Liefde als harnas
1987-03-20
De uitdrukking die Paulus hier bezigt om het geloof en de liefde te typeren doet wel wat vreemd aan! Vooral in verband met de liefde had hij volgens onze eerste gedachte toch wel een ander 'en een beter beeld kunnen kiezen. Liefde als harnas! Bij de liefde denkt een ieder aan omhelzing en niemand aan afweer! In de liefde ga je om zo te zeggen open voor de ander en loop je niet in een harnas rond!- Jaargang 31
- nummer 11
En toch noemt Paulus de liefde hier een oorlogstuig, een verdedigingswapen.
Hoe kan hij dat bedoelen? De vraag is zinvol, of Paulus hier niet een belangrijke bijkomende (niet: bijkomstige!) functie van de liefde op het oog heeft. Niet de eerste en eigenlijke werkzaamheid van de liefde maar een zeer belangrijke en onmisbare keerzijde!
Uit het leven gegrepen...
Verliefdheid is niet hetzelfde als liefde. En het kan gebeuren, dat een opgroeiende jongen - meisje kan ook! - heel wat met verliefdheid te stellen heeft, voordat het tot een echte liefde komt. Dat, komt dan meestal daarin uit, dat hij 'nu met het ene meisje gaat’, vervolgens met een ander meisje, terwijl een derde meisje mogelijk nog wel in het verschiet verborgen is om láter te verschijnen. De ouders zien dat niet zonder zorg aan. En daar hebben ze ook echt geen ongelijk in. En dan kan het gebeuren, dat vader en moeder tot een welgemeende verzuchting komen: Vond hij nou de echte Jozef maar eens! Kwam de echte grote liefde nu maar eens in zijn leven! Want dan zou er ook een einde komen aan dat vlinderen" van bloem naar bloem. Een echte grote liefde heeft in haar concentratie op de éne geliefde inderdaad ook een afsluitingseffect in zich. Inde overgave van het hart aan die éne zit een kracht van blokkering ten opzichte van alle andere gegadigden. De echte liefde tussen man, en vrouw - ik bedoel inderdaad de échte! - voert het getal 1 in haar vaandel. Zij kan niet delen en zij wil niet delen. Als zij dat toch zou kunnen, dan weet je ook, dat ze, is ontaard, dat ze haar werkelijke karakter verloren heeft. Als we het nu een beetje droog mogen samenvatten, dan zeggen we het zo: De eerste en eigenlijke karakteristiek van de liefde is de toewijding aan...de overgave aan... De bijkomende karakteristiek van de liefde is de afsluiting, de blokkering van het hart (voor alle anderen).
Terug naar Paulus
Paulus spreekt van de grote strijd, die de gemeente van Christus in de wereld te voeren heeft. De grote vijand probeert het verloren terrein te heroveren. Hij poogt hen, die uit de wereld tot Christus gekomen zijn en die samen een christelijke gemeente geworden zijn, weer terug te halen in de wereld zonder God. Hij schiet zijn scherpe pijlen af; hij kan gebruik maken van geweld en van het verleidelijke; hij tracht met vele stemmen de oren, te boeien en te knechten; hij poogt de kinderen des lichts weer in het donker terug te krijgen. En nu gaat het erom, dat de gemeente tegen die aanval bestand is en dat zij de juiste én doeltreffende wapens daartegen mag ontvangen en bezitten.
In dat verband spreekt Paulus van geloof en liefde als harnas! Dat moet onze aandacht hebben!
Natuurlijk spreekt Paulus in zijn brieven ook zeer vaak in de gebodsvorm. Eigenlijk doet hij dat ook in onze tekst. Maar hij brengt ons niet in de sfeer van regel op regel. Alsof de bescherming van het ware leven bij reglement te verzekeren zou zijn. Zijn geboden hebben een ander karakter. Je zou eenvoudig kunnen zeggen: een christelijk karakter. En dat betekent dan, dat de rechte en korte verbinding tussen het gebod en 'Christus zèlf nooit verloren mag gaan en ook nooit verloren gaat: Paulus laat ons nooit denken aan dingen en zaken en handelingen, zonder dat hij ons allereerst laat denken aan Hèm, aan Christus zèlf. Eén voorbeeld: Als Paulus de Corinthische gemeenteleden wil opwekken de verarmde broeders en zusters in Jeruzalem ,en Judea te gedenken, dan geeft hij geen tractaat ten beste over de milddadigheid en hij geeft ook geen gebodenreeks. Hij zegt: "Gij kent immers de genade van onze Here Jezus Christus, dat Hij om uwentwil arm is geworden, terwijl Hij rijk was, opdat gij door zijn armoede rijk zoudt worden" - 2 Cor. 8:9. Paulus concentreert de aandacht op de liefdevolle genade van Christus en hij' vertrouwt, dat het van daaruit zal komen tot een vurige en daadwerkelijke wederliefde en dat die wederliefde al het zondig menselijke van gierigheid en geldzuchtigheid eenvoudig zal verteren.
Overgave van het hart aan Christus en aait de broeders. Blokkering van het hart voor de stemmen van zondige zelfzucht! In 1 Thess. 5:8 noemt Paulus geloof en liefde. Als harnas tegen de krachten en de stemmen, die de satan in het veld brengt. De geloofsconcentratie op de Here en Heiland en op Gods genade in Hem is het eerste en het grote. Daardoor wordt het hart ontstoken in wederliefde, die uitgaat naar de Here en dan ook naar de broeders en zusters en de naasten. En in die "liefde ontsteking" van het hart vindt plaats die heilige blokkering, die heilzame afsluiting.
In het horen naar de stem van de Geliefde (met hoofdletters) valt het horen naar de andere stemmen weg! Inderdaad, liefde (ook) als harnas!
Een bijbelse onderwijsregel
Wat Paulus overweegt is bepaald geen nieuwigheid in de bijbelse onderwijzing! In Deut. 6:20-25 wordt als uitgangspunt genomen de vraag van een zoon in Israël: "Wat zijn dat voor getuigenissen; inzettingen en verordeningen, die de Here, onzè God, u opgelegd heeft?". Wanneer de ouders duidelijk de Here vrezen zal zo'n vraag vroeger of later zeker komen.
De Here wil niet, dat de ouders die vraag zullen beantwoorden met een "Dat is ons nu eenmaal opgelegd en daarom hebben wij het te doen!". Dat antwoord zou de vragende zoon niet kunnen bevredigen, omdat het helemaal geen echte informatie bevat. Maar er is een diepere reden, waarom de Here zulk een antwoord niet wil. Een antwoord in die geest zou nooit het vermogen in zich hebben de zoon te brengen tot liefdevolle gehoorzaamheid! Daarom moet de vader in zijn beantwoording een omweg maken, een omweg over de ellende van Egypte en over de genadige verlossing door de Here aan zijn Israël geschonken.
En dànpas wordt de aandacht gericht op het gebod. Natuurlijk, dat laatste hoorterbij. Maar het gebod kan pas tot dankbare wederliefde leiden als de zoon weet heeft van verlossing uit ellende. Ellendeverlossing - dankbaarheid! De Here is in die oude tijd al aan het werk om de geest van gebod op gebod en regel op regel te bestrijden en tegen te houden. Nu al de strijd tegen het farizeïsme, dat zijn kracht zoekt - en zijn trots! - in de "observantie" van het gebodene als een ding op zichzelf! , Als de liefde Gods ontbreekt in de onderwijzing zal de wederliefde ontbreken in de gehoorzaamheid. Dan zal het gebodene als een zware last worden ondervonden. En dan zal het hart onbeschermd en open zijn voor de stemmen uit de wereld van de afgoderij! Baäl zal zijn intocht houden in het leven! De (weder )liefde moet het harnas zijn, dat de' vijandelijke slagen opvangt!
Wij!
Ook onze kinderen kunnen uiteraard niet buiten de geboden als regel voor het leven in de gemeenschap met de Here. Maar juist daarom kunnen ze allerminst buiten "de aanhef van de wet" - de Here als genadevolle Verlosser. Ze kunnen niet buiten de liefde van Christus.
De vader in Israël moest een omweg, maken, over de ellende van Egypte en over de Here als Verlosser uit die ellende! Het zou voor onze geestelijke luiheid gemakkelijker zijn met een "Dat doen wij nu eenmaal wèl en dat doen we nu eenmaal niet!" te volstaan. Maar daarmee doen we te weinig voor onze kinderen. Zorg ervoor, dat zij de genade van onze Here Jezus Christus kennen - 2 Cor. 8:9. Zorg ervoor, dat ze kennen de genadevolle verlossing, die God ons en hun in Christus heeft geschonken. Leer ze hun doop te verstaan!
Dat is de kracht tot wederliefde. Tot' heilzame en heilige blokkering van hun hart onder de zegen des Heren kunnen ze dan komen tot die wonderlijke ontdekking van Johannes: "En zijn geboden zijn niet zwaar" (1 Joh. 5:3).