Pastorale notities
1987-12-18
Volgens de kalender moet dit het kerstnummer van Opbouw worden.- Jaargang 31
- nummer 48
Ik ben benieuwd wat we er dit jaar aan doen. De strijdkreet lag gisteren al in de bus. Deed wat pijn aan de ogen, maar aan geestdrift voor kerst ontbreekt het bij het Leger niet.
Ik heb er de overeenkomende nummers van de twee laatste jaargangen van Opbouw eens op nageslagen. Net wat ik dacht: wij zochten het meer in de diepte dan in de breedte, meer in de kwaliteit dan in de kwantiteit en let u eens op hoe 388 in de aangesneden onderwerpen het kerstfeest voor de goede verstaander onder kritiek wordt gesteld!Een beetje tussen de regels door, maar toch! Dit was de oogst: W. Janse over het komen van de Heiland; niet in Bethlehem, maar op de wolken; H. de Jong over "de hele Christus" met daarbij een typografisch kunstwerkje: een stukje uit Lucas 2 met de letters gegroepeerd in de vorm van een kruis (nee, natuurlijk geen ster!); een kerstpreek van Leo de grote uit de vijfde eeuw; en natuurlijk wist D. W.L. Milo wel wat over kerst te vertellen, evenals G. v. d. Brink in zijn Pastorale Notitie.
En dan voorts: negen gedichten!
Nou? Wat staat er boven dit stukje?
Kerstmis meer voor dichters dan voor schriftgeleerden.
Hebt u er wel eens op gelet dat het in de bijbel rondom de geboorte van de Heiland ook zo gaat? Er wordt dan meer gezongen dan gepreekt: Maria, Zacharias, de engelen, Simeon; zij allen zongen het hoogste lied. In veel pastorieën hebben de schriftgeleerden het in de dagen voor kerst benauwd. Ik heb wel eens tot diep in de kerstnacht een beetje verwijtend tegen de ruggen van mijn boeken aan zitten kijken omdat ze mij zo weinig wisten te vertellen dat nieuw voor mij was.
En dan te bedenken dat wij tenminste Lucas 2 nog hebben!
Als Lucas zijn evangelie heeft geschreven omstreeks het jaar 70, heeft de kerk het de eerste veertig jaar ook nog zonder stal en herberg en kribbe en herders en engelenzang en kudde moeten stellen.
Maar ook met Lucas 2 er bij moeten we eerlijk zeggen dat het kerstfeest van nu weinig wortels in de bijbel heeft.
Is het heidens? Ik denk dat we eerder moeten zeggen dat het ketters is al bevat het heidense elementen.
Ga ik nu het kerstfeest te lijf?
Ik bedank daarvoor. De macht van dit feest is zo groot dat het vechten tegen de bierkaai zou zijn. Ik denk ook dat afschaffing niet geoorloofd is omdat geen buitenkerkelijke daar iets van zou begrijpen en ons ook niet de kans zou geven, dat uit te leggen.
Wat ik dan doe?
Ik zal dit jaar geen kerstpreek maken en dat toch weer een beetje missen. Maar ik ga D. V. wel naar de kerk, blij dat onder ons met kerstmis de zangers de ruimte krijgen en de kinderen en de organisten en de fluitistes en ALS onze dominee nog ruimte krijgt voor een preek van een kwartiertje (het zal wel dringen worden voor hem), dan zal ik niets nieuws verwachten en toch weer de oren spitsen om het nog eens te horen dat oude verhaal dat altijd nieuw blijft.