De sabbat en de heelheid van de schepping
1988-09-23
Als er één ding is dat ieder mens op zijn tijd nodig heeft dan is het wel: rust. Even niets hoeven de dingen laten voor wat ze zijn. De bijbel zegt dat God ons elke week een pauze gunt. De sabbat, of zeg de zondag, of als je 's zondags werken moet een andere dag. In ieder geval: een adempauze. Onze buiten adem geraakte wereld is gebaat bij een eerherstel voor die wekelijkse adempauze. Deze week hebben we de vredesweek. Dit jaar zijn kerken aan de slag met de thema's van het conciliair proces: vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping. Grote zaken die klein beginnen. Die wezenlijk verbonden zijn met zoiets simpels als het houden van een rustdag. De weg naar de vrede, de gerechtigheid en het behoud van de schepping begint zelfs met die dag. - Jaargang 32
- nummer 35
Rust
Aan het sabbatsgebod zit een buitenen een binnenkant. Zoals er bijvoorbeeld aan de relatie van twee mensen die samen door het leven gaan een buiten- en een binnenkant zit. Dat die twee naar buiten toe samen optreden, hun woning, tafel en bed delen, dat is de buitenkant. De binnenkant: hun liefde, vriendschap en respect. Dat is het hart van hun relatie. Haal dat hart eruit, en de buitenkant houdt misschien nog stand, maar hij is schone schijn.
Buiten- en binnenkant zijn niet los te koppelen.
De buitenkant van het sabbatsgebod is dat God zei: Zes dagen mag je werken, de zevende niet. De binnenkant: dat God dat zei tegen mensen die in de tichelovens van Egypte zeven dagen per week hadden moeten slaven en sloven. Die niet wisten wat een vrije dag was. Tegen hen zei God: Ik ga jullie bevrijden uit die slavernij.
Vier dat, slacht een lam en eet daar samen van. En geniet voortaan elke week van die bevrijdingsdag. Denk dan terug aan je bevrijding uit de slavernij en denk dan vooruit aan de grote bevrijding die Ik nog geven ga.
Wat het Nieuwe Testament noemt: de eeuwige sabbat. De sabbat: een dag om bevrijding te vieren, een voorschot op de eeuwige rust.
Heelheid van de schepping
Toen God de sabbat instelde, koos Hij daarvoor de zevende dag, de dag waarop Hij zijn schepping had voltooid.
Waarop Hij vol vreugde had geconstateerd dat alles goed was. Een dag als geen andere waarop zijn Koningschap bleek. De dag om dat Koningschap te vieren. Tegelijk de eerste dag die de mens ten volle mee kon maken. En juist die dag dat God zijn handen helemaal vrij had voor de mens, mocht hij zijn handen helemaal vrij hebben voor God. Mocht hij als het beeld van God beginnen met zijn , eerste opdracht: Gods evenbeeld te zijn, ook te rusten. Om zelf te zien dat alles goed was. Om Gods Koningschap te vieren over een schepping die af was, heel, gaaf, gezond.
Op sabbat genezen
Dat God werkt aan de terugkeer van het paradijs en wekelijks een dag geeft om dat herstel te vieren, dat is de binnenkant van het gebod. Gijzult niet werken: dat is de buitenkant. Want Hijwerkt aan de heelwording van de schepping: dat is de binnenkant.
Wie die buiten- en binnenkant nu bij elkaar houdt, wie dus het doel van sabbat in het oog houdt, de herschepping, die viert z'n rustdag goed. Zoals Jezus deed. Jezus heeft het voorgedaan hoe die rustdag te gebruiken.
Door bij voorkeur op die dag zijn werk te doen, bijvoorbeeld zieken te genezen (o.a. Luc. 4: 31-41; 6: 6-11; 13 : 10-17; 14: 1-6). Is er eigenlijk een betere dag om te laten zien dat God op weg is naar een gave schepping?
De wekelijkse rustdag die een voorproef van de nieuwe samenleving zijn wil - daar ademt een mens van op.
Zet je in voor die samenleving, zegt de bijbel. Gebruik die vrije dag daarvoor.
Laat in navolging van Jezus juist dan iets van God en zijn liefde zien. En ga daarbij uit van de rust dat God zich voor die wereld inzet. Vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping, tenslotte komen die van boven. Alleen zo heeft het zin je ervoor in te spannen.