NGK ondersteunen brede kerkelijke verklaring
2011-05-27
Een jaar geleden viel er een brief op de deurmat van de NGK: Wilt u samen met andere kerken meewerken aan het tot stand komen van een verklaring die zich keert tegen geweld tegen homo’s? De brief was geadresseerd aan het moderamen van de vorige Landelijke Vergadering, bestaande uit Jan Mudde, Oene Sierksma, Roel Venderbos en Ad de Boer. We hebben ons na ontvangst van die brief stevig achter de oren gekrabd: Hoe reageren we op die uitnodiging? Doen we mee of zeggen we nee? - Jaargang 55
- nummer 11
Er waren genoeg redenen om nee te zeggen. Als Nederlands Gereformeerde Kerken zijn we nooit zo happig geweest op het ondertekenen van allerlei verklaringen over politieke en maatschappelijke onderwerpen. Verder riep de eerste opzet van de verklaring die bij de uitnodiging zat, forse bezwaren op. En keert het COC, nauw betrokken bij deze uitnodiging, zich niet regelmatig keert tegen christenen, christelijke organisaties en kerken die vanuit de Bijbel geen ruimte zien voor homoseksuele relaties? Kun je samen optrekken met een organisatie die vanuit een intolerante gelijkheidsideologie de godsdienstvrijheid in ons land lijkt aan te tasten?
Meedoen
Toch hebben we als toenmalig moderamen gezegd: We doen mee. Van ons wordt op dit moment immers geen instemming met een concrete tekst gevraagd, maar meedoen aan gesprekken die na verloop van tijd tot een kerkelijke verklaring tegen homogeweld moet leiden. Daar kunnen we dus invloed op uitoefenen, en als het eindresultaat negatief is, kunnen we altijd nog afhaken. Het klopt inderdaad dat we als NGK geen traditie hebben van het ondertekenen van dit soort verklaringen. Maar is dat een sterk argument om niet mee te doen aan een geestelijk getoonzet protest tegen het kwaad van toenemend fysiek en verbaal geweld tegen homo’s?
Het zijn toch ook kerkleden die zich daaraan schuldig maken? En ja, het klopt dat het COC bij tijden als een briesende leeuw rondgaat tegen christelijke instellingen die vanuit hun geloofsovertuiging willen werken. Maar is dat voldoende reden om niet mee te werken op dit concrete punt: nee zeggen tegen toenemend geweld tegen homo’s?
Mandaat
Alles afwegend hebben we als moderamen besloten om in gesprek te gaan met de initiatiefnemers en andere kerken. Aan de nieuwe Landelijke Vergadering die in oktober 2011 in Houten zou beginnen, hebben we voor deze stap uitdrukkelijk mandaat gevraagd. Op 9 oktober heeft de LV dat mandaat gegeven. Volgens de LVuitspraak moet elke vorm van geweld tegen homo’s vanuit het Woord van God ondubbelzinnig worden afgewezen en is het in een tijd waarin het geweld tegen homo’s eerder toe- dan afneemt van waarde dat kerken zich gezamenlijk daartegen uitspreken.
Daarom kreeg het (nieuwe) moderamen opdracht om aan de gesprekken over de verklaring mee te werken. De LV stelde voor ondertekening van de verklaring wel als voorwaarde dat deze ‘voldoende duidelijk en niet voor tweeërlei uitleg vatbaar’ zou moeten zijn en ‘in overeenstemming met de grondslag waarop onze kerken staan’. Ook werd besloten dat er met de afgevaardigden ruggespraak zou worden gehouden over een volgende concepttekst van de verklaring.
Gesprekken
Ds. Jan Mudde en ik hebben in de maanden daarna deelgenomen aan de gesprekken met vertegenwoordigers van andere kerken. Vanaf het eerste moment hebben we daar steun ondervonden voor onze bezwaren tegen de eerste versie van de verklaring. Zoals vertegenwoordigers van andere kerken ons trouwens ook steunden in onze opstelling dat de verklaring nergens de indruk zou mogen wekken dat ook een afwijzing van homoseksuele relaties een vorm van geweld tegen homo’s is. We hebben het overleg keer op keer als open en constructief beleefd en zelf veel kunnen bijdragen aan de tekst van de verklaring.
Eind januari hebben we ruggespraak gehouden met de Landelijke Vergadering. Daar kregen we van de afgevaardigden nog diverse tekstsuggesties mee, maar ervoeren we ook brede steun voor de richting waarin de verklaring zich bewoog. Eind februari konden we in het overleg met de andere kerken dan ook met de eindtekst van de verklaring instemmen.
Ook al hadden we sommige formuleringen zelf anders gekozen.
GKV en CGK
Voordat we het gesprekstraject met andere kerken ingingen hebben we intensief contact gehad met vertegenwoordigers van GKV en CGK om te kijken, of we hierin gezamenlijk zouden kunnen optrekken. Dat is niet gelukt.
Ondanks het feit dat het om een verklaring van kerken gaat, was voor beide kerken de betrokkenheid van het COC daarbij een blokkade om mee te werken. Onze bezwaren tegen het COC liepen en lopen parallel met die van GKV en CGK, maar bij ons viel het kwartje net de andere kant op.
Beide kerken hebben aangegeven in mei 2011 op eigen wijze duidelijk te maken dat ook wat hen betreft geweld tegen homo’s haaks staat op het Evangelie van Jezus Christus. We vinden het overigens jammer dat de initiatiefnemers weinig hebben gedaan om de breedte van kerkelijk Nederland te zoeken. Vooral het niet benaderen van een aantal evangelische kerkverbanden voor steun aan de verklaring is een gemiste kans.
Plaatselijk
Maar wat schieten homo’s in Nederland op met een papieren of digitale tekst dat volgens een aantal kerken geweld tegen hen niet deugt? Als het bij het presenteren van die verklaring blijft, erg weinig. Daarom is het belangrijk dat er meer mee gebeurt. Dat om te beginnen plaatselijke gemeenten in de NGK de verklaring in de kerk voorlezen, in hun kerkblad zetten of op hun website plaatsen. Of liever, dat ze er concreet mee aan de slag gaan. Door op catechisatie of club met jongeren te praten over hoe zij met homo’s op school of op straat omgaan, over hen praten of ‘grappen’ maken of hen uitschelden. Door in gesprekken binnen de gemeente elkaar dezelfde vragen stellen. Of door te preken over die woorden van God die duidelijk maken hoe christenen met homo’s moeten omgaan: ‘God schiep de mens als zijn evenbeeld’ (Genesis 1:27), ‘Gelukkig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden’ (Matteüs 5:9), ‘Heb uw naaste lief als uzelf ’ (Matteüs 22:39), ‘Laat geen vuile taal over uw lippen komen, maar alleen goede en waar nodig opbouwende woorden, die goed doen aan wie ze hoort (Efeziërs 4, 29), ‘Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen’ (Filippenzen 4:5). En al die andere woorden die christenen aansporen te leven in de navolging van hun Heer en Heiland, Jezus Christus.
Ad de Boer is voorzitter van de Landelijke Vergadering van de NGK en redacteur van Opbouw.
Kerkelijke verklaring tegen geweld tegen homoseksuelen
In ons land doet zich regelmatig geweld voor – subtiel en minder subtiel – tegen homoseksuele mannen en vrouwen.
Ze worden in elkaar geslagen, lastig gevallen, getreiterd of uitgescholden en kunnen meemaken dat hun auto wordt vernield of hun huis wordt beklad. Op veel plekken durven ze er niet voor uit te komen dat ze homoseksueel zijn.
Ter gelegenheid van de International Day Against Homophobia (IDAHO) verklaren wij als vertegenwoordigers van Nederlandse kerken het volgende:
We denken niet in alle opzichten gelijk over homoseksualiteit, maar we zijn één in het geloof dat de mens geschapen is naar het beeld van God en kostbaar is in zijn ogen. Daarom moeten mensen waardig met elkaar omgaan – respectvol, vreedzaam en liefdevol – en is geweld tegen homoseksuelen, in welke vorm dan ook, uit den boze.
Van elke schending van mensenrechten zeggen we nu: dat deugt niet. Vandaag benadrukken we dat in het bijzonder waar het de schending van de mensenrechten van homoseksuelen betreft. Daaronder vallen alle vormen van fysiek, psychisch en verbaal geweld tegen homoseksuelen evenals het aanzetten tot deze vormen van geweld. Wie geweld gebruikt tegen de mens als beelddrager van God, gaat voorbij aan Christus’ oproep om God en de medemens lief te hebben.
Ook in onze geloofsgemeenschappen is de menselijke waardigheid van homoseksuelen soms geschonden, door liefdeloos en zonder begrip met hen om te gaan.
We willen ons op alle mogelijke manieren ervoor inzetten de waardigheid van alle mensen te verdedigen. We roepen gelovigen in onze kerken op geen voeding te geven aan enige vorm van geweld tegen homoseksuelen. Kerken willen, naar het voorbeeld van Christus, ruimte bieden voor ontmoeting. Zij willen een veilige plaats zijn voor iedereen, ook voor homoseksuelen.
We roepen iedereen op om op hun eigen plaats in de maatschappij een omgeving te bieden waar homoseksuelen zich veilig voelen en zo ook bij te dragen aan een veilig klimaat in onze samenleving.
We willen ons ervoor inzetten om ook in onze internationale kerkelijke contacten en in onze contacten met vertegenwoordigers van andere religies homofobie, homovijandigheid, homohaat en geweld tegen homoseksuelen te bestrijden.
| De verklaring is op 17 mei getekend door de zevendedagsadventisten, de doopsgezinden, Remonstrantse Broederschap, Leger des Heils, Nederlands Gereformeerde Kerken en de Raad van Kerken –namens allerlei kerkgenootschappen zoals de Protestantse Kerk in Nederland, de Rooms-Katholieke Kerk, de Molukse Evangelische Kerk en de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten. De tekst van de verklaring ook te vinden op www.idahonederland.nl. Daar kunnen ook kerkleden via persoonlijke ondertekening hun instemming met de (strekking van de) verklaring betuigen. |