Schitterend boek over Maarten Luther
2008-04-25
'..en nog veel meer zou er over dit evangelie te zeggen zijn, maar ik bent te zwak, we laten het hier maar bij.' Dit is de slotzin van de laatste preek die Maarten Luther gehouden heeft.- Jaargang 52
- nummer 9
En die zin wordt uitgesproken door een man die een bibliotheek bij elkaar geschreven en duizenden preken gehouden heeft. Het citaat komt uit Martin Luther; zijn leven, zijn werk, een schitterend uitgevoerd boek op groot formaat, met veel (175) illustraties die van uitgebreide toelichtingen voorzien zijn. Het presenteert het leven van Luther en zijn theologie als een samenhangend geheel. Verspreid door het hele boek wordt in losse artikelen wat breder ingegaan op onderwerpen als Luther als bedelmonnik, Luther en Augustinus, Luthers Bijbeluitleg, zijn liederen, zijn vrouw, zijn ziektegeschiedenis, zijn relatie met Calvijn, enzovoort.
Genade
Je leert Luther kennen als student, als monnik, als geleerde, maar ook als echtgenoot, vader, lijder aan vele ziekten. Naast veel achtergrondinformatie over politieke en kerkelijke toestanden geeft het boek een beeld van de huiselijke aangelegenheden van het gezin Luther, het verdriet als een dochtertje gestorven is. Prachtig is getekend hoe Luthers leven in angst voor Gods gerechtigheid, waaraan je met al je goede werken nooit kan voldoen, zich ontwikkeld heeft naar de ontdekking dat je die gerechtigheid ontvangt uit genade. Gods gerechtigheid is niet de gerechtigheid die Hij eist, maar die Hij geeft!' En daarmee zit je midden in Luthers theologie.
Zijn uitgangspunten zijn duidelijk: de Schrift, alleen de Schrift. Indringend de Bijbel lezen om Gods Woord te horen, om een persoonlijke relatie met God op te bouwen. Het juiste verstaan begint bij je hart, niet in je hoofd. Dat gaat dwars tegen de theologie van zijn tijd in.
Pastorale bezorgdheid
In het boek komt Luther uit in al zijn scherpte: Wie God wil horen spreken, moet de heilige Schrift lezen, wie de duivel wil horen spreken moet de decreten van de paus lezen, maar hij komt ook uit in zijn pastorale bezorgdheid voor de gewone gelovigen.
Hij publiceert de 95 stellingen omdat hij ziet hoe bang de mensen gemaakt worden met het dreigement dat ze niet zonder aflaten in de hemel kunnen komen.
Dit is maar een kleine greep. Martin Luther is een heerlijk boek. Om in te bladeren, te lezen en te kijken.
Sabine Hiebsch, Martin Luther - zijn leven, zijn werk. Kampen, 2007. 288 pag.; € 29,90.
Jan Lakerveld is neerlandicus, redacteur van Opbouw en lid van de NGK in Emmeloord.