Naar Zuid-Afrika (2)
1985-03-08
Het was omstreeks negen uur in de avond toen op 7 januari j.l. een aantal verkleumde mensen elkaar trof op de luchthaven Schiphol: om te beginnen was daar ds B. Wielenga met vrouwen kinderen die , met het vliegtuig dat om 22.50 uur zou vertrekken, na een welverdiend verlof terugging naar zijn huis en werk in Afrika.- Jaargang 29
- nummer 10
Diverse familieleden en afgevaardigden van de zendingscommissie van Kampen kwamen afscheid nemen.
Aangezien ds P. Veldstra en ondergetekende voornemens waren met hetzelfde toestel te vertrekken naar de synode van die Geref. Kerk van, Zuid-Afrika en uitgeleide werden gedaan door vrouw en familie, was daar een heel gezelschap Nederl. Gereformeerden bijeen, waarvan een deel na een barre tocht weer in de kou terecht kwam en anderen in een volop zomerse wereld hoopten te landen. Onder Gods bewarende hand en de goede zorgen' van onze nationale luchtvaartmaatschappij maakten wij in de nacht gedurende een reis van dertien uur, de overgang van, “'t barre noord” naar “'t zoele zuiden".
Bij een tussenlanding in Nairobi in Kenia troffen we de afgevaardigde van de Chr. Gerei. Kerken ds . J. Westerink, die in Potchefstroom met ons op hetzelfde adres was ondergebracht zodat we steeds in elkaars gezelschap waren. Het was een wederzijds genoegen dat ons tot een beter verstaan van elkaars kerkelijk leven bracht. In Nairobi kwam ook br. Bert Raap, uit Ermelo 'aan boord; hij heeft als copiloot extra zijn best gedaan om ons veilig op onze bestemming te brengen en toen we even in de cockpit konden praten verwonderde het mij dat de wereld, zo groot als je naar buiten zag, gelijk zo klein is...
Aangekomen in Johannesburg waren we vlug door de controle en terwijl we onze koffers torsten kwamen we algauw aan de weet dat er een temperatuurverschil van minstens veertig graden was en het huiveren had plaats gemaakt voor transpireren. In de aankomsthal gekomen, viel ons oog op een soort bord dat demonstratief omhoog werd geheven; de tekst die we lazen bevatte geen protest tegen onze komst, van welke kant dan ook maar, vertelde ons dat zich in deze buurt de broeder bevond die ons namens de Zuid-Afrikaanse kerken kwam afhalen.
Ds B. C. Schutte van Potchefstroom heette ons welkom en na een koele dronk vertrokken we om na ongeveer twee uur 'aan te komen in de gastvrije woning van ds A. J. du Piessis.
Het was wel even acclimatiseren na de lange reis, maar onze gastheer en zijn vrouw hadden veel begrip en hebben ons uitnemend verzorgd in al wat we, in soms bewogen dagen, nodig hadden.
Met veel genoegen en genegenheid zullen wij blijven denken aan ons verblijf onder de hoede .
en zorgen van Alwyn en Betsie du PIessis .
Het was inmiddels 8 januari en die dag was de synode van de kerken bijeengekomen om het voorbereidende werk te beginnen. De bidstond was vastgesteld op dinsdag 8 januari om 19.00 uur en daar konden wij, na wat op ons verhaal te zijn gekomen, aanwezig zijn.
Aangezien wij de nacht in het vliegtuig hadden doorgebracht waren we wat duf' geworden en niet in conditie om de dienst helemaal mee te beleven; er ging ons dus wel wat voorbij, te meer daar we aan de taal moesten wennen. Voorganger in de bidstond was Prof. J. L. Helberg. Dank zij een verkorte schriftelijke weergave van de preek kan ik u een indruk geven van wat er is gezegd.
De tekst voor de woordbediening was Jesaja 66 vers 1 en 2:
"Die hemel is my troon en die
aarde die rusplek vir
my voete. Hoe moet die huis
dan wees wat jullie vir
My bou, die plek waar Eik kan
woon? Ek hetalles gemaak
en so het alles ontstaan, sê die
Here: Ek slaan ag op
die mens in nood, op die een
wat berou het oor sy sonde,
wat ontsag het vir my woord."
In de preek werd gewezen op de grootheid van God en de verantwoordelijkheid van de mens; dat was vertrouwde taal voor gereformeerde mensen; in twee citaten probeer ik iets weer te geven van het geheel.
"Israel het altijd geweet God
is groot...maar in die praetijk
het hulle Hom dikwels as
'n klein God gedien, So iets
kan nog gebeur: bely dat God
groot is maar jy dien Hom als
klein en beperkte God, - jy
beperk Hom tot kerkmure of
tot jou eie groep en belange,
So kan die kerk 'n grootse
Evangelie hê - dat God liefhet
en verlos; maar Hom as ,
kleinlike en onverdraagsame
God dien,"
In het tweede deel van de preek komt ter sprake dat God de middelmuur die scheiding maakte tussen Israël en: de volken heeft verbroken (een brandend actuele zaak in Zuid-Afrika) en dan wordt gezegd:
"Hy laat nie op die tempeldeure
of kerkdeure skryf nie:
Net vir Israël, net vir Romeine,
net vir Afrikaners, net vir
Engelse, net vir Blankes, net
vir Zoeloes"...
Na de dienst. Bleven we nog bij een in het kerkgebouw. Het moderamen van de synode nam plaats vóór in de kerk. Vervolgens kregen afgevaardigden van binnenlandse kerken het woord om de groeten en goede wensen over te brengen. In de vrijgemaakte traditie is dit een heel vreemde zaak. Namens die Nederduitse Gereformeerde Kerken sprak dr D. Fourie, die wees op het woord van Calvijn dat Christus de voorzitter van elke kerkvergadering moet zijn.
Na hem kwam namens de Nederduitsch Hervormde Kerk ds. Jan Malony aan het woord, die de wens .uitsprak dat de goede samenwerking op verschillende terreinen mocht blijven. Op de synode van de, Chr. Reformed Churches in Amerika hebben we indertijd iets dergelijks meegemaakt. Toch bleef het voor ons een merkwaardige ervaring.
Stel u voor dat op de synode van de Vrijgemaakte kerken afgevaardigden van de Geref. Kerken (syn.) of van:de Hervormde :Kerk het woord voeren en spreken van verbondenheid in Christus en goede samenwerking op verschillende terreinen van het leven. Dit is toch onvoorstelbaar.
Er waren zoals u wellicht weet op de synode in Potchefstroom twee afgevaardigden van deze kerken en op een foto in het Ned. Dagblad is te zien dat zij zich daar best thuis voelen. Het is mij niet bekend of zij ook in de bidstond aanwezig zijn geweest. Uit het kerkblad, dat aan ons allen is. uitgereikt, hebben zij kennis kunnen nemen van wat ik zoeven verhaalde. In Nederland heeft men in deze kring er zelfs bezwaar tegen wanneer het GPV een Iijstverbinding.
of iets dergelijks aangaat met het RPF en het SGP en kort geleden zijn er op een bijeenkomst in Zwolle hele dure woorden gesproken tegen samenwerking met leden van andere kerken. Wordt nu over de grenzen aanvaard, wat in ons land verworpen wordt.
Hoe dan ook, in de Dopperkerken moet men niets van "kerkisme” hebben is ons herhaaldelijk.
verzekerd. Als ik mij nu voor de geest haal de strijd in de zestiger jaren, die in een stroomversnelling kwam na wat er in Groningen-Zuid is gebeurd, nadat een predikant had samengesproken met leden van de Geref. Kerk (synodaal) en na het verschijnen van de Open Brief en de felle reacties daarop en ik zie hoe men in Zuid-Afrika omgaat met andere kerken, staat voor mij vast dat onze broeders en zusters aldaar in het belijden aangaande Christus kerk, dichter bij ons staan dan bij de kerken die ons hebben buitengesloten.
Zou er via de kerken in Zuid- Afrika een toenadering mogelijk zijn heb ik aanvankelijk nog gedacht.
Een volgend keer zal duidelijk worden hoezeer ik mij heb vergist. Dit waren onze eerste ervaringen temidden van de broeders ter synode. Met slaperige hoofden hebben we nog wat nagepraat over onze eerste indrukken ineen land dat Zo in het centrum van de aandacht staat. In mijn jeugd heb 'ik alle boeken van Penning over de voortrekkers en hun strijd gelezen en diverse titels als: de Held van Spionkop, de leeuw van Modderspruit en de Overwinnaars van nooit gedacht, kwamen ons voor de geest. Ze waren toepasselijker dan we die eerste avond hebben gedacht.
Tot de volgende keer: dan gaan we ter synode.