Uitverkiezing
1985-11-22
Zondag de tiende van deze maand wilde ik kijken en luisteren naar de kathedrale basiliek in Den Bosch: ik had gelezen dat het orgel fraai gerestaureerd is en de oude klank terug heeft.- Jaargang 29
- nummer 45
Dat mislukte, want telkens als de organist begon te spelen, gingen de mensen zingen, zodat ik weinig van het orgel hoorde.
Maar ik kwam zodoende wel onder het gehoor van het hoofd aan de orde der Karmelieten, waartoe Titus Brandsma behoorde. Men was bijeen om zijn zaligverklaring te vieren. De spreker zei dat zijn eerste stelling wel moest zijn: Titus Brandsma was een Fries. Dit was belangrijk om mee te beginnen, vond hij, want ieinand die geboren en getogen is in het land van de eindeloze weiden en de oneindige luchten daarboven, is voorbestemd om een man te worden van diepe bezinning en diepgaande studie. Dit dan, dacht ik erbij, in tegenstelling tot de Saksers, die in de kille en dikwijls klamme en altijd schemerachtige bossen wonen. Toch leek het me een klein beetje onzin wat die spreker zei: Abraham Kuyper was eens terug in z'n geboorteplaats Maassluis en hij hield uiteraard een lange rede: in Maassluis had hij z'n wezen, z'n aanleg en inborst, gekregen en vooral, z'n grote liefde tot de zee .
Dr P. Kasteel relativeert die opmerkingen, door te vermelden dat Schaepman het ook wel had over z'n passie voor de zee, terwijl deze een echte Tukker was; een Twentenaar. Er is wel eens geschreven over het verband tussen zee en geloof. Hoe komt het dat Urk, Katwijk en de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden zulk een apart geloof hebben. Is er verband tussen het water en de mystiek?
Maar daar staat tegenover, dat de boeren op de Veluwe, die niet de zee bevoeren doch tussen hun kippen en eenden bleven, hetzelfde geloof hebben.
In de geschiedenis zijn óók oorzaken aan te wijzen. In de huidige provincie Noord-Brabant heb je duidelijk een grens, De Klundert is protestants, even zuidelijker is alles rooms. Het hing er van af, hoever Maurits en Frederik Hendrik doordrongen in dat gebied. Er is wel iets te verklaren, sociologisch en historisch. Maar voor die zondag dat ik tv, keek, had ik een preek gemaakt over de Godsspraak van Maleachi, Jakob heb Ik liefgehad, maar Esau heb Ik gehaat"; woorden waarachter Paulus, in Romeinen 9, een diep geheim ziet. Er is verkiezing, door God. Hii zendt goedertierenlijk verkondigers van de zeer blijde boolschap tot wie.Hii wil en wanneer Hij wil. (Dordtse Leerregels I, 3).
Als je over de helft van je dagen bent, krijg je er oog voor, hoe de Heer je leidde; hoe Hij je geboren deed worden in dat bepaalde gezin en in die stad of dat dorp, in die bepaalde kerkelijke gemeente; hoe Hij je een vrouw deed vinden en een gezin gaf en werk op die en die plaats, waar je weer mensen om je heen kreeg die je vormden en die je opvingen als dat nodig was: Niet door de omstandigheden en door het milieu ben je gemaakt. maar door God geschapen én door Hem gevormd.