Pastorale notities
1986-04-04
In Waardhuizen, een buurtschap in het Land van Altena, daar was m'n eerste gemeente.- Jaargang 30
- nummer 14
De oude "afgescheiden" kerk staat aan het riviertje de Alm, in een rijtje boerderijen en burgerwoninkjes.
Die boerderijen waren met het woongedeelte naar de Alm en naar het weggetje, dat de Alm volgde, geplaatst. Dat hield in: het huis kreeg nooit zon; de schuur wel.
Zo was het ook met het schuurkerkje en z'n rieten dak. Aan het weggetje was de pastorie tegen de kerk gebouwd. Toen wij er kwamen, was de "oude" pastorie allang niet meer als zodanig in gebruik. Er was een nieuwe gemaakt, om zo te zeggen achter de kerk, dus in de zon. De oude pastorie, niet meer dan een hok, werd consistorie en catechisatielokaal. Je kon aan verfresten en spijkergaten van weggebroken wanden, nog zien hoe de oude zonloze pastorie ingedeeld moet zijn geweest. Daar heeft ds F. M. Penning met z'n gezin gewoond.
Hij stierf. Of hij een lang ziekbed gehad heeft, weet ik niet.
Hij moest dan wel álles aan God overlaten, want hij kon
z'n vrouw niets nalaten en een regeling voor predikantsweduwen was er niet. Daarover heeft hij misschien z'n laatste dagen zorgen gehad. De weduwe begon een winkeltje; de mensen waren haar genegen. Maar om een bestaan daaruit te hebben, moest een groter rayon bestreken worden. dan zij te voet belopen kon. Hiervoor zorgde zoon Lourens. Hij trok er, zo jong als hij was, een knaap nog, met de hondekar op uit. Hij is wel eens met de hele handel te water geraakt; in Dussen meen ik.
Wat een schadepost, waarvan hij, als jongen, gedacht zal hebben: dat is nu mijn schuld.
Later was er een baantje voor hem in Gorkum, bij een drukker die ook een krant uitgaf. De jongen mocht zelfs gaan schrijven in die krant, toen de baas z'n talent ontdekte en hl; is de bekende L. Penning geworden van de vele jeugdboeken; vooral die over de Boerenoorlog in Transvaal. Die boeken worden nog verkocht. De schrijver was nooit in Zuid-Afrika geweest en toch beschrijft hij het landschap alsof hij er geboren en getogen was. Pas op hogere leeftijd werd hij in de gelegenheid gesteld om het land te bezoeken.
Hij had fantasie. Dat had je toen met de predikanten ook. Ze kenden hun " Wandkaart van Palestina" en schilderden in hun preken de bijbelse gebeurtenissen, ook die in Rome en Efese. Zonder dat ze ooit reizen gemaakt hadden naar het Midden-Oosten of naar Griekenland en Rome. Misschien wordt in onze moderne tijd, door het reizen en door de film, de fantasie verstikt. Je hoeft er niet geweest te zijn om je te kunnen voorstellen. hoe het was.
Zo'n gemeente als in Waardhuizen, 't kwam voor, dat ze na het vertrek of het sterven van een dominee zestien jaar aan een "vakant" was. Dat betekende kaar ondergang niet. Zo was dat vroeger. Op de zendingsterreinen zijn daarvan ook voorbeelden aan te wijzen. Waarover D.V. de volgende week.