31 oktober 1517
1982-10-29
Maarten Luther schrijft in zijn voorrede bij zijn commentaar op Paulus' brief aan de Galaten over de rechtvaardiging door het geloof alleen dit: " Want indien wij het Artikel van Rechtvaardigmaking kwijt zijn, of misvatten, zo is tegelijk verloren de ganse Christelijke Leer. En zovele mensen als er ook in de wereld zijn, die haar niet verstaan, zijn of Joden of Turken of Papisten of Onrechtzinnigen", Op het verwijt van eenzijdigheid dat hij moest incasseren antwoordt hij: .Doen wij dan niets, werken wij niets, om die Gerechtigheid te verkrijgen? Ik antwoord: niets. Omdat die Gerechtigheid daarin bestaat, in het geheel niets te doen, niets te horen, niets van de wet of eigen werken te weten, maar dat alleen te weten en te geloven… dat Hij ons van God geworden is tot wijsheid, Gerechtigheid, heiligmaking en verlossing”. Het zou goed zijn als alle christenen tot deze eenzijdigheid bekeerd werden. Dat zou het aanschijn van kerk en wereld veranderen. Heinrich Bornkamm heeft in zijn gebundelde artikelen in het boek “Luthers Geistige Welt”, Gütersloh 1953 ook een artikel opgenomen onder de titel “De wereldhistorische betekenis van de 95 stellingen”. De wereldhistorische betekenis was er niet omdat Luther toen afscheid wilde nemen van de Rooms-katholieke kerk. Integendeel. Dat wilde hij helemaal niet. En veel van die 95 stellingen zijn zo rooms dat veel roomsen van vandaag er niets van zouden willen weten. Maar Luther stelde in die artikelen de meest wezenlijke vraag aan de orde: hoe krijg ik een genadig God? En daarop gaf hij het goede antwoord. Daarom konden die 95 stellingen van wereldhistorische betekenis worden. Mensen veranderden. Volken veranderden. De Middeleeuwen werden verlaten. De vrijheid van de christenmens brak baan. Deze leer is reddend en eenheidstichtend. “En indien wij niet hier in Wittenberg zo ijverig en naarstig gewaakt en gearbeid hadden om deze Geloofsleer te planten en voor te stellen, zo zouden wij zó lang niet eendrachtig gebleven zijn”. Het is inderdaad in de geschiedenis van de kerk steeds weer mis gegaan als men deze leer van de rechtvaardiging van de goddeloze om Jezus’ wil alleen, niet voor het één en al heeft gehouden.
- Jaargang 26
- nummer 40