Hemelvaartsdag
1985-05-10
Wat kunnen kerk en maatschappij in de loop der eeuwen veranderen!- Jaargang 29
- nummer 19
De Nationale Synode van Dordrecht, gehouden in 1578, sprak als haar oordeel uit: "Het ware wel te wensen dat de vrijheid, die God ons gegeven heeft, om zes dagen per week te arbeiden, ook door de kerken werd erkend, zodat zij alleen de zondag vieren zouden. Nochtans, omdat de overheid eist dat ook sommige andere feestdagen onderhouden worden, zoals Eerste en Tweede Kerstdag, de Paas- en Pinksterdagen en in sommige plaatsen ook de nieuwjaarsdag en de hemelvaartsdag, zo zullen de predikanten op die plaatsen zich inspannen om door middel van hun preken de onnutte en schadelijke lediggang op die dagen te 'veranderen in heilige en nuttige oefeningen."
Toen vond een kerkelijke vergadering het een heerlijke vrijheid dat men alle dagen van de week werken mocht, behalve dan de zondag en nu zou het de overheid niets kunnen schelen als er op hemelvaartsdag gewerkt werd; maar áls die dag een gewone werkdag werd, zouden de kerken protesteren. Misschien wel juist bij monde van die mensen, die zo graag in de lijn der vaderen blijven willen. We hebben toch eigenlijk wel een probleem met de hemelvaartsdag. De kerkdienst trekt dan niet. Met Kerst en Goede Vrijdag is er stemming of sfeer, op hemelvaartsdag niets daarvan. De jongelingsbond, vroeger al, hield de bondsdag en het grootste deel van de jeugd ontbrak dus in de kerkdienst. Anderen maken er een uitgaansdag van, en als je dan eerst naar de kerk gaat, wordt het zo laat voordat je weg kunt. Wie wel naar de kerk gaat, doet dat omdat het behoorlijk is. "Als de kerkenraad roept, moet je gaan". Doch het is minder dan de helft van de gemeente, die naar de kerk komt.
Toch moet die dag in ere blijven, of in ere komen, schreef prof. dr K. Dijk. Tenminste, als we het kerkelijk jaar aanhouden willen, want dan behoort de gemeente, tien dagen voor Pinksteren, de hemelvaart te gedenken. Dat heilsfeit is een schakel in de keten, die niet gemist kan worden. Hij schrijft ook, dat het nodig is om ‘s zondags vóór en na de hemelvaartsdag over die hemelvaart te preken, want er zijn zoveel mensen, die de eigenlijke hemelvaartsdienst niet meemaken. Ja, dat heb je met dat kerkelijk jaar, als je daaraan gebonden wezen wilt. Er is ook een probleem met de inhoud van de preek. Voor mij tenminste. Ik lees dat de hemelvaartsdag uitnemend geschikt is om de gemeente te laten zien dat "het" hier beneden niet is, doch in de hemel. " Want de gemeente is van nature zo aardsgezind." Ik krijg integendeel soms de indruk, dat men wel graag zich koestert met het hemelse burgerschap om zich zodoende van de vraagstukken van de aarde af te maken. Over het plan van de Star Wars zegt men dan, dat we hier op aarde immers toch geen vrede zullen hebben en dat we maar blij moeten zijn met de vrede die alle verstand te boven gaat. Ik geloof niet, dat de hemelvaart van onze Here Jezus ons die kant op hebben wil. Ik noem maar één voorbeeld. Er zou zoveel te zeggen zijn op hemelvaartsdag: Maar we zitten elk jaar met de onbevredigende situatie van het slechte kerkbezoek.
Dat is allang zo. Daar wordt al honderd jaar over geklaagd.
En het blijft maar zo.