Antoine, de enige echte katholieke glossy
2011-04-15
Een glossy is tegenwoordig in: elke in zichzelf gelovende beroemdheid heeft er wel één. Zo’n glossy heeft de vorm van een tijdschrift met veel artikelen en veel plaatwerk en is fraai uitgevoerd.- Jaargang 55
- nummer 8
Eerder is er één gemaakt met de naam Calvijn, die meer ging over hedendaagse gelovigen dan over Calvijn. Zo is Antoine een glossy over het katholieke geloof waarbij de 4e-eeuwse woestijnvader Antonius - op zijn Frans ‘Antoine’ - de naamgever is, met een knipoog naar Antoine Bodar zelf, de hoofdredacteur van deze glossy.
Matigheid
Bodar schrijft zelf over Antonius, de woestijnvader, die hij de eigenlijke peetvader vindt van deze glossy. Van Antonius kunnen we veel leren: hij verkocht zijn bezit en was standvastig in die keuze. Van zijn woestijnleven kunnen we matigheid leren. We moeten de geesten onderscheiden. Het spreken moet onderbreken van het zwijgen zijn (en niet omgekeerd). Als abt gaf hij leiding in nederigheid. Ook over Augustinus schrijft Antoine. Antonius leert ons afzien om des te gezonder te zijn, Augustinus leidt onze blik omhoog: wie is de mens dat Gij naar hem omziet?
Priesterambt
De glossy bevat naast een verhaal over Antoine Bodar, die woont in een priesterhuis in Rome en werkt in het Vaticaan, ook een verhaal over drie jonge priesters die vertellen over hun werk.
Zij zijn heel verschillend tot het ambt gekomen – de een wilde al van jongs af aan de missie in, een ander heeft eerst jaren bij de belastingdienst gewerkt.
Maar zij zijn het erover eens dat hun werk bemiddeling van geluk is, niet aards maar gebonden aan de trouw aan God. Ze spreken ook over seksueel misbruik dat ze erg vinden, maar waarbij de kerk naar hun idee alleen maar onevenredig negatief naar voren komt.
Hun geloof en hun positieve houding is zeer herkenbaar.
Leven in liefde
Twee Augustinuskenners, Paul van Geest en Peter Nissen, verbazen zich er in een tweegesprek over dat Augustinus als zo’n somber denker wordt gezien: je kunt toch niets veranderen aan het lot dat God voor je in petto heeft.
Augustinus denkt juist heel positief dat we met het geluk en de liefde die we ontvangen, beter in het leven kunnen staan, al werkend en in omgang met anderen. Zo ontwikkelde hij zijn ideeën over de ‘genade‘ van God. Augustinus dacht niet in antwoorden maar in vragen. De waarheid bestaat voor hem in relaties: de relatie tot je eigen innerlijk en die tot God, die ook relatie is. ‘Onrustig is ons hart, tot het rust vindt in U’. Deze rust in God maakt voor Augustinus het onderscheid tussen tijd en eeuwigheid betrekkelijk.
De scheidslijn tussen het leven hier en het leven na de dood is voor hem flinterdun omdat de geest van de levende en die van de overledene met elkaar verbonden blijven. De dood is niet het einde van een goed leven maar de overgang naar een beter leven, al is hij wel diepbedroefd over de dood van een goede vriend. Hij houdt van het leven. Niets is zo bekoorlijk als de liefde, als het leven.
Zuster Anima
Het verhaal over zuster Anima is bijzonder.
Zij is generaal-overste van de Blauwe Zusters, een orde die in 35 landen goed werk doet voor ouderen of weeskinderen maar ook een contemplatieve tak kent. Zuster Anima zelf was wel in het geloof opgevoed maar had er niet veel mee. Ze ging kunstgeschiedenis studeren en kwam daardoor veel in kerken, onder meer in Assisi, waar ze door de fresco’s in de kerk van Franciscus weer de spiritualiteit ontdekte.
Ze ging in Rome studeren waarbij ze haar eigen geloofswortels op het spoor kwam. Door een Taizéviering kreeg Jezus voor haar een gezicht, werd God een Persoon. Met de kerk had ze nog niet zoveel; ze zou graag trouwen en kinderen krijgen. Ze kon zich pas echt overgeven door een evangelielezing tijdens een viering: Sommigen zijn eunuch - of maagd - omdat ze er voor gekozen hebben omwille van het koninkrijk der hemelen. Ze trad in 1995, toen ze zelf 25 was, in een orde in met veel jonge vrouwen, en 4 jaar later was ze het wereldwijde hoofd van de orde. In Nederland is ze het andere gezicht van de kerk, die getekend wordt door, misbruik, vergrijzing en leegloop.
Kunst
In de glossy is ook aandacht voor kunst: Christelijke kunst in het Catharijneconvent in Utrecht maar ook de St. Jan in ’s-Hertogenbosch, ‘Gods schoonste stenen prentenboek’. Het levenswerk van monnik-architect dom Hans van der Laan wordt beschreven: de kerkzaal van de Benedictusabdij in Vaals, ontworpen in een strakke, sobere vorm en die tegelijk mooi moest zijn zodat niets zou afleiden van de essentie, de eer van God. Ook kleding en voorwerpen zijn bijpassend sober ontworpen.
In die kerkzaal ervaar je iets van de mysterieuze schoonheid van de schepping en het leven en als je er een dienst bijwoont in de rust en stilte, van het Mysterie van God.
Waardering
De glossy geeft veel stof tot nadenken en maakt duidelijk dat het katholieke geloof veel meer symbolen en vormen heeft die oor en oog en hart strelen dan het protestantisme.
Bodar, A. (2011), Antoine de enige echte katholieke glossy. Boekencentrum Zoetermeer. 82p. € 6,95.
Ide Zinkstok is neerlandicus en lid van de NGK Ede.