Stukkie
1982-09-10
"De stukjes in Opbouw lezen we altijd nog met veel genoegen", schreef een van mijn fans. Wel, dat is dan fijn voor die stukkies. en het vermelden waard. AIs je moest aannemen dat de niet-reageerders je stukkies oversloegen, zou je geen pen meer op het papier zetten.- Jaargang 26
- nummer 33
Maar zo'n opmerking zet je toch aan het werk. "Op een compliment", zei Mark Twain eens, "kan ik twee maanden leven"; wie de Succesagenda gebruikt kan het sedert 17 juli weten. En hoewel je niet van je fans kunt leven, ze maken je het leven wel plezieriger dan toch al.
Want wat is een fan? Boenenthousiasteling, een lezer die geen stukkie, hoe onbeduidend ook, zal overslaan en dat aan jou en anderen vertelt. Heel anders- staat het met die stukkies.
Zo'n woord houdt je een beetje nederig; je beseft erdoor dat een argeloze lezer je aanvaardt voor een medemens, die nu eenmaal schrijven moet omdat hij het niet laten kan. En gelijk heeft hij. Ieder mens heeft zijn eigenaardigheden. Waarom de windbuil uithangen, wanneer je toch geen hoogvlieger bent?
Niettemin. Als ik het over iemands publicatie heb, die kop, staart en poten bezit, dan noem ik die publicatie graag een artikel. Dat klinkt net een klas beter dan stukkie: hoewel het woord eigenlijk iets als deel of deelstuk betekent en dus op hetzelfde neerkomt. Of ik spreek over een opstel, wanneer daar behalve een goede vorm ook een waardevolle inhoud aan te prijzen is. Of over een essay, wanneer dat opstel bovendien van wetenschappelijke waarde is. Of verhandeling, wanneer die essay de stof werkelijk uitputtent uiteenzet. Zelfs een op verzoek geschreven uiteenzetting, al zou die in de vorm van een brief blijven, ben ik geneigd een bijdrage te noemen.
Maar stukkies - wat zijn dat eigenlijk? Zeg nu niet direct dat elke bladvulling in een kerkbode een stukkie mag heten, want daar zitten waardevolle bladvullingen tussen. Trouwens: wat is een artikel, verhandeling of essay eigenlijk anders dan ... bladvulling? Stond het niet gedrukt dan kreeg u een witte krant en daar betaalt u niet voor. Of is de kolom van ingezonden brieven soms gevuld met stukkies? Ook dat zou ik niet graag beweren. In een land dat ons als gasten herbergt is de "ingezonden" kolom een gevreesde publieke stem, die door hoogwaardigheidsbekleders nauwlettend wordt gevolgd: de kritiek is hier namelijk bijzonder weldoordacht, goedgevormd en sterk gedocumenteerd, zodat elke krantenlezer met zijn stukkie kan bijdragen tot het regeerbeleid en dit langs buitenparlementaire weg.
Ai mij - wat is dan een stukkie? Weet u het? Weet ik het? Ik vraag me in gemoede af, of stukkies eigenlijk wel bestaan - tenminste op papier. Daarbuiten stukkies genoeg.
Een plan kan in stukkies uiteenvallen. Een autoruit kan in stukkies barsten. De hele wereld van computers, radio, televisie, ruimtelijke communicatie, rekenmachines, vuurleidingen en ander wetenschappelijk tuig, bestaat vandaag uit stukkies, chips genoemd. Maar binnen de drukkerswereld is eigenlijk geen stukje van een stukje te bekennen!
Daarom. Misschien zouden we wel goed doen, die naam voor gedrukte artikelen af te schaffen. In ons blad alstublieft .geen stukkies meer. Noem het kind bij de naam, maar noem het niet Ben-Oni *). Geef de Schriftoverdenking de naam van Schriftoverdenking. Geef het hoofdartikel de naam van hoofdartikel. Noem een Bijbelstudie, of een politieke uiteenzetting, of een wetenschappelijke verhandeling, of een ongevraagde bijdrage niet meer stukkies - "ant dat houdt schrijvers zo nederig, dat ze zich twee maanden bedenken, eer ze weer een pen op papier zetten. En weet u eigenlijk, hoeveel studie er in een stukkie steekt? Dat brengt me op een short story ten besluite. Toen ik nog in Vierhouten woonde (dat is al weer lang geleden) kreeg ik een telefoontje, om een zomergast te Elspeet mee naar de kerk te nemen.
Dat deed ik dus. Onderweg nam de zomergast me terdege op en zei:
- Dus u bent nu die man van Opbouw".
- "Ik schrijf onder meer in Opbouw", hield ik me op de vlakte.
- "U schrijft altijd van die fijne stukkies", hield hij aan.
- "Nou, fijn", aarzelde ik, denkend aan de vos van Lafontaine, "dat zegt ook niet iedereen".
- "Nee, juist", viel hij bij, "uw stukkies lezen wel prettig, maar aan het eind - au! - daar krijg je een prik".
- "Sla het eind dan over", stelde ik voor. En dat deed hij. Naar de middagkerk hoefde hij niet meer.
Zo, dat was het weer voor vandaag. Een kort stukkie deze keer en er staat weer niks in. Maar u betaalt er ook niet veel voor. Au!
*) Ben-Oni = stukje ellende