Gods Rijk nabij?
2011-04-29
Japan, Libië en Alphen aan de Rijn. Een drieslag, die niemand op nieuwjaarsdag 2011 had kunnen bedenken. Maar nu confronteert elk van de drie je met de menselijke kwetsbaarheid. Tot vlak bij je eigen huis, want zelfs op een paar vierkante meters winkelcentrum ben je je leven niet zeker. - Jaargang 55
- nummer 9
Nadat Johannes gevangen was genomen, ging Jezus naar Galilea, waar hij Gods goede nieuws verkondigde. Dit was wat hij zei: ‘De tijd is aangebroken, het koninkrijk van God is nabij: kom tot inkeer en hecht geloof aan dit goede nieuws.’ Toen Jezus langs het Meer van Galilea liep, zag hij Simon en Andreas, de broer van Simon, die hun netten uitwierpen in het meer; het waren vissers. Jezus zei tegen hen: ‘Kom, volg mij! Ik zal van jullie vissers van mensen maken.’ (Marcus 1:14-17) Tussen Pasen en Pinksteren kom ik een paar keer met iets uit het begin van het tweede evangelie. Wat betekent Jezus’ aanpak voor onze kwetsbare wereld?
Na 2000 jaar
Het eerste woord van Jezus is één van de meest veelbelovende uit de Bijbel: ‘Het Koninkrijk van God is nabij’. Dat klinkt groots. God is aantocht en dat moet de wereld toch anders maken. De koningspsalmen, met de 98e als hoogtepunt, zijn vol van Gods recht en vrede en leven tot in eeuwigheid.
Dat eerste woord van Jezus brengt je direct bij het kernthema van zijn boodschap. Hij werkte het uit in tal van gelijkenissen en illustreerde het aan tekenen en wonderen.
Tegelijk is dit kernwoord van het nabije Rijk er in de loop van 2000 jaar niet gemakkelijker op geworden. Want wat blijft er van dat eerste woord van Jezus overeind als je denkt aan de laatste maanden - om over alles wat zich afspeelde in voorbije eeuwen nog maar te zwijgen.
Vreemd
Ik realiseerde me al lezend in Marcus 1 wel, dat Jezus’ woord over de nabijheid van Gods Koningschap ook in die tijd de mensen vreemd in de oren moet hebben geklonken.
Want Jezus kwam er mee in – door heidense Romeinen - bezet gebied. In religieuze zin was dat onverteerbaar, heel anders dan bijvoorbeeld de bezetting van Nederland door de Duitsers in wereldoorlog II. En daarbij: dat Johannes - toch een indrukwekkende geestverwant – achter de tralies zat, was ook al geen reclame voor Jezus' boodschap.
Maar desondanks komt Jezus met het goede nieuws, dat het Koninkrijk van God nabij is gekomen. En dat doet hij niet in kleine kring, maar als een soort straatprediker.
Eén stap
Bij zulke grootse openingswoorden, word je wel nieuwsgierig naar wat Jezus zal gaan doen. Het eerste wat je te zien krijgt is dat onze Heer, wandelend langs het nabijgelegen meer, in gesprek raakt met een paar vissers. Dorpsgenoten waarschijnlijk. Hij zegt wat tegen ze, ze staan op en lopen met Jezus mee. En even later nog twee. Dat is alles wat je ziet.
Maar toch brengt juist deze beweging van een paar mensen je dichter bij het geheim van Jezus' aanpak. Want het Koninkrijk van God zal in onze wereld dichterbij komen telkens als mensen aan de uitnodiging gehoor geven om het leven met Jezus te delen en zo vertrouwd raken met het nieuwe leven van Gods Koninkrijk.
Karakteristiek vind ik ook, dat daar maar een enkele stap voor nodig is. Met één stap kan de Heer beslissend veel doen, zo ervoeren Petrus en de anderen. Ook al kregen ze dat pas gaandeweg in de gaten. Het liep in Jezus' dagen dus niet zoveel anders dan vandaag, als het gaat om de dingen van Gods Rijk.
Geloof het
Jezus legt de kaarten in dat eerste hoofdstuk van Marcus meteen op tafel. Hij komt met de goede boodschap van Gods Koninkrijk in bezet land. En vervolgens laat hij zien, dat wie dicht bij hem komt, de nabijheid van Gods Rijk zal gaan ervaren.
Dat is dus het patroon. Via mensen, die in het voetspoor van Jezus gaan, zullen recht en vrede en leven tot in eeuwigheid zich verspreiden. ‘Geloof het’, zegt Jezus ondanks alles wat de schijn van het tegendeel heeft, in eigen leven of op wereldschaal.
Godverlaten
Zou Jezus daarom de spanning gezocht hebben met dat eerste, veelbelovende woord dat hij rondbazuinde in bezet gebied, waar je zomaar achter de tralies kon verdwijnen.
Om ons zo attent te maken op de plaatsen waar je menselijkerwijs niks goeds meer te verwachten hebt.
En dat hij al in zijn eerste woorden laat doorkomen dat op zulke plekken van dood en verderf juist het meest te winnen is voor het Koninkrijk van God. Prachtige eyeopener.
Als je zo eens leert kijken naar de godverlaten plekken op aarde en naar de leegtes in je eigen leven. Dat het Koninkrijk nergens zo kan oprukken als op zulke plaatsen.
Juist daar!
Zijn eigen lijdensweg is daarvan de meeste indringende illustratie.
Dat juist degene de dood wordt ingejaagd die had gezegd tegen de mensen: zet maar één stap in mijn richting en je bent in de invloedssfeer van God!
Als er één plek is die het volstrekte onheil ademt, dan is het wel Golgotha. Vloek, dood. Kansloos opgehangen tussen hemel en aarde. Weg met hem. Als ergens het Koninkrijk godverlaten ver weg lijkt dan daar wel. Toch werd het van vrijdag zondag en in omstandigheden waar geen mens meer iets goeds verwachtte, gebeurde het onvoorstelbare.
Opstanding! En zelfs Jezus´ desolate dood kreeg zin – lam van God dat de zonde van de wereld wegdraagt.
In kruis en opstanding van onze Heer kwam het Koninkrijk van God dichterbij dan ooit. De beslissende wissels gingen om. Het heil werd wereldwijd (Pinksteren).
Zodat ook in de wereld van Japan, Libië en Alphen één stap richting de opgestane Heer genoeg is om binnen het bereik te komen van de heilzame invloedssfeer van het koninkrijk van God. Tot op vandaag en ondanks alles wat gebeurt.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.