Boekbespreking
1988-11-18
"Martelaren van de oude kerk"- Jaargang 32
- nummer 43
Kok Kampen geeft een serie uit "Na de Schriften"; daarin verschijnen na-bijbelse joodse en christelijke geschriften (in Nederlandse vertaling). Als nummer 4 ligt nu voor me "Martelaren van de oude kerk, bewaarde documenten van de christenvervolging tot circa 300 na Christus".
In dit boek zijn 12 teksten opgenomen, vertaald en toegelicht door dr. J. N. Bremmer en dr. J. den Boeft. De omvang is 130 blz. en de prijs f22,50.
De auteurs dateren het voorwoord in deze bundel met "Pasen 1987"; zij geven daarmee duidelijk aan hoezeer de martelaren zich met hun opgestane Heer verbonden wisten.
De vervolgingen onder de romeinse keizers strekten zich uit tot ongeveer het jaar 300. Ze vonden niet voortdurend en niet in elke landstreek plaats, want de regionale gezagsdragers vermeden soms heel behendig konflikten met hun (christelijke) onderdanen. Toch braken er regelmatig dan hier dan daar felle konflikten uit. De belijders van de éne God, Schepper van hemel en aarde - zo noemden ze bij voorkeur de HEREstonden vierkant tegenover de afgodendienst, het bewijzen van goddelijke eer aan de romeinse keizer. Dan volgde gevangenneming van de christenen en een proces. Van die rechtszittingen zijn documenten opgemaakt en bewaard gebleven; zij bevatten de verhoren en de veroordeling van betrokkenen.
Nu zijn niet alle thans beschikbare stukken betrouwbaar. Een aantal ervan moest als fantasie worden afgewezen.
Van ongeveer 30 documenten kan, na wetenschappelijk onderzoek, worden aangenomen dat zij oorspronkelijk en echt zijn. Uit dit aantal hebben beide auteurs er 12 geselecteerd, vertaald en toegelicht.
Bij het lezen van die stukken treft je de levendigheid, waarmee het gebeuren is weergegeven, de duidelijke belijdenis van het christen-zijn, het vasthouden daaraan, ook in het vooruitzicht van de dood, door onthoofding, de brandstapel, de arena met haar wilde dieren enje proeft zomaar de aansluting met wat in Hebr. 11 is gegeven "door het geloof ..."
Bekende namen uit de kerkgeschiedenis van de eerste eeuwen kom je tegen: Policarpus, Perpetua, Felicitas, Cypprianus, broeders en zusters waarvan de levensverhalen ons bekend zijn.
Maar hier in dit boek worden ons de officiële verhoren en de letterlijke tekst van de veroordelingen gegeven, minder romantisch dan sommige verhalenboeken doen.
Je kunt bezwaarlijk uit deze stukken citeren, ze ontroeren door de zuiverheid van het belijden, door de geloofsmoed van medechristenen uit de oudheid, ook door het lezen van hoe de HERE aan hen Zijn beloften vervuld heeft.
Het is een wetenschappelijk werk, maar daarom niet minder boeiend, bijzonder wel voor hen die belangstelling voor geschiedenis hebben en acht slaan op Gods werk, de eeuwen door.
M. de Jonge