De weg van het kruis
2011-04-29
In Opbouw 8 bepleitte Andy Beeftink meer aandacht voor het belang van het belijden van zonden in het pastoraat. Maar wat als een ander tegen jou heeft gezondigd en die schuldbelijdenis blijft uit?- Jaargang 55
- nummer 9
Ook dan loopt de weg langs het kruis.
Iedereen laadt in het leven schuld op zich en daarom is het geweldig om te weten van vergeving. Jezus maakt ons vrij van schuld door zijn werk aan het kruis. Die vrijheid heeft twee kanten: we worden zelf bevrijd van schuld en we kunnen vrij worden van de zonden die ons zijn aangedaan. Het kruis van Christus staat daarin centraal.
Aanstootgevend
De boodschap van het kruis heeft overigens wel iets ergerlijks: je kunt er aanstoot aan nemen. Ik hoor meer dan eens mensen vragen: ‘Was dat nou nodig? Zou God niet gewoon kunnen vergeven? Waarom die marteling en die dood?’ Zou God niet veel vriendelijker overkomen als Hij gewoon maar onze zonden vergaf, zonder genoegdoening?
Het zou misschien vriendelijker lijken, maar het zou geen oplossing geven. We herkennen in ons eigen leven dat een ruzie die niet wordt uitgevochten en uitgesproken altijd door blijft vreten. Je kunt vermijden een probleem eerlijk te benoemen, maar op onverwachte momenten zal het toch weer opspelen.
Ontkennen werkt niet. Het werkt ook niet als we net doen alsof het probleem eigenlijk wel meevalt. Ruzies en daarmee samenhangende zonden worden alleen opgelost, als je de moeite beleeft.
We kunnen het gewicht van het kwaad niet negeren.
Daarom moest Jezus aan het kruis sterven.
Het was de meest heftige confrontatie met het kwaad. En het leert ons hoe groot het probleem was dat Hij ging oplossen, hoe diep de scheiding was tussen God en mens. Zo erg is het met deze wereld en met ons gesteld. Er moest recht gedaan worden, en het de prijs was heel hoog: de verschrikking van het kruis.
Het kruis als basis
Iedereen die eerlijk kijkt naar de zonden in zijn leven, mag ook de kracht van de vergeving beleven. Het is geweldig om te weten en te ervaren dat Jezus ons helemaal vrij maakt. Dat geeft een geweldige ruimte.
Die ruimte helpt ons ook, als anderen tegen óns zondigen. Wie zichzelf kent, hoeft niet verbaasd te zijn dat de ander zondigt. Toch kan zonde die jou is aangedaan wel heel veel pijn doen. Soms moeten mensen lijden onder iets dat zij zelf nooit zouden doen en is het aangedane onrecht groot. Toch is het dan belangrijk om een weg te vinden tot vergeving.
Anders blijft de zonde altijd zijn tol eisen en blijft de verhouding verstoord. Die weg naar vergeving begint bij het kruis. Het kruis leert ons dat we zonden en problemen heel serieus moeten nemen. Echte vergeving kun je alleen geven als je samen aan het kruis hebt gestaan, als je eerlijk bent geweest over de diepte van de pijn en ellende en als er oprecht om vergeving wordt gevraagd. Dat kan een lange weg zijn. Maar het geeft bevrijding en het opent de mogelijkheid van nieuw contact en vernieuwd leven.
Pijn
Soms lijkt de weg naar vergeving onbegaanbaar.
Als er niet om vergeving wordt gevraagd of als er te gemakkelijk over gedaan wordt, is het haast onmogelijk om te vergeven. Want dan wordt de weg van het kruis gemeden. Dat kan zomaar gebeuren, omdat we de neiging hebben om de zonde en moeite niet te nadrukkelijk onder ogen te zien. Het kan te zwaar en te moeilijk lijken.
Vooral als het om heel ingrijpende zonden gaat. Slachtoffers van seksueel misbruik kunnen hier last van hebben.
We willen gewoon niet dat het waar is dat dit gebeurt, en dus is een eerste reactie om waar mogelijk de andere kant op te kijken. En als dat niet meer kan, willen we er zo snel mogelijk van af.
Een snelle vergeving en er dan niet meer teveel over praten. Slachtoffers kunnen er last van hebben dat zij zich verplicht voelen te vergeven, terwijl de pijn nog niet verwerkt is en de diepte nog niet gepeild. Dan wordt er iets onmogelijks gevraagd. Er kan geen vergeving worden gegeven, als er niet om gevraagd wordt. Er is geen bevrijding mogelijk, als de diepte niet gepeild is.
Dat is heel pijnlijk, omdat de weg naar vergeving dan dood loopt.
Bevrijding
Als de weg naar de vergeving doodloopt omdat je niet samen aan de voet van het kruis kunt komen, ontstaat er wel een probleem. Het slachtoffer lijdt onder de verstoorde relatie en zal merken dat de pijn van de zonde altijd voelbaar blijft. Je bent dan onvrij door de zonde van de ander.
Gelukkig is er een weg verder, de weg van vergeving die je eenzijdig geeft.
Dat is een moeilijke weg. Het betekent namelijk dat het slachtoffer onrecht lijdt en dat degene die verantwoordelijk is er niet, of onvoldoende de prijs voor betaalt. Het is dan ook een weg die de omstanders niet gemakkelijk mogen wijzen, laat staan het als gehoorzaamheid voorhouden.
Eenzijdig vergeving geven betekent namelijk dat je niet samen de vrijheid beleeft die het geeft om aan de voet van het kruis te staan. Het brengt niet vernieuwing van de relatie met zich mee en geeft dus ook niet de vreugde die daar bij hoort. Het is vooral het dragen van het kruis. Dat is een deel van het gelovig leven waar medebroeders enzusters bescheiden omheen staan en ondersteunen in de moeite die het met zich meebrengt.
Want moeilijk is het. Zonde is onrecht.
En wie zonde vergeeft zonder dat dat onrecht goed is doorgesproken en bij de naam genoemd, draagt steeds weer een stukje van die last er van. Een dader kan vrome woorden spreken op de Bijbelkring en het slachtoffer zwijgt om na vergeving niet alsnog vergelding te eisen. Dat is zwaar.
Maar het is ook de weg naar bevrijding.
Een weg die begint bij zelf leven vanuit de vergeving van de zonde.
Omdat je zelf mag leven van die vergeving, geef je het ook een ander. Dat is een keuze in geloof en zoals dat kan gaan met een moeilijke keus, hoort er vaak een worsteling bij. Je voelt niet meteen dat het goed is, maar je vertrouwt er op dat het goed gaat komen.
Je hebt daar ook kracht bij nodig. De kracht die Jezus liet zien aan het kruis en die Hij door Zijn Geest ook ons wil geven.
Iemand leerde me hoe dat in zijn eigen leven werkte. Hij zei: ‘Ik spreek dagelijks uit dat ik vergeef en bid daarbij om de kracht om het te doen en de pijn te dragen’. En langzaam groeide hij naar bevrijding en naar een voorzichtig herstel van verstoorde verhoudingen.
Vaak heeft deze vergeving wel een ander effect. Er zal niet een volkomen verzoening zijn. Verhoudingen kunnen niet altijd volkomen hersteld raken. Daarvoor moet je echt samen aan het kruis staan. Maar de last van de zonde kan verminderen. Omdat je met de hulp van de Heer van het leven je kruis draagt. En als Hij je kracht geeft, dan breekt het licht in je leven door.
Alex Boshuizen is predikant van de NGK Oegstgeest.