Lijdensweken
1983-03-25
- Jaargang 27
- nummer 12
Voor een bijeenkomst van het Contactorgaan Gereformeerde Gezindte (C.O.G.G.) heeft drs K. Exalto uit Benthuizen gesproken over de betekenis van Maarten Luther voor het Gereformeerde denken en leven nu. Deze rede is uiteraard gehouden in verband met het feit dat het dit jaar 500 jaar geleden is dat Luther werd geboren.
Er is een verheugende belangstelling van gereformeerde zijde voor de betekenis van Luther. De vereniging van de vrienden van Kohlbrügge hebben zich ook met Luther bezig gehouden. En er is een boek verschenen over Luther uit dezelfde kring als het C.O.G.G.
Opvallend is dat bijdragen uit onze kerken ontbreken. Althans voorzover ik weet. De vraag is of dat een oorzaak heeft. Drs Exalto schiet in de roos als hij betoogt dat gereformeerden nog wel wat leren kunnen van de wijze waarop Luther de Christus predikt. In het verslag dat ik las in "Trouw" staat dat drs Exalto van mening is dat bij Gereformeerden de belangstelling verschoven is: van de Christus naar de christen. Van Jezus en Zijn heil naar de bekeerde en wedergeboren mens. Van het geloof en de rechtvaardiging naar de liefde en de heiliging.
Ik las dit verslag terwijl ik nadacht over het verschijnsel dat ik in deze "lijdensweken" tot nu toe na 4 zondagen, in 4 verschillende Gemeenten en Verbanden, één preek gehoord heb over het lijden en sterven van de Christus. Ik heb in het verleden de bezwaren tegen de zeven lijdensweken wel kunnen begrijpen.
Terecht kan de vraag gesteld worden: Waarom 7 weken preken over het lijden en niet over andere heilsfeiten?
Maar de laatste jaren bekruipt me de vrees dat achter het niet meer in acht nemen van de 7 lijdensweken óók zit dat de aandacht is verschoven van de rechtvaardiging door het bloed naar wat de mens zèlf doen moet. Want ik heb wèl heel wat preken gehoord over onze taak en roeping als christen. Dat waren vaak geen slechte preken. Maar ik heb méér gehoord over wat Ik doen moest dan over dat wat Christus deed voor mij. Terwijl een zondaar alleen daarvan leven kan en moet.
Het gaat toch ook over het laatste houvast van ons bestaan.
Luther heeft eens gezegd, met het gevoel voor de waarheid van het Evangelie en de overdrijving die hem eigen was, dat hij maar één geloofsartikel kende, namelijk de rechtvaardiging van de zondaar, uit genade alleen, zonder de werken.
Karl Barth prijst Calvijn boven Luther, omdat Luther eenzijdig zou zijn en noemt Kohlbrügge een gereformeerde hyper-Lutheraan.
Maar ik ben accoord met Exalto dat het de gereformeerden niet misstaan zou van Luther te leren op dit punt.
Want een prediking en een denkwereld die zich verplaatst van de Christus naar de christen is gevaarlijk.
Dan zijn we horizontalisten, zelfs al keren we ons steeds weer tegen het politiek horizontalisme van onze dagen.
Laten wij de zeven lijdensweken maar in ere herstellen. Het zal weldadigheid zijn voor gekwelde zondaren die van “éénzijdigheid" moeten leven.