Het teken van de galg
1987-03-13
"Dichters liegen de waarheid" moet Bertus Aafjes eens gezegd hebben. Dichters (en schrijvers van romans en verhalen) vervormen soms de werkelijkheid, zij passen gebeurtenissen en toestanden dan 'aan om zo des te duidelijker hun" waarheid" te kunnen brengen. Martinus Nijhoff verplaatst in zijn gedicht "Het Veer" de oude legende over de martelaar Sebastiaan vanuit het oude Rome naar het eigentijdse Hollandse polderland en Felix Timmermans laat het kerstgebeuren in zijn eigen omgeving plaatsvinden: Het Kindeke Jezus in Vaanderen. Er zouden méér voorbeelden te noemen zijn van schrijvers die door een dergelijke werkwijze menen hun waarheid " beter over te kunnen dragen.- Jaargang 31
- nummer 10
Het boek van Mance ter Andere, "Het teken van de galg" past in dat kader. We komen terecht in een moderne, voor ons herkenbare stad maar de' herinnering aan het verleden is op allerlei manieren aanwezig. Aan de rand staat nog altijd een oude steen met .geheimzinnige runen tekens en volgens sommigen woont aan de overkant van het water nog steeds God. Maar het aantal gelovigen is klem geworden al staan er nog veel godshuizen in de Stad. Daarbovenuit steken de torens met de galg, het teken van de Gehangene. Eeuwen geleden moet, de Gehangene aan de mensen van de Stad de weg tot behoud hebben gevonden, maar de stadsregering zag zich ter wille van "het belang" genoodzaakt Hem aan de galg te brengen. De Gehangene is evenwel uit het graf herrezen en daarna wandelend over het water heengegaan.
In de Stad zijn mensen die verwachten dat de Gehangene ééns terug zal komen. Adam de Man is één van hen, hij geeft les aan de school "Maranatha". Maar in die school wordt naar de terugkeer van de Gehangene helemaal niet uitgezien Ziedaar het decor voor het verhaal.
De sfeer wordt verder bepaald door allerlei herkenbare elementen: industrialisatie, diverse, medische klinieken, jeugd die elke binding door wetten en regels afwijst en gelovigen die geen antithese meer erkennen. Adam de nan zoekt met moeite zijn eigen weg, In het huwelijk is hij teleurgesteld, de èchte grote liefde is voor hem onbereikbaar geworden. Hij wordt sterk bekoord door de boodschap van Johannes, de Zwartman die oproept tot bekering, tot een nieuw begin, maar Adam moet machteloos toezien hoe de Zwartman door een stel uitzinnige jongelui wordt' vermoord.
Ik vind dit geen boek om uitvoering te "bespreken": het moet gelezen en overdacht worden en ik moet niet beginnen met het uit te leggen. Wat de waarheid is die de schrijver hier op ZIJM manier naar voren brengt, moet de lezer zelf achterhalen. Ik meen dat de schrijver recht heeft op een groot aantal aandachtige lezers, niet in de eerste plaats uit de kring van hen die tot de abonnees van Opbouw behoren. Van harte aanbevolen!
"Het teken van de Galg" is verschenen bij uitgeverij Van den Berg in Kampen en kost 13,50.