Bijbelse motieven (slot)
1987-10-30
Als we een fles bekijken, zien we een breed ondergedeelte, dat zich plotseling vernauwt tot een hals. De doorsnede is daar vele malen kleiner. Als je alle punten van de bodem loodrecht naar boven trekt dan vallen de meeste punten buiten de doorsnede van de hals. In de geschiedenis die God met de mensen gaat, zie je vaak zo'n versmalling optreden. Ik noem dat voor mezelf: - Jaargang 31
- nummer 41
het flessehalsmotief
Direkt al bij de eerste mens zien we een scheiding optreden.
Seth tegenover Kaïn. De nazaat van Kaïn, Lamech is volledig onafhankelijk van God geworden. Een man sloeg ik dood om mijn wonden; een knaap om mijn striem. Enos, nazaat van Seth begint de naam des HEREN aan te roepen.
Maar na verloop van tijd worden de mensen met elkaar zo hopeloos slecht dat het God zelfs berouwde dat hij mensen had gemaakt.
En dan komt die enorme vernauwing, die insnoering: de zondvloed. God gaat alleen verder met Noach. Een nieuw begin. Maar na een tijd is het kennen van de Here God weer zo verwaterd dat Abraham wordt geroepen. Een nieuw begin. Een moeizaam begin, maar er komt een volk. Een volk dat uit Egypte geleid wordt, Een volk, dat een nieuw land krijgt. Een schone lei een nieuwe.
poging van de Here God?!
Het lijkt spoedig weer te mislukken.
Het gouden kalf
De echo van de tien w:oorden is nog maar nauwelijks verklonken of het volk wordt ongeduldig. Mozes blijft langer weg dan verwacht en het volk zegt: deze Mozes, die man die ons uit Egypte heeft gevoerd we weten niet wat er van hem geworden is. Ze verlangen van Aäron dat hij een gouden kalf maakt.
Daar geven ze goddelijke eer aan. Ik denk dat hier sprake is van zonde tegen het eerste gebod en dat Aäron nog probeert het terug te brengen tot zonde tegen het tweede gebod. Hoe dan ook, het volk komt in groot gevaar. De toom van God staat hier op het punt om het volk te vernietigen.
Alleen Mozes zal overblijven.
Naar mijn gevoelen was hier bijna weer een nieuwe vernauwing gekomen. Zoals Noach een nieuw begin was, zoals Abraham een nieuw begin was, zo lijkt Mozes hier op het punt te staan een nieuw begin te worden. Dan zou het hele volk Israël Mozes nageslacht geweest zijn.
Voor zover wij kunnen zien heeft Mozes al zijn gaven nodig om de Here tot andere gedachten te brengen.
Ballingschap
Een heel duidelijke vernauwing is ook de ballingschap.
De scheuring van het rijk in twee helften lijkt al een voorspel daartoe. Het noordelijk rijk vervalt steeds meer en wordt weggevoerd naar Assyrië zonder veel sporen na te laten. Het zuidelijk rijk valt voor het geweld van de Babyloniërs en het beloofde land wordt een woestenij.
De wegen naar Sion treuren omdat er geen feestgangers zijn. Alsof het voorgoed afgelopen is. Geen flessehals, naar de kurk op de fles, zo lijkt het.
Maar zie - de kurk lekt. Een overblijfsel keert weer.
Niet met veel macht en luister. Het lijkt na de ballingschap maar een krakkemikkig herbegin. De tempel en de stad verrrijzen niet onmiddellijk weer in volle glorie - integendeel: langzaam en onder tegenwerking ontstaat er weer iets dat de naam Jeruzalem kan dragen.
Is God oneerlijk?
Als kind vond ik hét niet eerlijk dat het volk Israël als enige was uitverkoren.
En die andere volken dan?
Het flessehalsmotief leert mij iets anders.
Wàs de Here God dan niet met de hele mensheid, met Adam begonnen?
Maar al spoedig bleek dat niet te lukken.
Met Noach wordt een nieuwe poging ondernomen. Met Abraham wordt een nieuwe proeftuin aangelegd. De volken rondom zouden er van moeten profiteren. Gods volk als demonstratie van hoe het kon! Wat een teleurstelling!
Als we de geschiedenis nu eens proberen van Gods kant uit te bezien.
Heeft Hij niet met groot geduld steeds ..weer geprobeerd?! Maar zelfs de bescheiden opzet bleek nog te breed - dan volgt een versmalling. Maar, ná het geduld van Hem, die van Sodom zei: als er nog tien rechtvaardigen in de stad zijn zal Ik haar niet verwoesten.
Van versmalling naar verbreding
Een fles omsluit een vloeistof. Het kan een brede of een smalle fles zijn. Met enige aarzeling zeg ik toch maar: Sind Pasen is de Geest uit de fles. Er is geen beperking meer van Gods aandacht voor mensen. Zijn verbond is uitgebreid naar de Filistijn, de Tyriër, de Babyloniër en de Egyptenaar èn de bewoners van de lage landen aan de verre zeeën.
Het begin was aarzelend. Elf onzekere leerlingen, die vele blunders achter de rug hadden, in een wereld die bol stond van macht, geweld èn religie.
Bijbelse motieven
Een ongelofelijk begin.
Hoe kon dat wat worden.
En hoe moeilijk wordt het als de kerk langzaam groeit. De vervolging tijdens het Romeinse rijk dreigde de jonge kerk te vernietigen. De stormloop van de Islam in de achtste eeuw stopte op krap achthonderd kilometer van onze voordeur.
En toen de vijand van buiten weg viel werd het geloof van binnenuit uitgehold door bijgeloof.
Na de reformatie mocht de kerk weer bloeien en uitbreiden. Er kwam zending en opwekking, maar ook: verval en kerkverlating.
Groei van de kerk in Azië en Afrika, maar wat voor gevaren bedreigen de jonge kerken! Zou het God niet uit de hand lopen?
Wij zijn niet de eersten uit de heilsgeschiedenis die zich dat hebben afgevraagd.