Boekbespreking
1984-04-06
Naar het Oosten - Jaargang 28
- nummer 14
Opmerkingsgave, oog voor detail en een verzorgd taalgebruik. Dat zijn wat vaardigheden die schrijver Chris van Ede in zijn pakket blijkt te hebben.
Maar er is méér: ruime kennis van de Poolse taal, contacten met Polen in de meest uiteenlopende kring èn de genegenheid om de traumatische gebeurtenissen rond Kerst 1982 persoonlijk in Polen mee te maken.
Door deze combinatie van mogelijkheden en vaardigheden is het Polen tussen twee Polen een instructief, leesbaar en boeiend boek geworden.
Misschien dat niet iedereen naar zo'n boek grijpt, overigens - "je moet daarvoor een zekere mate van interesse voor 'politiek en actualiteit' bezitten", zal menigeen denken. Dat is vast ook wel zo. Met dien verstande echter dat er ook een zeer interessante sectie over Poolse hedendaagse "kerkgeschiedenis"
valt aan te treffen. En dat er steeds aandacht wordt gevraagd voor het leven van gewone mensen, het leven van alledag.
Die drie aspecten komen ruimschoots naar voren. Het boek is ook in drie stukken verdeeld. Dat zijn "belegerd leven" (pp. 7 -60): het verhaal van de staat van beleg, aan de hand van dagboeknotities.
Verder "dagelijks leven" (61-117), een aantal impressies, geregeld “inzoemend" op het leven van zeer gewone - en soms ook ongewone - mensen. Het derde deel "kerkelijk leven" (119-175) bespreekt de diverse kerken en groepen in het Polen van vandaag. In elk van de drie delen vindt men verzorgde taal, duidelijke typeringen, een wezenlijke betrokkenheid bij het Poolse volk, een afwezig-zijn van (valse) romantiek.
Ook wordt het Poolse volk kritiek niet bespaard. Hoeveel mededogen er ook uit de verhalen spreekt, sentimenteel en kritiekloos wordt er zeker niet gesproken.
Voor mij vergrootte het de betrouwbaarheid van het boek.
Wie Van Ede is weet ik niet, maar zijn contacten zijn ruim. Als buitenlander had hij het oor en het vertrouwen van heel wat Polen, communistische partijleden uitgezonderd. We lezen echter van vele Kathoiieken, tot in het katholieke Mekka toe: de Katholieke Universiteit van Lodz, (die er in de beschrijving trouwens nliet erg best van afkomt). Ook van Oostersorthodoxen, Lutheranen, Mariavieten, "Nationalen" , het handjevol Calvinisten en andere verrtegenwoordigers van Polens veelkleurige spiritualiteit.
We lezen over het bedevaartscentrum Czestochowa, het Poolse Maria-centrum (en die sfeer ken ik van een bezoek aan de Portugese tegenhanger Fatima), over de Poolse Paus en over de soms erbarmelijke omstandigheden in de Katholieke Kerk.
Bij het lezen van het boek ontstond een voor mij zeer authentiek beeld van een Oostblok-land met een zeer eigen geschiedenis, achtergrond en cultuur.
Ook met een zeer eigen godsdienstigheid en, mag ik toevoegen, bijgelovigheid (er staan interessante voorbeelden van genoemd). Het beeld was boeiend en voor mij geheel overtuigend.
Ik denk dat veel van het materiaal ook zijn waarde zal blijven behouden.
Wat mij betreft, zeer aanbevolen.
De stof is te triest om te zeggen dat je het boek "voor je plezier" leest. Maar toch ...
Van Ede, Polen tussen twee Polen. Wever, Franeker, 1983.
176 blz. - Prijs f 23,70.
P.J. van Kampen
Lady Jane
Op de omslag heeft de uitgever die titel toegelicht, "Een vrouw die temidden van hofintriges haar liefde trouw bleef."
Zelf had ik liever de toelichting onders gezien, nl. Een vrouw die temidden van hofintriges haar geloof trouw bleef.
Het boek beschrijft het leven van Lady Jane Grey, na de dood van Hendrik V in tijdens de Reformatie in Engeland.
Lady Jane is een pion in de strijd om de macht aan het hof en met het wisselen van de macht keren steeds de kansen voor de Rooms-Katholieken en de protestanten.
Juist de "ik" -vorm maakt het boek extra boeiend. De epiloog maakt het boek kompleet.
Voor de liefhebbers van historische romans een prachtig boek.
N.a.v. Lady Jane.
Deborah Meroff - uitgegeven bij Kok in Kampen. Prijs f 25, - .
E. Kole-Mollema