Synode in Grand Rapids
1982-09-10
Dinsdag 8 juni 1982, om 9 uur, opende de praeses van de roepende kerk de synode van de Christ. Reformed Churches in N .Amerika en Canada.- Jaargang 26
- nummer 33
De vergaderingen werden gehouden in de grote concertzaal van het Calvin College.
Er was voor de "fraternal delegates" uit Zuid Afrika, Australië en Nederland aan de zijkant een tafel gereserveerd, zodat we een goed overzicht over het geheel hadden.
De synode wordt gevormd door 4 afgevaardigden van elke classis.
Van heinde en ver waren de broeders uit plm. 40 classes gekomen, zodat zich ongeveer 160 man aan de tafels schikte. Nu vind ik, onze landelijke vergaderingen met 48 stemhebbende leden al een omvangrijk gezelschap om kerkelijke zaken mee te doen en u begrijpt dat ik mij, de broeders ziende, afvroeg hoe dat zou worden en hoe spraakzaam men zou zijn.
Wanneer in een bijeenkomst van 160 mensen ieder drie minuten het woord voert is de dag om. Er was niet alleen sprake van een groot gezelschap, er was ook een omvangrijk agendum. In het boekwerk dat ik ontving stonden 37 rapporten (375 pag.) afgedrukt; verder 22 voorstellen van kerken en classes en 3 appèlschriiten.
Ik dacht bij mijzelf dit kan een lange zit worden voor de broeders en herinnerde mij de synode van Delfshaven die van 7 april tot 28 januari vergaderde.
Tot mijn verwondering is dit programma zo snel afgewerkt dat de synode op 18 juni kon worden besloten; de afgevaardigden waren intussen wel aan enige vakantie toe en snelden heen. Er is dus hard en efficiënt gewerkt.
De praeses heeft op het podium een hoge stoel, zodat hij zittend alles goed kan overzien en dirigeren. Op elke tafel is een microfoon, zodat niet ieder die het woord vraagt naar voren achter de katheder moet komen. Dit werkt een zakelijke discussie met korte interrupties in de hand. Naast ons zaten ds Wm. Haverkamp en ds A. Kuyvenhoven van de kerkelijke pers. Dat kwam goed van pas, want deze heren zijn uitnemend op de hoogte van alle kerkelijke zaken en waren altijd bereid ons te helpen en te informeren.
Ds Haverkamp heeft mij het "diensten centruin" van de kerken laten zien en daar bij velen geïntroduceerd; hij kon als oudgediende in de kerken allerlei inside-information verschaffen.
De Christ. Reformed Churches zijn in zielental ongeveer tien maal zo groot als onze kerken. Die kerken zijn echter verspreid over Amerika en Canada en vormen in die uitgestrekte landen met hun veelheid van kerken en richtingen een kleine minderheid.
Er zijn, zoals ik vorige maal schreef, bepaalde streken met een grote concentratie Christ. Reformed Churches, maar anderen wonen wijd verspreid met alle risico's van vereenzaming. Het is dus te begrijpen dat men de band 'aan elkander vasthoudt en probeert te versterken zoals blijkt uit het goed georganiseerde kerkverband.
Er wordt hier ter synode heel veel geregeld. In onze kerken is er meer aan de plaatselijke kerken overgelaten en we zijn er aan gewend geraakt dat b.v. de zending en de emeritaatsverzorging op onze klassikale en landelijke vergaderingen niet ter tafel komen.
In Amerika gaat dat heel anders. Er is veel centraal geregeld en in het dienstencentrum ontmoette ik veel functionarissen in algemene dienst voor evangelisatie, zending, hulpverlening, radio-uitzendingen, persorganen enz. Tijdens de zittingen van de synode Worden diverse groepen van kerkelijke werksters en werkers ontvangen. Zij worden aan de vergadering voorgesteld en stellen zich op bij het podium, dat soms erg vol wordt en worden vervolgens toegesproken. Het is ook de synode die de kandidaten voor het ambt van de dienaar van het Woord, die aan hun studie aan het Calvin College hebben beëindigd beroepbaar stelt. De president van het college stelde hen voor en ze verschenen met vrouw en kinderen voor de synode en een groot publiek. Er volgde een toespraak van de praeses, en er werd gelezen, gebeden, gezonden en zo werden ze a.h.w. in de kerken ontvangen. Uit deze voorbeelden blijkt, dat de synode, die elk jaar bijeenkomt een belangrijke plaats heeft in het kerkelijk leven. Bij het omvangrijke werk dat er in en namens de kerken wordt verricht is een efficiënte organisatie en een goede afbakening van de diverse opdrachten beslist nodig. Het zit mij nog altijd verkeerd dat in onze kerken de zending van het agendum van de meerdere vergaderingen is verdwenen en deze belangrijke taak alleen in handen van de zendende kerken is gelaten, die wel steunbiedende kerken hebben, máár als het er op aan komt alleen staan in hun beslissingen.
Ik ben mij er van bewust dat dit alles in vrijgemaakte oren wat vreemd klinkt en bedenkingen oproept. Waar blijft hier de vrijheid van de kerken? Loopt men niet te veel aan de leiband van deputaten? De vrijheid met de daaraan verbonden openheid hebben we ter synode eveneens aangetroffen. De praeses op zijn hoge zetel is geen verheven kerkvorst. Leden van de vergadering kunnen aanmerking maken op zijn leiding en dan een zaak van orde stellen (challenge the chair). De leiding komt dan in handen van de tweede praeses en vervolgens spreekt de vergadering zich uit. Men kan dus de praeses de leiding voor korte tijd ontnemen. In onze kerken kennen wij dit niet. De voorzitter van een regionale of landelijke vergadering kan, zo nodig, iedereen het woord ontnemen en niet de leiding worden ontnomen.
Er is nog iets te noemen, waaruit blijkt dat de openheid en vrijheid in dit democratische land ook in het kerkelijk leven op een eigen manier tot zijn recht komt. Ter synode moest worden voorzien in twee vacatures. Het ging om belangrijke posten binnen de kerkelijke gemeenschap. Deputaten die één en ander hadden voorbereid stelden twee kandidaten voor elke vacature. Deze broeders werden, voordat tot stemming werd overgegaan, op de synode ontvangen en kregen gelegenheid hun sollicitatie toe te lichten.
De rapporteur van de commissie ter synode legde de kandidaat een groot aantal vragen voor. Daarna kregen de leden van de synode gelegenheid de persoon aan de tand te voelen. Dit alles gebeurde onder grote belangstelling op de publieke tribune. Er werden vragen gesteld over de aanvaarding van de belijdenis; het gezag van de Schrift in het bijzonder Genesis 1 t/m 3; over de verhouding christendom en cultuur, over de politiek in de kerk, en dit duurde bij één van de broeders meer dan anderhalf uur.
Zo’n publieke ondervraging, soms over intieme zaken – uw bekering! – komt vreemd bij ons over en zouden wij vertrouwelijk houden. Het viel mij op dat de broeders ouderlingen zonder schroom de microfoon pakken en hun woord doen. Er is hard gewerkt in de commissies die de besluitvorming hebben voorbereid en snel met hun rapporten kwamen en in de plenaire zittingen onder de bekwame leiding van rev. Clarence Boomsma daarin bijgestaan door rev. Nic Knoppers de assessor.