Koffieochtenden, taalcursussen en gratis brood voor daklozen
2008-06-06
Het is niet belangrijk op welke plaats de gemeente samenkomt; het gaat erom dat God wordt geprezen. De aula van een scholengemeenschap - geen ongebruikelijke plek voor een Nederlands Gereformeerde eredienst – is even goed als een eigen kerkgebouw. Voor het gemeenteleven door de week biedt een eigen gebouw echter voordelen: voor catechisaties, gespreksavonden en kerkenraadsvergaderingen is altijd ruimte beschikbaar. Naast de functie die het gebouw in het gemeenteleven vervult, kan het op een andere manier worden ingezet.- Jaargang 52
- nummer 12
In verschillende Nederlands Gereformeerde gemeenten wordt het kerkgebouw gebruikt om de plaatselijke samenleving te dienen.
Een kerkgebouw wordt een groot deel van de week niet gebruikt. Dat is jammer, want – om maar eens een economische term te gebruiken - daarmee levert het minder rendement op voor het Koninkrijk van God dan wanneer het ook door de week gebruikt zou worden om mensen met het Evangelie te bereiken.
Deze overweging speelde mee toen de Nederlands Gereformeerde gemeente in Zeewolde plannen maakte voor de bouw van een nieuw kerkgebouw. Vanaf het eerste begin heeft de kerkenraad de missionaire taak van de gemeente een plek gegeven in het project. Zeewolde is als jonge, groeiende plaats volop in ontwikkeling. De bouwplannen van de Nederlands Gereformeerde gemeente konden dan ook op een natuurlijke manier daarin worden opgenomen. De bouw van Het Kruispuntzoals het kerkgebouw uiteindelijk is gaan heten – begon in de zomer van 2006. Het was op dat moment het enige project in de nieuwe Polderwijk, een uitbreiding aan de noordkant van Zeewolde. De gemeente had talrijke mogelijkheden om met ontwerp en bouw van het nieuwe kerkelijk centrum te anticiperen op een functie in een nieuwe woonwijk.
Onvermijdelijk
De open houding naar de bewoners van de omringende wijk komt tot uitdrukking in de naam Het Kruispunt. Kees van der Bijl van de Commissie van Beheer zegt daarover: ‘Het gemeente-zijn draait om Jezus, de gekruisigde en opgestane. Van daaruit willen we er als gemeente zijn voor de mensen van Zeewolde en hen in contact brengen met het Evangelie. Twee wegen kruisen elkaar: kerk en omwonenden.
Zodoende is het gebouw een ‘kruispunt’. Dat wordt onderstreept door het kruis dat op het gebouw staat en dat 's avonds verlicht is.
Daarbij komt nog eens dat de kerk aan een kruispunt ligt.
De naam Het Kruispunt was dus onvermijdelijk.’ Het gebouw werd in mei 2007 in gebruik genomen. Dat was niet iets waar alleen de gemeenteleden bij betrokken waren. Voor deze bijzondere gebeurtenis werden veel mensen uitgenodigd en meer dan duizend dorpsgenoten kwamen kijken! De erediensten in Het Kruispunt hebben een laagdrempelig karakter.
Hierdoor verwelkomt de gemeente wekelijks veel gasten.
Koorrepetities
Veel niet-gemeenteleden vinden hun weg naar het Zeewoldse kerkgebouw. Een greep uit de activiteiten die de gemeente organiseert: een Alphacursus, koffieochtenden, praise-avonden, een muziekworkshop en open jeugdavonden. Op vaste dagen wordt in de kerk een ochtend- en avondgebed gehouden. Daarvoor is een stiltecentrum ingericht. Er staan knielbankjes voor een verlicht kruis. Van der Bijl: ‘We willen de kerk ook gaan openstellen voor momenten van ontmoeting. Ons streven is een ontmoetingsplaats en een gebedsruimte te zijn voor het hele dorp.’ Daarnaast wordt ruimte in de kerk verhuurd voor koorrepetities, concerten en ouderavonden en vieringen van scholen.
Voor gebruik en huur van Het Kruispunt heeft de Commissie van Beheer richtlijnen opgesteld.
‘Het gebruik van het gebouw is voor de eigen kerkelijke activiteiten gratis, inclusief de naar buiten gerichte activiteiten. Bij verzoeken van derden wordt huur in rekening gebracht. In de richtlijnen staat ook welke activiteiten we zeker niet in Het Kruispunt toelaten. Dat de kerk inmiddels bekend geworden is, blijkt uit het feit dat zoveel meer mensen dan verwacht lid zijn geworden. De Commissie van Beheer is al met uitbreiding bezig.’
Eetcafé
De Nederlands Gereformeerde gemeente in Assen stelt wekelijks haar gebouw De Open Hof ter beschikking aan stichting De Samaritaan. Elke zaterdagochtend ontvangen medewerkers van deze door gemeenteleden opgerichte stichting tussen de twintig en dertig daklozen en andere minderbedeelden. De bezoekers worden voorzien van een kopje koffie en tegen het middaguur wordt een maaltijd klaargemaakt. John Craanen, coördinator van De Open Hof: ‘Om een uur of twee vertrekken de gasten weer. Elke bezoeker krijgt dan brood mee. Dat wordt gratis door een plaatselijke bakker aangeleverd.’ Het is niet de enige manier waarop de Asser gemeente iets wil betekenen voor de medemens.
Craanen: ‘Eén keer per maand houden wij een eetcafé.
Daar wordt gekookt voor gemeenteleden die zich hebben aangemeld. Zij kunnen gasten meenemen, waardoor we contacten kunnen leggen met mensen buiten de gemeente. In De Open Hof vindt ook een Youth Alphacursus plaats waaraan niet-gemeenteleden meedoen.’ De beschikbare ruimte in De Open Hof wordt ook op andere manieren gebruikt.
Craanen: ‘Wij verhuren de zalen in ons gebouw aan derden voor bijvoorbeeld vergaderingen en lezingen. De kerkzaal wordt verhuurd aan kerkgenootschappen die zelf geen of te weinig ruimte hebben. Het is mijn taak om als coördinator hierbij alles in goede banen te leiden.
Vrijwilligers vanuit de gemeente zorgen voor praktische zaken zoals koffieschenken en het in orde brengen van de zalen.’ Vaste huurder is de International Christian Church Assen, die elke zondag een dienst houdt in De Open Hof.
Verhuur
Lein Sturm is beheerder van het kerkgebouw van de Christelijke Gereformeerde / Nederlands Gereformeerde samenwerkingsgemeente De Bron in Amsterdam. In zijn functie komt hij niet alleen de gemeenteleden van De Bron tegen in het gebouw, maar ook mensen van verschillende andere gemeenten die op huurbasis van het gebouw gebruikmaken.
Sturm: ‘We verhuren het gebouw aan mensen uit een drietal andere gemeenten. Zo zijn er mannen- en vrouwenkringen uit de Indonesische gemeente Air Hidup die in het gebouw Bijbelstudie komen doen. Air Hidup betekent Levend Water. Deze gemeente is aangesloten bij de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten. Zij hebben geen eigen gebouw en houden hun zondagse dienst in een schoolgebouw in Amsterdam. Sinds kort houdt een Spaanstalige gemeente 's zondags in het gebouw haar samenkomst tussen onze ochtend- en middagdienst in. De dienst van deze gemeente trekt bezoekers uit Afrikaanse landen. Verder gebruikt deze gemeente het gebouw voor een Bijbelstudie- en aanbiddingsdienst op vrijdagavond.
Tenslotte verwelkomen we tweemaal in de maand op woensdagochtend een groep ouderen uit een Baptistengemeente. Zij komen bij elkaar voor Bijbelstudie, zang en ontmoeting.’
Buurtcomité
Naast deze gemeenten zijn er meer huurders die onderdak hebben gevonden in De Bron.
Zo is er een gereformeerde basisschool die af en toe ruimte gebruikt in het kerkgebouw.
Sturm: ‘Deze school houdt in de regel haar paasen kerstbijeenkomsten in De Bron. Ook vinden er cursussen 'Nederlands spreken en schrijven' plaats. Deelnemers zijn door de burgerlijke instanties daarvoor uitgenodigde allochtonen. Deze cursussen worden doorgaans in de tweede helft van het jaar gegeven. Voor dit jaar is nog niet geboekt. Ik hoop dat dat nog komt.’ Intussen houdt Sturm de ogen open voor mogelijkheden om ook de nabijgelegen buurt van het gebouw te laten profiteren.
‘Onlangs hoorde ik dat er een buurtcomité is opgericht. Op mijn verzoek hebben zij in ons gebouw een eerste vergadering gehouden.’
Marktplein
Het kerkgebouw van de Nederlands Gereformeerde gemeente van Voorthuizen / Barneveld staat aan een marktplein in het centrum van Voorthuizen. Op zondag gebruikt de gemeente dit gebouw alleen voor de avonddienst. De ochtenddienst wordt in Barneveld gehouden. Eric van Ommen, preses van de kerkenraad, geeft aan dat het Voorthuizer kerkgebouw voor meer dan alleen kerkelijke activiteiten wordt gebruikt. ‘In ons kerkgebouw worden weleens kooruitvoeringen gegeven. Wekelijks oefent een koor in de kerk.
Ook heeft de ChristenUnie er een keer vergaderd. Vragen van derden over het huren van de ruimte worden meestal positief beantwoord, mits de activiteit past qua identiteit.’ De centrale ligging aan een marktplein in een dorp dat populair is bij toeristen, zorgt ervoor dat het gebouw een uitstekende locatie is van waaruit evangelisatieacties gehouden kunnen worden, vooral op de zaterdag, wanneer er markt gehouden wordt. Van Ommen: ‘Op veel zaterdagen in het seizoen wordt Open Kerk gehouden.
De kerk zet dan de deuren open om nieuwsgierigen te ontvangen. Gemeenteleden zijn aanwezig om voor de gasten koffie te schenken en met hen een praatje aan te knopen. Als daar mogelijkheden voor zijn, komt daarbij ook het geloof ter sprake.’
Laagdrempelig
Eén van de initiatiefnemers voor het gebruiken van het kerkgebouw in Voorthuizen voor evangelisatiedoeleinden is Martha Erkelens. Zij zag de mogelijkheden en wilde die graag benutten. ‘De markt is bij ons letterlijk voor de deur.
Ik had al een poosje de gedachte dat het jammer zou zijn als de kerk op zaterdag niet open zou zijn. Dan zouden we kansen laten liggen.
De Open Kerk op zaterdag draait inmiddels een jaar of tien. We beginnen meestal rond Pasen en gaan door tot eind oktober.’ Wanneer het Open Kerk is, gaan de deuren op zaterdagochtend om half tien open. Om een uur of één is de markt afgelopen en gaan de kerkdeuren weer dicht. In de tussenliggende tijd zijn in de kerk twee gemeenteleden aanwezig, waaronder meestal iemand uit de evangelisatiecommissie.
Zij zorgen dat er koffie en thee is en zetten een boekentafel klaar. Volgens Erkelens, zelf lid van de evangelisatiecommissie, is het nodig dat degenen die op zaterdagochtend in de kerk zijn, goed met mensen kunnen omgaan. ‘We kijken of de mensen die meedoen een goed gesprek kunnen voeren en ook in staat zijn om te luisteren. Wat ook belangrijk is, is dat de kerk echt laagdrempelig is. We maken elke zaterdag een zitje in de kerk, maar dat doen we op een plaats die van buitenaf niet zichtbaar is. De mensen zouden daardoor afgeschrikt kunnen worden. Ze moeten helemaal zelf de keuze maken om naar binnen te lopen. Als er mensen komen, beginnen we ook niet meteen over geloofszaken te praten, maar over het weer of over de camping. Vaak leidt dit toch tot hele mooie gesprekken. Er zijn ook mensen die binnenkomen en direct hun hele hart uitstorten.’ Erkelens weet niet of op deze manier de mensen meer bij kerk en geloof worden betrokken. ‘We ontvangen relatief veel toeristen. Die vertrekken na verloop van tijd weer uit Voorthuizen.
Wel merken we bij sommige mensen die steeds bij ons terugkomen dat ze een prikkel hebben gekregen om weer kerkdiensten te bezoeken.’ Gebed is onmisbaar bij dit werk. Erkelens: ‘Vóór de deuren opengaan, gaan we eerst samen in gebed. Dan zien we ernaar uit wat de Heer gaat doen. We bidden of de Heer die mensen wil sturen die het zo nodig
hebben.’
Samenwerking
Bij evangelisatieactiviteiten biedt het Voorthuizer kerkgebouw niet alleen onderdak aan Nederlands Gereformeerden.
Erkelens: ‘Met Kerst, Pasen en Pinksteren houden wij in samenwerking met de Hervormde Kerk in Voorthuizen vanuit ons gebouw evangelisatieacties.
We hebben daarvoor altijd een enthousiast team van zo'n twaalf personen. Twee maanden voordat de actie begint, komen we voor het eerst bij elkaar om ideeën op te doen. Tijdens zo'n evangelisatieactie delen medewerkers folders uit op de markt, terwijl anderen voor de actie aan het bidden zijn.’ Het kerkgebouw wordt volop benut bij deze activiteiten.
Zo werden op Stille Zaterdag mensen uitgenodigd om in het kerkgebouw te komen luisteren naar delen van de Matthäus Passion van Johann Sebastian Bach die à capella werden gezongen. Daar werd door velen gehoor aan gegeven.
Erkelens is erg blij met de mogelijkheden die er zijn: ‘Dit is fantastisch werk. We zijn enorm dankbaar dat we zo'n plaats in het dorp hebben.
We zijn nog steeds enthousiast!’