Welkom in de digitale kerk
2011-10-14
Hoe zag het leven zónder internet er ook alweer uit? Voor menigeen zal dat even diep graven zijn in het geheugen, het wereldwijde web zit immers zó ingebakken in ons dagelijkse systeem. En die ontwikkeling is onze kerken niet voorbij gegaan. Dat geldt ook voor de NGK Voorthuizen-Barneveld. Sinds 2007 werkt een actieve, tweekoppige webredactie bijna dagelijks aan actualisering van de site ngkvoorthuizenbarneveld.nl. Want actueel zijn is naast een open uitstraling een van de sleutels voor succes.- Jaargang 55
- nummer 20
Een bespiegeling van medewerker Hans-Lukas Zuurman.
Lang geleden was er een website voor onze gemeente, goedbedoeld. Vormgegeven met mooie plaatjes uit de natuur, wat informatie over de kerk en een muziekje op de achtergrond. Gaap? Gaap! Ja, want onbedoeld communiceerde de NGK Voorthuizen-Barneveld tot 2007 een ingedut gevoel op het internet.
Met mooie plaatjes, dat wel. Maar verder gebeurde er niets. En dat viel op een gegeven moment ook de kerkenraad op. In 2006 werd daarom een speciaal webteam – bestaande uit gemeenteleden met technische en redactionele vaardigheden – in het leven geroepen om het stof eens van de site te blazen en na te denken over een nieuw format. En dat kwam er in juli 2007. De bezoekcijfers begonnen te stijgen.
Dat jaar haalden we een (zogeheten ‘uniek’) bezoekersaantal van 2961, bijna 500 per maand. ‘Uniek’ wil zeggen dat het om mensen gaat die binnen een dag één keer geteld zijn als bezoeker, ook al komen ze bijvoorbeeld diezelfde dag tien keer terug.
Zo krijg je een reëel beeld van het werkelijke aantal bezoeken per dag dat nog weleens wordt verward met het ‘aantal pageviews’; dat zou in het genoemde voorbeeld dan tien zijn.
In eerste instantie was de site vooral nog bedoeld als extra informatiekanaal voor gemeenteleden, maar gaandeweg veranderde die koers.
Dit gebeurde mede onder invloed van een in die tijd ontwikkelde gemeentelijke visie en missie waarin de grote opdracht van Jezus centraal staat. ‘Als gemeente zijn we onderweg naar Gods toekomst.
We zijn geroepen om als discipelen van Jezus Christus het Evangelie door te geven en te groeien in liefde tot God en onze naaste.
Zo bouwen we aan Gods Koninkrijk’, aldus de formulering in de missie die te downloaden is via de site.
Lage drempel
Het doel werd tweeledig: én informeren van gemeenteleden, maar vooral ook aan de buitenwereld laten zien dat je kerk lééft en wat daar dan zoal plaatsvindt.
Een goed gevulde en actuele website is eigenlijk de meest ultieme ‘lage drempel’ die je als kerk kunt bouwen om mensen anoniem te laten kennismaken met je gemeente.
Dat ontdekken we meer en meer. Een site moet je bijhouden, eigenlijk elke dag! Toon oude berichten niet meer op de voorpagina als een activiteit is geweest, bijvoorbeeld. Zorg voor een continu stroom aan berichten en durf daarin ook over kerkmuren heen te kijken. Wie telkens ‘wat nieuws’ biedt, zorgt ervoor dat bezoekers blíjven komen.
Dat steeds meer mensen de weg weten te vinden naar onze site, is ook zichtbaar in de bezoekcijfers. Waar in de laatste twee kwartalen van 2007 nog 2961 unieke bezoekers (500 per maand) werden geregistreerd, steeg het drie jaar later naar 14.303 in 2010 (gemiddeld 1.192 per maand). Het jaar 2011 laat opnieuw een flinke groei zien. Tot en met september zitten we nu al op dik 26.000 bezoekers. Uitschieter was de maand mei met 10.750 unieke bezoekers die samen goed waren voor 68.724 bezoeken die maand. Dat heeft echter te maken met een verdrietig voorval in onze gemeente, maar daarover verderop meer.
We hebben (nog) niet onderzocht waar iedereen vandaan komt, maar duidelijk is wel dat er met enige regelmaat concrete ‘zoekers’ tussen zitten die zich via het centrale mailadres aanmelden voor een gesprek of meer informatie.
Soms wordt ook alleen een reactie op een column, nieuwsbericht of teruggeluisterde dienst achtergelaten.
Fotoalbums
De website bevat een mix aan actuele nieuwsberichten, aankondigingen en naslaginformatie.
In het laatste geval gaat het om brochures van kerkenraad (organisatie van het pastoraat, visie, missie, ziekenzalving, samenwonen etc.). Voor nieuwsberichten wordt geput uit het kerkblad, zondagse beameraankondigingen en spontaan ingezonden kopij. Soms kiest het team ervoor om zelf een bepaald thema te belichten, bijvoorbeeld in de vorm van een interview met een stel uit de gemeente dat aanvankelijk zou gaan samenwonen, maar uiteindelijk toch heel bewust koos voor een huwelijksverbintenis.
Of voor een gesprekje met een gemeentelid die een nieuwe knielbank ontwierp en vervaardigde voor de kerk.
Bezoekers kunnen op de site tevens fotoalbums bekijken van bijvoorbeeld doopdiensten of activiteiten tijdens een startzondag of kringbijeenkomst.
Mede bedoeld om een indruk te bieden van hoe het er bij ons aan toe gaat. Uit de bezoekcijfers blijkt overigens dat die fotoalbums favoriet zijn. Liefhebbers kunnen de foto’s tevens nabestellen. De opbrengst vloeit rechtstreeks naar de kas van de diaconie.
Op de site is verder aandacht voor het werk van uitgezonden gemeenteleden, bijvoorbeeld voor Suzette Vonhof die onder straatkinderen in Bolivia werkt.
Onze beide predikanten Wieb Dijksterhuis en Henk van der Velde erkennen de kracht van internet en werken enthousiast mee in de vorm van levering van preken en columns (‘Wieblog’), maar ook via aan de site gekoppelde themasites. In september werd er weer een gelanceerd in het kader van ons jaarthema ‘Inburgeren in Gods Koninkrijk’.
Ds. Wieb Dijksterhuis heeft daarnaast ook een eigen account van microblogdienst Twitter (@DsWieb). Het webteam heeft óók een account (@NGK_VhznBveld).
Twitter biedt een uitgelezen mogelijkheid om potentiële bezoekers in zinnen van maximaal 140 karakters te trekken naar de site. Dat kan door een kort statement of een verwijzing naar een artikel te publiceren. Verder is interactie met volgers van de account mogelijk.
Ook verzendt het team geregeld een e-mail nieuwsbrief naar mensen die zich daarvoor hebben aangemeld; inmiddels zijn er rond de 250 abonnees. Net als bij Twitter is het doel daarvan mensen extra te wijzen op wat er nieuw is op de site. Digitale wegwijzers dus die een belangrijke ondersteuning zijn voor wat je onder de aandacht wilt brengen.
Columnist ‘Kijker’ (tevens gemeentelid) laat met enige regelmaat op de site van zich horen over wat hij zoal meemaakt in de gemeente. Op een vaak humoristische wijze worden door de columnist op positief-kritische wijze vaak (ogenschijnlijk heel) vanzelfsprekende zaken eens tegen het licht gehouden. De columns zijn terug te lezen in een archief op de site.
Belangrijk is de zoekfunctie, die op een gegeven moment is toegevoegd. Waar een site veel gebruikt wordt, ontstaan veel berichten. En dan is het praktisch om daar snel een weg in te vinden. Geboorteberichten met foto, een agenda, filmpjes van jeugddiensten, overlijdensberichten, trouwaankondigingen, kringnieuwtjes, berichten over een nieuwe start van een Alphacursus, alles over ons gemeenteproject Feest van Genade, mp3-files downloaden van preken of complete diensten: het heeft allemaal een plek op de site.
Privacy
Dat alles vergt ook de nodige zorgvuldigheid. Want: wat zet je nu wel en niet online in verband met de privacy? Zo plaatst het team bijvoorbeeld nooit telefoonnummers van personen of aankondigingen van geboortes zonder dat overlegd is of het goed is dat het op de site komt. Moeten er veel privacygevoelige gegevens worden uitgewisseld – denk aan een overlijden met gegevens over condoleren en dergelijke – dan bestaat de mogelijkheid om alléén de leden van de kerk een aparte e-mail nieuwsbrief te sturen.
Zo zijn de juiste personen op tijd geïnformeerd. Op dit moment ontwikkelt de kerk in samenspraak met het webteam een intranet, een afgesloten gedeelte op de site waar alleen leden van de gemeente met hulp van een wachtwoord kunnen kijken. Daarbij is echter uitgangspunt dat wat naar buiten kan, er buiten op de openbare site gemeld wordt. Juist om het open karakter van onze gemeente te blijven benadrukken.
Rachel
Uit reacties horen we vaak terug dat mensen het waarderen dat er zoveel op de site is te lezen. Dat gold zeker rond een trieste gebeurtenis in onze gemeente in mei 2011, die treffend illustreert wat de functie van een kerksite kan zijn, zowel intern als naar buiten toe. Ons gemeentelid Rachel van Ginkel (7) werd kort na Koninginnedag ernstig ziek. En wel zo ernstig dat het de vraag was, of het goed zou komen. Het webteam legde contact met de ouders en predikanten omdat er snel veel ‘biddende mensen’ in de gemeente gemobiliseerd moesten worden. Via de e-mailnieuwsbrief werd een bidstond aangekondigd, maar een paar uur voordat die plaats zou vinden. Toch waren er via deze oproep ‘ineens’ zestig mensen aanwezig; ze pasten niet eens allemaal in het gereserveerde zaaltje.
Erik en Mirjam, de ouders van Rachel waren intussen via een blog op de site begonnen de gemeente bij te praten over de situatie. Het voordeel voor hen was dat ze het verhaal niet telkens opnieuw hoefden te vertellen en dat er één verhaal de wereld inging.
Intussen konden zij dan alle energie op hun dochter richten.
De blog gaf een aangrijpend beeld over wat gelovige ouders ineens overkwam. Iedereen leefde intens mee en de mailtjes – gestuurd naar het centrale mailadres – bleven maar binnenkomen. Het gaf de ouders veel steun. In hun tussen hoop en vrees levende verhaal klonk echter ook een krachtig getuigenis door. In die tijd sloeg de bezoekersteller van de website op hol.
Dagen van gemiddeld drieduizend bezoekers waren al gauw geen uitzondering meer. Niet alleen in de regio Barneveld, maar ook ver daarbuiten (tot in het buitenland toe) kreeg de blog van Rachel bekendheid en leidde het tot het gesprekken die anders niet gauw hadden plaatsgevonden, zo bleek later. Wat begon als een informatieblog voor de gemeente met het oog op gebed, groeide uit tot een publiek getuigenis van deze gemeenteleden.
Het verdrietige aan het verhaal is dat Rachel na enkele weken dappere strijd overleed. Ds. Wieb Dijksterhuis schreef een soort slot aan de blog waarop hij inging op voor de hand liggende vragen als: ‘Is er niet genoeg gebeden dan?’ En: ‘Is al dat bidden nu voor niets geweest?’ Via de blog was immers veel losgemaakt en dan is het ook zaak om de afloop zorgvuldig te begeleiden.
Daarom konden mensen via de blog ook in contact komen met een van onze predikanten. Kort na Rachels overlijden werd ook een digitaal condoleanceregister geopend waarop bezoekers hun bericht konden achterlaten.
Een week of wat terug heeft de blog een herstart beleefd: Mirjam en Erik van Ginkel vertellen op de website, hoe het nu met hen gaat.
Open houding
De blog over Rachel – die nog steeds terug te lezen isis een sprekend voorbeeld van hoe je als kerk kunt communiceren op het internet.
Niet krampachtig, maar eerlijk en uiteraard met gepaste terughoudendheid. Als ‘filter’ las de webredactie de blogberichten voor publicatie daarom ook mee. Een open houding roept een open hart op, ook bij niet-gelovigen.
Dat is de les die hieruit getrokken kan worden.
Hang daarom juist ook op internet vooral je welkomstbord als kerk uit en wees actueel, zowel in voldoende beeld als tekst. Een kerksite biedt op deze manier volop kansen voor de verspreiding van het Evangelie.
Hans-Lukas Zuurman is journalist en lid van de NGK Voorthuizen-Barneveld.
Hij is één van de redacteuren van www.ngkvoorthuizenbarneveld.
nl en Twitteraccount @NGK_VhznBveld. Heeft u vragen? Mail naar webteam@ngkvoorthuizenbarneveld.nl