. Televisiebeelden laten ons de daklozen in Amsterdam zien, Ze liggen in de strenge winterkou ergens buiten te slapen of zoeken een plekje in de metro of in het station. En wie zie je dan ook op de televisie. De mensen van het Leger des Heils. Met soep en brood en ... slaapplaatsen.
Zo wordt heil gebracht, ook nu de stille nacht van het Kerstfeest al weer voorbij is.
Mensen zonder woning... Een jongen vertelde, dat hij niet van plan is het geld van zijn uitkering te gebruiken voor huisvestingskosten. Hij scharrelt de hele dag door de stad, drinkt z'n pilsje of wat anders, eet zijn frietje met hamburger, en 's nachts vindt hij wel iets om te gaan liggen.
Hei is gemakkelijk om vergelijkingen te maken met vroeger. In de dertiger jaren hadden veel mensen het beslist.
niet breed, maar er waren weinig of geen daklozen. De gezinnen bleven langer bij elkaar en men leefde samen in vaak kleine woningen. In Calcutta wonen veel mensen zonder werk en zonder uitkering.
In ons land wonen veel mensen zonder werk met een uitkering. Het is gemakkelijk praten als je zelf niet van een uitkering hoeft te leven, maar vergeleken met andere landen is het in Nederland met de sociale voorzieningen goed gesteld. Welvaart is echter nog geen welzijn.
Een hoge ambtenaar in Calcutta: zei: 'Daklozen komen en gaan. Het is een, steeds wisselende groep. Wat moeten wij daaraan doen?' Wij denken waarschijnlijk precies zoals die man in Calcutta, Wat moeten wij er aan doen? We kunnen niets. Maar die mensen van het Leger des Heils dan? Wij zijn vaak bangvoor de confrontatie met mensen die zo geheel anders leven. Maar de heilssoldaten schuwen de confrontatie niet. Ze zingen niet over de ontheemden, maar zoeken de ontheemden. En via de soep en het brood proberen ze te komen tot een gesprek, tot het brengen van de goede boodschap. Hebben ze betere ogen dan wij".
En toch, als je oplet; kan het zo maar gebeuren dat je oog in oog staat met een ontheemde, een dakloze, een zoeker. Je ziet soms zo maar een jongen die weggelopen is van huis op zoek naar een andere woning.
In de oorlog heb ik tientallen teksten verkocht met het opschrift: 'Verbergt de verdrevenen en meldt den omzwevende niet' (Jesaja 16 : 3 in deStatenvertaling), De bedoeling was duidelijk en de opbrengst was bestemd voor onderduikers. Er zijn vandaag geen onderduikers meer, wèl zijn er daklozen, met of zonder eigen schuld. Die schuldvraag is echter niet zo belangrijk. We zongen met Kerst immers dat heil en vrede worden gebracht aan een wereld verloren in (eigen) schuld? Jan Wit dichtte eens: 'Hervorm, herschep ook ons geslacht, opdat het door de wereldnacht de weg vindt naar uw woning.' 'Maar misschien kan die weg naar Gods woning voor een ander lopen via onze woning.
Je weet maar nooit.