Ontdek je eigenwaarde in Christus
2011-11-11
In de inleiding van dit prettig leesbaar boekje maken de schrijfsters duidelijk wat hun bedoeling is: ‘Het is ons verlangen dat jij mag ontdekken wie je bent.- Jaargang 55
- nummer 22
En daarbij willen we één norm hanteren, en dat is die van God.’ De afbeelding op het kaft suggereert, overigens ten onrechte, dat het boek vooral op jonge vrouwen is gericht.
Schetsen
In het eerste gedeelte zijn een viertal profielschetsen opgenomen, waarin 3 vrouwen en 1 man -anoniem- vertellen hoe zij met eigenwaarde bezig zijn. Hier is ook een interview opgenomen met Theo Wendt, die als maatschappelijk werker bij de Hoop werkt. Hij begeleidt partners van verslaafden. Hij merkt dat deze partners zich geleidelijk aan zo aangepast hebben in hun gedrag, dat hun eigenwaarde geen rol meer lijkt te spelen. In de daaropvolgende hoofdstukken wordt ter illustratie uit deze schetsen geciteerd.
Eigenwaarde
In het tweede gedeelte gaan de schrijfsters nader in op de ontwikkeling van eigenwaarde, scheefgroei daarin en het problematische daarvan. Ze eindigen met de grondtoon van eigenwaarde en de wijze waarop je bedoeld bent. De definitie van eigenwaarde is: ‘waarde die iemand toekent aan zijn zelfbeeld. Zelfbeeld is de som van eigenschappen waarmee iemand zichzelf omschrijft, op sociaal, emotioneel, intellectueel, lichamelijk, materieel en geestelijk gebied’.
Aan het einde van dit hoofdstuk wordt de lezer uitgenodigd de theorie persoonlijk te maken door een aantal vragen betreffende eigenwaarde te beantwoorden.
De psychologische aspecten van dit begrip worden wat al te snel ondergeschikt gemaakt aan of overvleugeld door de praktisch theologische argumenten.
Bevestiging is belangrijk voor de ontwikkeling van eigenwaarde en zelfvertrouwen, maar het belangrijkste is toch het fundament: als uitgangspunt nemen hoe God over je denkt. Dat lijkt me wel erg kort door de bocht.
Scheefgroei
Scheefgroei in eigenwaarde ontstaat waar ouders onjuiste of te hoge verwachtingen van hun kinderen hebben.
Die kinderen willen loyaal voldoen aan wat ouders graag van hen zien. Ook verwachtingen vanuit de media, kerk en andere relaties kunnen onterecht zijn en een grote druk op iemand leggen.
Een laag zelfbeeld is het gevolg.
De schrijfsters leggen uit waarom geringe eigenwaarde een probleem is. Je komt in een emotioneel conflict: je eigen weg gaan veroorzaakt schuldgevoel omdat je tegen verwachtingen ingaat.
Voldoen aan die verwachtingen heeft woede tot gevolg, die tegen jezelf of de buitenwereld gericht is. Er wordt een link gelegd met de zondeval. De duivel maakt gebruik van wat er misging.
Daardoor zijn mensen geen beelddragers van God meer en komt hun originaliteit niet tot zijn recht. Bij vrouwen komt dat tot uiting in de manier waarop zij alles onder controle willen hebben, door dominant gedrag te vertonen of als een triest musje op de achtergrond te opereren. Mannen kunnen uit angst om tekort te schieten zich passief gedragen of geweld gebruiken.
Mensen gaan hun identiteit in status zoeken.
‘Het toppunt van eigenwaarde is naar jezelf kijken door de ogen van God’.
Ik vind het wat oppervlakkig om de lijn van zondeval - een woord dat niet in Genesis voorkomt - op deze manier door te trekken naar eigenwaarde en scheefgroei in gedrag van vrouwen en mannen. Bovendien vind ik het nog niet zo eenvoudig om te weten hoe God naar me kijkt.
Grondtoon
De grondtoon van je leven is Jahweh ‘Ik ben’ zonder toevoeging. Daarom ben je geschapen om te ZIJN, in relatie met God en anderen. Ondanks negatieve ervaringen die gekoppeld kunnen zijn aan beelden en woorden, kun je het als een uitdaging zien om die beelden toch aan God toe te schrijven. Bijvoorbeeld: Hij is een liefdevolle Vader, wanneer je een gewelddadige aardse vader hebt.
Het laatste hoofdstuk gaat daar nog verder op in. Als je Zijn liefde kunt aanvaarden, dan groeit ook het vertrouwen in God en werkt dat door in relaties met anderen. Jezus vraagt je ten dans, de dans van het leven. Dat kan je benauwen, maar Jezus heeft zijn hand naar je uitgestrekt. Dat is wel waar, maar het lijkt mij niet gemakkelijk voor mensen met langdurige negatieve ervaringen tijdens hun opvoeding of later.
Kortom, een toegankelijk boekje vooral voor mensen die niet al te veel worstelen met een gebrek aan eigenwaarde.
Voor hen die langduriger met verwaarlozing en scheefgroei te maken hebben gehad, kunnen de aanmoedigingen juist ontmoedigend zijn. De problemen worden wel erkend, maar te snel met een evangelisch christelijke oplossing gepareerd.
Boelaers, J. en J. Rampersad (2011), Wie ben je? Ontdek je eigenwaarde in Christus. Boekencentrum Zoetermeer.
148p. € 13,90.
Anneke Kaldeway-Jansen is psychotherapeut en lid van de NGK Culemborg.