Vakantie
1988-06-24
Enkele jaren geleden bezocht een bisschop uit Kenya Europa. In het kader van kontakten in Nederland kwam hij ook op bezoek bij een opleiding voor verpleegkundigen.- Jaargang 32
- nummer 25
Voor een ademloos luisterend publiek beeldde hij uit wat hem in West-Europa zo was opgevallen.
Zo spiegelde hij - als een volleerd toneelspeler - het gedrag van Nederlanders in de trein voor. Verscholen achter een krant om kontakten te vermijden en zodra de trein een minuut vertraging had, keek iedereen zenuwachtig en geïrriteerd op het horloge ...
Natuurlijk liep het bezoek van de bisschop uit. Bij zijn afscheid bond hij iedereen op het hart nu eens naar zijn afrikaanse wijze raad te luisteren en eens rustig de tijd te nemen ... Een personeelslid dat hem had begeleid zei zich deze raad ter harte te willen nemen. Na de bisschop te hebben uitgezwaaid rende hij met drie treden tegelijk de trap op.
Want: hij liep een uur op zijn agenda achter ...
Een wijze raad
Natuurlijk vormt bovenstaande anekdote geen pleidooi om voortaan overal te laat te komen. Er zijn mensen die daar bijna een sport van lijken te maken. Vreemd genoeg moeten de meesten zich toch steeds haasten, omdat ze ook overal te laat vertrekken ...
Toch was de raad van de bisschop uit Kenya 'rijs. Als een zwarte Prediker wees hij westerse mensen op de 'ijdele' kanten van gehaast en gezwoeg, alsof zonder ons de wereld in zou storten.
Deze wijze raad konfronteerd ons met het dagelijks bestaan. Maar wat uit deze anekdote nog meer naar voren komt, is dat we ons maar moeilijk aan dat gehaaste dagritme kunnen onttrekken.
Momenteel beginnen de vakanties weer. Lukt het ons om in die drie of vier weken het ritme van de rest van het jaar los te laten: Het is soms wel de vraag ...
Welke vakantie kiezen we?
De manier waarop mensen hun vakantie besteden verschilt sterk. De één kiest een vakantie om hele dagen op het , strand te liggen, de ander wil graag aktief zijn. Ook zijn er mensen die extra spanning en prikkels opzoeken: soms groots, meeslepend en zelfs gevaarlijk, terwijl een ander rustig de tijd wil nemen om een paar boeken te lezen.
Bij verschillende mensen passen ook verschillende 'typen' van vakantie. Iemand die graag op een rustig eiland in de vrije natuur vertoeft doet er doorgaans dan ook geen goed aan om zijn hele vakantie in een wereldstad door te brengen. Mensen moeten elkaar ook de ruimte van een eigen vakantiepatroon gunnen. Daar waar tegengestelde karakters sámen met vakantie gaan, zal een kompromis gezocht moeten worden.
Wat echter van meer belang is, is op welke manier we met vakantie gaan.
Moet het werk op de laatste dag nog af en gaan we direkt daarna zo snel mogelijk weg? Of proberen we -juist als we met vakantie gaan - toch maar even uit dat gejaagde westerse leefpatroon te stappen? Een dag later weg en misschien wel een week eerder uitgerust...
'Stress-punten'
Rond de vakantie zijn veel mythen ontstaan.
Eén van die mythen is dat vakantie persé leuk moet zijn. Een vakantie moet wel 'ontspannen' zijn, maar 'persé leuk' draagt nogal eens-het karakter van platvloersheid, met een kater na afloop.
Ook zijn verwachtingen voor de vakantie soms te hoog gestemd, alsof het hele jaar alleen maar draait om de vakantie. Een vakantie valt dan gemakkelijk tegen en een heel jaar lijkt daarmee in het water te vallen. Ook wordt wel gedacht dat men in een vakantie 'niets' moet doen. Die houding kanjuist veel problemen veroorzaken. Vakantie is wel iets 'anders' dan het dagelijkse levensritme en moet ook geen gehaast karakter dragen.
Een vakantie met een redelijk gevuld 'dagprogramma' is echter zeker geen (psychisch) ongezonde vorm van vakantiebesteding.
Uit verscheidene onderzoeken blijkt dat vakantie relatief veel 'stress-punten' oplevert. Een paar weken waar mensen zich erg op hadden verheugd en bedoeld voor de ontspanning veroorzaakt juist het tegenovergestelde: extra spanning, stress. Enkele redenen werden al genoemd, andere liggen voor de hand. Zo zijn mensen in de vakantie geheel op elkaar aangewezen in een soms kleine ruimte. Soms gaan verschillende huishoudens of personen samen op vakantie terwijl men zich onvoldoende realiseert dat er sprake is van verschillend gerichte en tegelijkertijd hooggestemde verwachtingen. Voldoende stof voor een daverende lachfilm, gebaseerd op heel herkenbare perikelen, die tijdens de vakantie lang niet altijd zo leuk zijn.
Toch is er ook nog een andere, minder bekende faktor. Het komt regelmatig voor dat hulp en repatriëring door (bv.) de ANWB nodig is in verband met akute psychiatrische problematiek tijdens de vakantie.
Er wordt vaak gedacht dat problemen in de vakantie worden opgelost, maar vakantie kan onderhuidse problemen ook akuut maken. Een vakantie vraagt een sterke mate van omschakeling van de mens. Die omschakeling doet ons meestal goed, hoewel het toch vaak voorkomt dat de eerste vakantie-dagen moeilijk zijn ten gevolge van - wat genoemd zou kunnen worden - 'afkickverschijnselen' van het werk. Voor mensen die in een psychisch kwetsbare positie verkeren kan de overgang ook te groot zijn. Wanneer men zijn eigen vertrouwde woon-omgeving, taal, geld en gewoonte-patroon kwijtraakt vraagt het heel wat 'psychische energie' om in balans te blijven. Soms moet het dan ook aangeraden worden om op een meer vertrouwde manier vakantie te vieren.
Het goede dat God geeft
Wanneer U na het lezen van dit artikel van plan was om uw vakantie te annuleren, moet U toch nog even doorlezen.
Want misschien is de indruk ontstaan dat vakantie een bedreiging voor de volksgezondheid is. Het tegendeel is waar. Wat we ons echter wel moeten realiseren is dat we soms met een verkeerde houding de vakantie ingaan: te gehaast, teveel als vlucht voor problemen, met té hoge verwachtingen, met onvoldoende mogelijkheden om de dagen te vullen, zodat de verveling toeslaat.
Onze levensstijl heeft ook met het slagen van een vakantie te maken. Een vakantie is bedoeld om een stap buiten het dagelijkse leven te maken, maar wie plotseling alle remmen los gooit neemt geen stap, maar glijdt uit. We realiseren ons dan onvoldoende dat God wetten en normen voor ons héle leven gaf. Het 'pleidooi voor christelijke ascese' dat ds A. van der Dussen in 'Opbouw' voerde' geldt óók inde vakantie!
Vakantie is een verworvenheid waar we God dankbaar voor mogen zijn. Leest U psalm 19 in uw vakantie maar eens door. Gods wetten ten leven én de schoonheid van Gods Schepping. Of de wijze woorden van de Prediker, op een goede wijze genietend van het eten en het drinken en tevreden zijn. Wanneer christenen met die houding op vakantie gaan kan het echt vakantie-vieren' worden. Vakantie-vieren op de bij U passende wijze: aktief, rustig, verweg of dichtbij, in het bos of aan het strand.
Niet omdat vakantie móét, maar omdat vakantie mág. Daar hoort ook de zondagse kerkgang bij, als dankbaar stukje vakantie uit het gewone levensritme.
Het zal U goed doen, het zal uw broeders en zusters in uw vakantiegemeente goed doen en onze hemelse Vader zal zich verheugen ...