Ingezonden
1987-10-30
Aansluitend aan wat collega H. J. van der Kwast de afgelopen weken geschreven heeft over de breuk die in 1969 leidde tot het ontstaan van de later zich noemende Ned. Geref. Kerken zou ik graag iets willen zeggen over de kern van dit conflict.- Jaargang 31
- nummer 41
De oorzaak van de breuk is niet gelegen in wat van vrijg. gereformeerde zijde telkens gesuggereerd wordt: de Open Brief, de leer van Telder, independentisme en zo. Om geen van deze kwesties is, voor zover ik weet, ooit ergens aan enige ambtsdrager definitief het ambt ontnomen.
Wel speelden twee andere zaken een rol: Allereerst het schorsen van predikanten zoals het heette "in eigen verantwoordelijkheid". Zo had de kerkeraad van Groningen-Zuid, geheel in strijd met de kerkenorde en met wat de classis had uitgesproken, ds van der Ziel geschorst.
Van independentisme gesproken!
De synode van Rotterdam-Delfshaven keurde deze handelwijze goed: met één stem meerderheid. Daarmee was het recht geschonden, was wat afgesproken was aan de kant gezet.
Het werd goedgepraat met de prachtige redenering: je kunt in een chaotische situatie je niet aan de regels houden. Of: hier voorziet de KO niet in.
Ik herinner me dat ds Viseé daartegenin bracht: Juist op het spitsuur, wanneer het verkeer chaotisch dreigt te worden, moet je je heel precies aan de verkeersregels houden. Doe je dat niet, dan komen er ongelukken en zit binnen de kortste keren heel het verkeer vast.
Laat niemand denken dat het "schorsen in eigen verantwoordelijkheid" een incidentele zaak was, iets dat alleen ds van der Ziel moest ondergaan.
Na hem zijn zeker twee predikanten (van de 14 die geschorst werden) op deze wijze aan de kant gezet. Door wat Delfshaven goed vond was en is er voor vrijgemaakte predikanten grote onzekerheid ontstaan. Je kunt eigenlijk, niet van je bestaansrecht als ambtsdrager in Christus' gemeente zeker zijn.
Men kan, als het moet, altijd naar deze uitspraken teruggrijpen om van een kerkelijke voorganger af te ,komen.
De tweede oorzaak van de breuk is gelegen in het z.g.n. "wegroepingskerkrecht".
Na het heenzenden van ds Schoep en de terugtrekking van de afvaardiging van Noord-Holland van de synode van Amersfoort, werden gemeenteleden in Noord- Holland opgeroepen "van achter de ontrouwe kerkeraden vandaan".
Dat moeten we niet anders noemen dan oproepen tot scheurmakerij!
Zelfs kan gezegd worden dat dit in strijd is met de Schrift. Immers: elke ambtsdrager verklaart bij zijn bevestiging in het ambt dat hij door Gods gemeente en mitsdien door Godzelf tot zijn ambt geroepen is. Een kerkeraad is niet zómaar, maar door God zelf aan Zijn gemeente gegeven. Niemand heeft het recht om gemeenteleden weg te roepen vanachter z.g.n. ontrouwe kerkeraden vandaan. Wat hoogstens kan geschieden is: gemeenteleden oproepen hun kerkeraden aan te spreken over wat niet in de haak is. Ziehier de tweede reden die tot de breuk leidde. Helaas werd ook dit sectarisme goedgekeurd. Niemand mene dat wat in '69 gebeurde geen gevolgen voor de toekomst zou kunnen hebben. Indien nodig kunnen in bepaalde omstandigheden altijd weer zulke paardjes van stal worden gehaald.
Mocht het ooit tot samenspreking komen, dan zullen deze twee grondoorzaken eerst moeten worden weggeruimd, wil er van samengaan sprake kunnen zijn.
En dit niet zondermeer uit angst voor wat misschien later nog eens zou kunnen gebeuren. Maar hierom dat de vrijg.
kerken op deze wijze het recht van de Here hebben geschonden. Dit raakt regelrecht het derde kenmerk van de kerk.
Ziehier in enkele woorden de kern van het conflict. En tegelijk de diepte en de ernst ervan.