Het gezin: van hoeksteen naar molensteen
2011-10-21
Family matters. Dit stelde de Britse Premier Cameron in een reactie op de rellen die Londen en omstreken in augustus een aantal dagen in de greep hielden. Nu valt er veel meer over de achtergrond van deze rellen te zeggen.- Jaargang 55
- nummer 21
Maar het was op z’n minst opvallend dat een politicus, en zeker niet de minste, publiekelijk de rol van het gezin benadrukte als de plaats waar verantwoord burgerschap en gemeenschapszin worden bijgebracht.
Het gezin als hoeksteen van de samenleving.
Cameron zette het prominent op de agenda. Hoe anders is het in Nederland. Bij het instellen van het ministerie van Jeugd en Gezin in 2007 wisten enkele politici niet hoe snel ze de associaties met de jaren ’50 en de spruitjeslucht van stal moesten halen.
Spreken over het gezin in de politiek was zoiets als terugverlangen naar de betutteling en de hokjesgeest. De liberale en libertijnse partijen bleven onvermoeibaar benadrukken dat de vrijheid van het individu centraal moest staan en níet het gezin. Alsof individuen niet allemaal in een gezin zijn opgegroeid.
Met het aantreden van het kabinet Rutte/Verhagen is het gezin weer gereduceerd tot een samenlevingsverband waar de politiek in moreel opzicht niets van hoeft te vinden. Sterker nog: het gezin is met dit kabinet verworden tot een economische entiteit, waar je koopkrachtplaatjes op kunt loslaten.
Of liever gezegd, waar nog wat economische winst te behalen valt. Een kindgebonden budget? Per gezin voor maximaal twee kinderen, want is dat tegenwoordig niet het gemiddelde kindertal? Het kabinet zal – ik citeer minister-president Rutte – de ‘subsidie op thuiszitten’ schrappen. We hebben nu eenmaal meer betaalde arbeidskrachten nodig. Alsof het werk dat in en door zoveel gezinnen wordt verzet, van generlei betekenis is. Zo bezien is het gezin niet langer de hoeksteen van de samenleving, maar de financiële molensteen om de nek van de minister van Financiën.
Soms vraag ik me wel eens af wat er in Nederland voor nodig is om de dieperliggende waarde van het gezin weer voor het voetlicht te krijgen. Laten we vooral niet gaan rellen. Maar een opstootje, in de figuurlijke zin van het woord, kon de politiek wat dat betreft wel eens gebruiken.
Carola Schouten is Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie. Ze heeft een zoon van tien.