Homiletiek
1982-07-30
Prof. G. Wisse: "Homiletiek".- Jaargang 26
- nummer 29
'Verklaring en toepassing van het Woord Gods in de bediening des Woords'. uitg. van J. H. Kok, Kampen. 92 pag., prijs f 17,50.
Ik (weet helemaal niet hoe in doorsnee velen onder ons zullen reageren als ze een boek van wijlen prof. Wisse zien aangekondigd. Waarschijnlijk hebben de meesten wel van hem gehoord. Hij was een begaafd kanselredenaar, die vooral door zijn tijdredes de aandacht heeft getrokken. Voorts heeft hij de mensen heel wat meegegeven door zijn bijna 100 publicaties van welke er tot op vandaag nog verschillende worden herdrukt. Men kan natuurlijk stellen, dat de interesse voor de geschriften van Wisse zich beperkt tot een bepaalde kring. Maar dat is bij de meeste auteurs zo! En voorts doet dat niets af van de waarde van de originele aanpak van de stof zoals die Wisse eigen was. Al moet ik zeggen, dat ik moeilijk mee kan komen met ds Zijderveld, die op een overtrokken manier Wisse op het schild heft en dat wil hard maken door deze uitgave van de homiletische collegestof van de destijds vermaarde chr. gereformeerde hoogleraar.
Maar afgezien daarvan kunnen wij het nodige incasseren wanneer we ettelijke pittige, markante opmerkingen en randnotities van: Wisse op ons laten inwerken. "Een preek zonder Christus is geen preek" (p. 20). "Een Avondmaalvierend volk heeft een roeping en een krachtbron voor lijden en strijden" (p. 49). "De kribbe van Bethlehem staat midden in de wereldpolitiek" (p. 49). Of de kerk ook aan politiek doet, de vraag is alleen maar op welke wijze! "Paulus was opgetrokken, niet opgewonden"
(p. 66). "Men ga nooit naar de kansel tenzij men eerst een ogenblik met zijn God alleen geweest is" (p. 68). "Het moet zijn preektaal, te onderscheiden van preektoon" (p. 68). Op geweldige manier wordt soms over het Verbond geschreven. De vrijmoedigheid ligt in Gods belofte.
Wisse wil, dat in de prediking nadruk gelegd wordt op het Verbond. Maar vervolgens wemelt het boekje van zinsneden, die de vastheid van de Verbondsbelofte de mist in laten gaan doordat vooral de ellende van de verloren mens wordt geaccentueerd en de geloofsbeleving van het kind van God wordt geanalyseerd. Prof. Wisse waarschuwt regelmatig in dit geschrift tegen vergeestelijking van het Woord van God, maar wij menen, dat hij er zelf hier en daar niet aan ontkomen is.
Naar aanleiding van het Kerstevangelie wordt zomaar opgemerkt, dat de ziel van een herberg een stal moet worden. Zo nu en dan heb je de indruk, dat de hoogleraar voor de studenten is overgeschakeld van de theologische naar de psychologische toer. Er wordt een vurig pleidooi gevoerd voor de zogeheten kenmerkenprediking. Nu valt daar apart over ,te schrijven en we mogen zoiets niet meewarig afdoen als een specialiteit van een bepaalde sector van de gereformeerde gezindte.
Maar het gevaar ligt levensgroot op de loer, dat je bij het honoreren van de kenmerken van het geloof spoedig verzandt in een prediking, die de aandacht van de belofte van Gods Verbond afleidt.
Dan wordt de blik van de gelovige naar binnen gekeerd en lijdt de geloofszekerheid, die verankerd dient' te liggen in de bodem van Gods belovend spreken, schade. Het is opvallend, dat bij een opsomming van allerlei punten die ter overweging worden aanbevolen in het kader van de voorbereiding op het Heilig Avondmaal, wel aandacht wordt geschonken aan de gestalte van de Avondmaalsganger ten aanzien van de Avondmaalsviering, maar de vermelding van het bevel om de dood des Heren te verkondigen wordt gemist. De taal, die Wisse zo nu en dan hanteert is er één, die wij niet kennen! Het is een taal, die vandaag geen prof. uit Apeldoorn meer gebruikt. Dat acht ik een winstpunt! Want anders zou de affiniteit van onze studenten, die theologie in Apeldoorn studeren, met de hoogleraren, die dáár doceren, worden gemist. Terwijl zij nu erg op elkaar betrokken blijken te zijn! Tot b,sluit: al kunnen wij met dit boekje van Wisse slecht uit de voeten op verschillende punten, er staan ettelijke dingen in waarmee wij werkelijk onze winst kunnen doen, zeker wanneer wij ons aan de theologische studie wijden!