Tien jaar samenwerking
1983-07-08
Bij het schrijven van een overzicht over 10 jaar samenwerking is o.a. gebruik gemaakt van de. brochure "Houvast", waarin het ontstaan en de ontwikkeling van de samenwerking tussen de Christelijke Gereformeerde Kerk en de toen nog geheten Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (buiten verband), worden geschetst. In deze brochure, geschreven door broeders uit de beide bovengenoemde kerken, klinkt het enthousiasme van de eerste tijd. door en ook de weemoed naar de gemeenschap, die er toen was.- Jaargang 27
- nummer 27
Van deze brochure "Houvast" zijn nog enkele exemplaren aanwezig bij de scriba, P. K. Baaij.
De ontwikkeling begon in 1969 door het samen vergaderen van de mannenverenigingen in Dronten, Dit leidde al spoedig tot gezamenlijke vergaderingen van de kerkenraden, De besprekingen verliepen zo gunstig,' dat besloten werd tot kanselruil. Toen in februari 1972 in Lelystad de toen nog gebeten Gereformeerde Kook Vrijgemaakt (buiten verband) werd geïnstitueerd, werd contact gezocht met de Christelijke Gereformeerde wijkraad met de bedoeling de in Dronten begonnen Samenwerking in Lelystad voort te zetten en zo mogelijk te intensiveren.
Op de gemeentevergaderingen werden deze plannen gunstig ontvangen en werden al direkt regelingen getroffen omtrent catechisaties, jeugdzondag, gespreks- en bijbestudie-avonden, Op zondag 3 september 1972 werd het begin gemaakt met. gezamenlijke diensten zowel in de morgen als in de avonddienst, Voorlopig voor een proefperiode, die echter bijna onmerkbaar een definitieve werd. Os Mul hield in de morgendienst een preek, die in "Houvast" in extenso is opgenomen waarin bijbelse lijnen werden getrokken, die van blijvende betekenis bleken voor de samenwerkende kerken,
De jaren 73/74 waren zeer belangrijk voor de vormgeving van de samenwerking. Op 15 januari 1975 wem de Chr. Geref. Kerk geïnstitueerd.
Op 6 oktober 1975 vond de laatste aparte kerkeraads vergadering plaats, de kerkeraad bestaande uit de door de gehele gemeente gekozen ambtsdragers uit beide kerken vergaderde vanaf die datum gezamenlijk In deze tijd - augustus 1974 - was ook voor br. Visser het uur van afscheid gekomen; in verband met het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd kon hij van de wel verdiende rust gaan genieten.
Hoewel rusten? Nog steeds gaat hij vrijwel elke zondag voor in kerkdiensten, soms zelfs drie maal.
Bij deze gelegenheid is stil gestaan bij de grote verdiensten van deze broeder, ook voor het tot stand komen van de samenwerking, .
In deze jaren. namen ook de gedachten aan kerkbouw vastere vorm aan. Hoewel de diensten in de Inktvis en de Brugzaal voor de oudere garde onvergetelijk zijn, werd toch de beschikbare ruimte te eng en werden besprekingen gevoerd om te komen tot kerkbouw. De medewerking van deputaten SKIJP (steunverlening aan kerken in de polders rond het IJsselmeer) was hiervoor onontbeerlijk en werd graag gegeven, 30 juli. 1975 werd de eerste paal geslagen, Ook het beroepingswerk kreeg de aandacht, na uitvoerig beraad werd op 31 augustus 1975 bij enkelvoudige kandidaatstelling ds A. Broersma te Goes beroepen, die dit beroep ook aannam.' Dit beroep was een novum in ons kerkelijk leven.
In verband met de steun door deputaten SKIJP kon alleen de Chr. Geref. Kook tot officiële beroeping overgaan. Aan de beroepsbrief werd echter een. aanhangsel toegevoegd, waarin werd verklaard dat ds Broersma met grote meerderheid van stemmen tot predikant van beide plaatselijke kerken werd beroepen en zodoende alle rechten en plichten ook voor en in' beide kerken zouden gelden.
Vermeld dient te worden dat deze voorspoedige ontwikkeling mede te danken is aan de beide consulenten, ds Mul en ds Plantinga, Hun inzet en enthousiasme heeft veel bijgedragen tot de samenwerking, zoals deze in Lelystad gestalte kreeg. Hun werk kreeg een bekroning bij de bevestiging van ds Broersma op 29 januari 1976, waarin ds Mul de prediking en ds Plantinga de liturgie verzorgde.
De periode 1976-1980 werd vooral gekenmerkt door een sterke groei van de gemeente, uiteraard vooral veroorzaakt door de groei van Lelystad.
Deze groei stelde ook aan de kerkelijke gemeente aparte eisen.
De nieuwe leden stonden vreemd en veelal eenzaam plotseling in een nieuwe stad. Het was van belang, dat de kerkten voor opvang zorgden voor de eigen leden.
Hiervoor was met alleen de bereidheid nodig, maar ook een organisatie, die voor deze opvang kon zorgen. Het indelen van de gemeente in wijken was hiervoor een stap in de goede richting. Elke wijk kreeg een ouderling, een diaken. en een contactdame toegewezen.
Bovendien wem door het houden van wijkavonden, gemeente-avonden, Bijbelkringen en het oplichten van jeugdclubs en zangkoren gelegenheid geschapen elkaar te ontmoeten en zodoende een echte gemeente te vormen.
Ook aan de bejaarden werd aandacht besteed. Deze categorie was klein - voor een bejaardentocht kan volstaan worden met moor enkele personenauto's - maar wellicht is het voor ouderen wel het moeilijkst om in een zo jonge gemeente thuis te raken.
Ben zekere groei is ook veroorzaakt door de overkomst vanuit andere kerken, vooral uit de Herv. Geref. Federatie. De oorzaak van de onvrede in de eigen kerk werd wellicht mede veroorzaakt door sociologische factoren, maar vooral en in vrijwel alle gevallen door de - naar hun mening - tekort schietende prediking, Na zorgvuldig.
gesprek door predikant en wijkouderlingen werden Zie tot de gemeenschap van onze kerken toegelaten.
Een niet geringe groei werd in onze jonge gemeente veroorzaakt door vele geboorten. Later stelt dit door de wat oudere kinderen problemen voor de vele - en zeer belangrijk geachte - catechisaties.
Getracht wordt hiervoor de predikant wat verlichting te verschaffen door het voor het onderwijs van de jongste groepen inschakelen van de ouders.
Voor de pastorale arbeid is een groei in enkele jaren van 122 tot 660 een bijzondere zorg. Daar de leden uit alle gebieden hier nieuw komen bestaat een vlaste traditie niet. Dit heet voordelen, maar kan ook wel spanningen veroorzaken. Ieder heeft een eigen achtergrond en brengt eigen opvattingen en soms frustraties en wat de vrijgemaakten betreft eigen letsel en therapie mee. Predikanten ouderlingen (die gezamenlijk huisbezoek doen) besteden veel aandacht aan deze zaken.
In deze periode groeide ook de samenwerking verder. In de kerkeroden fungeren scriba en penningmeester voor de beide kerken, er bestaat een gezamenlijke diakonale klas, een gezamenlijke zendingscommissie, financiële. commissie en commissie van beheer van de gebouwen.
Aan de evangelisatie wordt samengewerkt met de Herv. Geref. Federatie in bet Evangelisch Appel.
Bijzondere diensten met belangstellenden worden gehouden, lectuurverspreiding verzorgd en activiteiten voor jeugdigen georganiseerd.
Maar het meest waardevolle in onze gemeente zijn de gezamenlijke diensten van Woord en Sacrament, die genoemde activiteiten normeren en de gemeente in het hart raakt en samen bindt.
Ben gevoelig verlies leed de gemeente toen de Chr. Scholengemeenschap "De Brug" een beroep deed op ds Broersma en deze na overleg met de kerkeraad een functies als adjunct-direkteur aannam.
De gemeente .verloor hierin een predikant, die vanwege zijn prediking en pastoraat zeer werd gewaardeerd. Hoewel hij en zijn gezin in. Lelystad zijn blijven wonen en ds Broersma herhaaldelijk kan voorgaan in de diensten, betekent dit toch een vrij ingrijpende wijzig in zijn relatie tot de gemeente.
Een "gewoon gemeentelid", zelfs al is hij lid van de kerkeraad, is heel iets anders dan een "dominee".
Zo brak een drukke tijd aan, want de gemeente moest niet te lang vacant blijven. Hoorcommissies alweer gezamenlijk - werden uitgestuurd en brachten uitgebreide verslagen uit. Voor deze tijd was met deputaten SKIJP overeenstemming bereikt om ook in Almere een predikant te beroepen. Deze predikant zou uit de Chr. Geref. Kerken, moeten komen, terwijl de kerkeraad van hert inmiddels financieel zelfstandig geworden Lelystad een Ned. Geref, predikant wilde beroepen, Nadat vele bezoeken waren afgelegd en predikanten in Lelvstad gehoord . waren, bleekop grond van deze informatieop de gemeentevergadering een zodanige eenheid van gevoelen, dat de kerkeraad het verantwoord achtte bij enkelvoudige kandidaatstelling de predikanten ds K. T. de Jonge (CGK) en ds G. Reukerna (NOK) aan de gemeente voor te stellen.
Bij de verkiezing haalden beide predikanten ruimschoots de gestelde grens van 75% van de stemmen en konden op de in Lelystad gebruikelijke wijze door beide kerken worden beroepen. Beiden namen hun beroeping aan. Zij werden 1 oktober 1980 door ds Broersma bevestigd en deden zondag 3 oktober 1980 intrede, ds Roukema in de morgendienst in Lelystad en dis De Jonge in de middagdienst in Almere.
Niet alleen voor de gemeente, maar ook voor beide predikanten betekende dit een grote verandering, Ds De Jonge kwam in een klein deel van Lelystad, maar aan de opbouw moest veel werk worden besteed .. Kerkbouw stond algauw op de agenda en dat betekent voor een predikant in een zo, kleine gemeenschap een grote inzet .. Ook het pastoraat, catechisaties, gemeenteopbouw etc.· vragen veel wijsheid en enthousiasme, Al spoedig bleek de vergaderruimte in een schoollokaal te gering en werd de kapel van de "Goede Rede" gebruikt voor de diensten, uit de tabel 11 hieronder blijkt, dat gezien de opbouw van de bevolking wat kerkelijke gezindte betreft, de positie van de kerk in Almere, evenals in Lelystad, een zeer bedreigde is, vooral wanneer wordt bedacht, dat van de onder de kerkgenootschappen vermelde aantallen slechts een zeer gering deel kerkelijk meelevend is. Verontrustend is ook de ontwikkeling sinds 1970.
Ook voor ds Reukerna brengt de verhuizing naar Lelystad een grote wijziging mee. Al gauw zal bij hebben bemerkt, dat het gezegde "een fulltime job" inderdaad letterlijk in Lelystad wordt gevraagd.
Leek het eind 1981, begin 1982 alsof een zekere stabiliteit van de gemeente was ingetreden, omdat een aantal gezinnen toch weer naar het oude Land trok, later in 1982 was de aanwas weer groot, zodat nog steeds van een verdere groei gesproken kan worden. Dit betekent, dat de pogingen om nieuwe leden op te vangen en in de gemeente te integreren met alle daaraan verbonden werkzaamheden onveranderd doorgang moeten vinden.
De stichting van een ziekenhuis en de voorbereidingen voor een Chr. Bejaardencentrum brengen nieuwe leden, maar vooral het Chr. Bejaardencentrum heeft de aandacht van ds Roukema gevraagd, In het eerder genoemde "Houvast"
geeft ds Broersma in "En verder" enkele gedachten over de toekomst. Hij noemt hier o.a. ook de mogelijkheid van een federatief verband tussen de beide kerken.
De federatie-gedachte is inderdaad bespreekbaar geworden. Het is eveneens duidelijk geworden dat de Ned. Geref. Kerken bereid zijn naar- de Chr. Geref, bezwaren te luisteren en in het "Akkoord voor Kerkelijk Samenleven" is in een grote mate aan deze bezwaren tegemoet gekomen, In de Chr. Ger. Kerken wordt zwaar getild aan kerkrechtelijke bezwaren en stelt men zich terughoudend en aarzelend op. Inderdaad moet worden toegegeven dat de Kerkorde (nog) geen oplossing geeft voor de vragen die in Lelystad gesteld worden.
Onze houding kan en mag echter niet gewijzigd worden: wij hebben elkaar gevonden en kunnen elkaar niet meer missen, Bovendien zijn wij er van overtuigd, dat we ons op een weg hebben begeven, die ons door de Heer der Kerk Jezus - is gewezen.
We mogen niet alleen sommigen nazeggen (zoals bij een officiële samenkomst): "het is een wonder in onze ogen - wij zien het maar doorgronden het niet"; maar er dankbaar aan toevoegen: "dit werk is door Gods Alvermogen, door 's Heren hand aldus geschied."
Almere
De eerste leden in Almere vestigden zich daar in november 1976.
Vanuit Lelystad werd vanaf 5 november 1978 één dienst in Almere gehouden, dit Was een gezamenlijke dienst, geleid door ds Broersma, In september 1980 werden 2 diensten per zondag gehouden. Ds De Jonge, de eerste predikant, deed op 3 oktober 1980 intrede.
Almere is nog geen zelfstandige gemeente, maar behoort kerkelijk nog onder Lelystad. Evenals in Lelystad bestaat ook in Almere een nauwe samenweI1.lting tussen de Ned. Gerei. en de Chr. Geref. Kerken.
P.S. Inmiddels zijn in Almere zelfstandige kerken geïnstrueerd en deed dis K. T. de Jonge intrede als predikant van deze gemeente.