Opbouw - Een blad om te lezen! (2)
1986-12-12
Wat betekent de taakstelling in de kop van het blad: tot opbouw van het gereformeerde leven?- Jaargang 30
- nummer 48
Opbouw van het gereformeerde leven zal vandaag vooral betekenen het opnieuw ontdekken van de authentieke kracht van de gereformeerde religie; het opnieuw ontrafelen van een bevrijdende betekenis van de reformatie.
Wat is het kenmerkende van dat gereformeerde leven? Welke elementen bezitten ook nog vandaag die bevrijdende authentieke kracht?
Ik noem drie kenmerken van gereformeerd leven die naar mijn oordeel aktuele betekenis hebben.
Kenmerk 1:
Het luisteren en het willen luisteren naar de Heilige Schrift.
Dat is aandacht voor de Bijbel, aandacht voor de Woordverkondiging, het gezag van de Openbaring leren aanvaarden, Openbaring van God.
Nu zijn er méér gemeenschappen waar de Bijbel heel ernstig wordt genomen, maar die toch niet te karakteriseren zijn als gereformeerd.
Dat brengt mij tot het tweede kenmerk.
Kenmerk 2:
Het gereformeerde leven wordt getypeerd door de eigenschap om zich op systematische wijze rekenschap te willen geven van de inhoud van het christelijk geloof. Gereformeerden erkennen het geloof als akte van vertrouwen, maar blijven tegelijk .vragen naar de inhoud van dat geloof, naar zijn oorsprong, naar zijn samenhang, naar de doktrine.
Het gereformeerde leven wordt gekenmerkt door konfessionele belijndheid. En als gevolg daarvan ook door een historische belijndheid.
Gereformeerden plegen de Bijbel te lezen op zoek naar de inhoud van' het geloof. Zij richten zich daarbij op het belijden van de kerk en de belijdenissen van de kerk. Dat brengt met zich mee, dat gereformeerden weet hebben van hun eigen plaats in de geschiedenis van kerk en samenleving.
Overigens, dat kenmerk - die belijndheid is de sterkst omstreden eigenschap van de gereformeerde wereld.
Immers, om met Aalders te spreken, de gereformeerden hebben een open, kwetsbare flank, voor wetticisme, voor verstarring, voor letterzifterij, voor dode orthodoxie. Het zijn juist die eigenschappen die de gereformeerden zo'n slechte naam hebben bezorgd. En dat - die kwetsbaarheid voor deze negatieve kanten - is in eigen kring onvoldoende onderkend, Toch zouden wij onszelf en anderen tekort doen als wij voor die kenmerken van konfessionele en historische belijndheid zouden weglopen. Zij horen bij die typische levensstijl. Zij horen bij het beestje.
Kenmerk 3:
Het derde kenmerk van een gereformeerde wereld- en levensbeschouwing is de erkenning van het sekuliere leven als een gave en opdracht van God. Geen wereldmijding, maar juist aanvaarding.
Natuur en genade, gezag en vrijheid, kerk en wereld, geloof en' levenspraktijk worden niet tegen elkaar uitgespeeld maar zijn fundamenteel met elkaar verbonden in de schepping en herschepping van onze wereld.
Deze visie geeft ruimte aan een levenshouding waarin een chris'ten mag genieten van wat er aan schoons en goeds in het leven geschonken wordt; waarin hij werkzaam mag zijn aan de ontplooiing van de geschapen werkelijkheid; en waarin hij dienstbaar mag zijn aan de samenleving van mensen en volken.
Ik wil dit gedeelte afsluiten met de vraag waarmee ik begon: ons blad heeft tot doelstelling de opbouw van het gereformeerde leven.
Ik onderken de verlegenheid, waarin die doelstelling ons kan brengen.
Ik erken de noodzaak tot bescheidenheid.
Maar zijn die authentieke elementen van de gereformeerde levensbeschouwing en levensstijl zoals ik die hierboven heb proberen te beschrijven niet van voldoende kracht en waarde om ze ook uit te dragen in de situatie van vandaag? En is dat dan ook niet de taak van een blad als Opbouw? Daar bestaat het blad toch voor?
De Heilige Schrift als grondslag
Het derde markeringspunt dat onze statuten duidelijk noemt is de verwijzing naar de Heilige Schrift als de grondslag van ons werk in Opbouw.
Ook bij dit punt Wil ik twee opmerkingen maken.
In de eerste plaats impliceert deze uitspraak dat wij ons in al het werk voor ons blad moeten richten op de Heilige Schrift. Wij moeten ons laten onderrichten door de inhoud, van de Bijbel.
Er vertrouwd mee worden. Eerbied ervoor betonen. Leren begrijpen dat de Bijbel Gods openbaring bevat die ons met gezag toespreekt.
Het onderwerp van de Heilige Schrift is het evangelie van Christus, de zoon van God die ons geschonken is als de weg; de waarheid en het leven.
Het is vanwege die boodschap en dat gezag dat ons blad een pagina één kent: de meditatie, de onderwijzing.
Maar daarom ook een pagina twee: aandacht voor exegese, voor hermeneutiek. Daarom ook aandacht voor de konfessie, het belijden van de gemeenschap van mensen die hun geloof stellen in die Jezus Christus.
Een tweede opmerking: Het woord grondslag wordt in de regel geassocieerd met afbakening, uitsluiting, grenslijn. Daar zit wel wat in maar ik zou het toch liever willen verbinden met woorden als grondvlak, draagvlak, draagvermogen, datgene wat ons allen draagt.
Ons blad moet die notie van draagvlak ook vertolken. De Heilige Schrift is de grondslag van ons leven, niet het sluitstuk.
De Heilige Schrift als ontsluiting, en niet als afsluiting van de geschiedenis.
Leven en wereld zijn ons geschonken, of zijp ons opgelegd als een verantwoordelijkheid of mogelijkheid, maar wij bevinden ons wel op een draagvlak dat solide is. Wij zakken er door de last van het leven niet doorheen.
Zo zal Opbouw van zijn grondslag dienen te spreken.
En tenslotte:
Het laatste en diepste motief met ons blad Opbouw is uiteindelijk niet de Nederlands Gereformeerde kerken.
- hoezeer Opbouw dient' te fungeren als het blad binnen deze kerken -; is uiteindelijk ook niet de opbouw van het gereformeerde leven
- hoezeer deze doelstelling ook in deze tijd zeer, de moeite waard is -; maar het uiteindelijke motief is het luisteren naar de Heilige Schrift en het volgen van onze Here Jezus Christus.
Ik hoop dat ons blad Opbouw naar die richting 'doorzichtig' mag zijn en blijven.