Over melk op zondag en saaie preken
2007-12-07
Opbouw kende in zijn eerste jaargang nog geen rubriek Oplocatie, maar je komt wel wat plaatselijk nieuws tegen. Heel vaak betreft het de ingebruikneming van een nieuw kerkgebouw of orgel, soms zijn het berichten die op ons wat vreemd overkomen. Zo wordt vanuit Groningen gemeld: Een actie tot verhoging van de kerkelijke bijdrage leverde een jaarlijkse verhoging op van f 48.604,19 oftewel 49,24 %.- Jaargang 51
- nummer 24
De kerkenraad van Assen houdt zich met andere zaken bezig: Hij spreekt uit inzake de vraag of het naar ’s Heren wet geoorloofd is al dan niet melk te leveren aan de fabriek op zondag: dat hij zich moet onthouden van het doen van een andere uitspraak dan hetgeen in zondag 38 van de Heidelbergse Catechismus bij de uitleg van het vierde gebod wordt geleerd.
In diezelfde tijd besluit de kerkenraad van Enschede bij de bouw van de Westerkerk noch voor de grond noch voor de kerkbouw een aanvrage om overheidssubsidie aan te vragen.
Twee van de overwegingen die tot dit besluit leidden, wil ik u niet onthouden (voor de goede orde: Enschede viel toen ook al onder de Staat der Nederlanden): dat de overheidssubsidie voor kerkbouw behoort tot de zogenaamde ‘actieve cultuurpolitiek’ die ontsproten is aan de revolutionaire ideeën van steeds verder gaande staatsverzorging; dat het voor de kerk van Jezus Christus een levenskwestie is de vangarmen van de afgodische staat te onderkennen, en waar zij kan buiten haar bereik te blijven.
In de eerste jaargang staan drie prachtige artikelen van ene J. van Dijk uit Huizum onder de titel ‘Onze gevangenen’.
Daarin schrijft hij o.a. – en het is echt uit 1958!
Zelfs onder ons wordt er nog wel eens over de gevangenen gesproken in deze zin: ‘ze moesten ze nog veel strenger aanpakken. Tegenwoordig maken ze er een gezellig pension van, waar de gevangenen zonder zorg kunnen leven, en alles gratis; ze hebben er nog veel te veel vrijheid.’ Maar wie onder ons heeft een goed woord voor hen over? Hoe vaak hebt u, waarde lezer, hen in uw gebed de Here opgedragen? Hoe vaak wordt in de samenkomsten van de gelovigen voor hen gebeden? En toch zijn het onze gevangenen! Het is geen mindersoortig geslacht dan wij allen zijn; als wij, in zonden ontvangen en geboren. Er loopt geen scheidslijn door ons menselijk geslacht: aan de ene kant de boeven die in de gevangenis zuchten en aan de andere kant wij, die er van overtuigd zijn, daar nimmer te komen.
Maar ik heb ze daar ontmoet: predikanten, ouderlingen, diakenen; kosters, onderwijzers, rijken en armen, vromen en goddelozen.
De gevangene is iemand die in grote nood en ellende verkeert; en daarom kunnen en mogen wij hem niet aan zijn bitter lot overlaten, maar zullen wij doen, al wat in ons vermogen is om hem te helpen, om zijn haast ondraaglijk leed te verzachten uit echt-christelijke naastenliefde om Gods wil, die zo barmhartig is dat Hij zijn zon doet opgaan over bozen en goeden en regent over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Wat ik zeker moet noemen: Opbouw had in de beginjaren enorm veel oog voor kerken in het buitenland. In de eerste jaargang staan artikelenreeksen over de Gereformeerde kerk van Hongarije, die van Noord-Amerika, van Canada; over de christelijke kerken in West-Duitsland, die in Oost-Duitsland. Daarnaast is er in de rubriek Van hier en ginds aandacht voor onder andere kerken in Australië, Rusland, Indonesië, Polen, Frankrijk en Columbia. Methodisten en Baptisten liggen binnen het gezichtsveld. Kom daar nu eens om.
En dan is er nog de serie van vijf artikelen die de oude ds. D. van Dijk wijdt aan ´Preken en luisteren naar preken´.
Tegenwoordig hoort men hier en daar klagen: ´Wij hebben zo weinig aan de preken: het is niet altijd gelijk, maar vaak moeten we zeggen: ‘We hebben er weinig aan gehad’.…Door Gods goedheid hebben wij nog niet te klagen over het kerkbezoek, al kon het hier en daar inde grote steden beter. In andere ‘kerken’ wordt er steen en been geklaagd over de lege diensten. Met kunst en vliegwerk poogt men daar verbetering in te brengen. Hele korte dienstjes en een drukke, interessante liturgie moeten de mensen trekken.…De vreze des Heren heerst daar niet over het leven.
Jan Lakerveld is neerlandicus, lid van de NGK te Emmeloord en redacteur van Opbouw.