Werk met vertrouwen en laat anderen stralen!
2011-11-11
Hoe verdeel je je tijd tussen een leidinggevende positie bij de ABN AMRO bank, kerkelijk werk in de NGK van Breukelen, een paar bestuursfuncties ... en dan wil je ook nog wel eens thuis zijn bij je vrouw. En hoe houd je de spirit er in bij zoveel verschillende bezigheden?- Jaargang 55
- nummer 22
Ben Vreugdenhil herkent zich wel in een beeldje van Elly Hendrix ‘Evenwichtje’. Het is en blijft vaak balanceren. Maar een burn-out of zoiets is hem tot nu toe bespaard gebleven.
De insteek van Ben Vreugdenhil bij dit soort vragen rond verdeling van tijd en energie is even onverwacht als ontspannen: ‘Als ik terugkijk op de tijd dat ik werk – zo’n 35 jaar – is het zo dat ik er nooit op uit ben geweest om carrière te maken. Mensen vroegen me op een goed moment voor een bepaalde functie. In mijn werk ging dat zo en op kerkelijk terrein was het niet anders.’
Roeping
Dat klinkt relaxt: geen jagen naar de ultieme baan, maar geregeld weer gevraagd worden voor iets anders.
Vreugdenhil ervoer bij die vraag van de andere kant zelfs vaak iets van roeping.
En dat had een ontspannen uitstraling naar de breedte van het leven.
‘Als je bij wat je kunt doen in je leven een gevoel van roeping hebt, dan ontstaat er een grote mate van overlap tussen al die velden waarop je bezig bent. Dan staat het één niet meer zo tegenover het ander: tijd voor de kerk en tijd voor je zelf. Maar dan groeit dat naar elkaar toe en vloeit zelfs wel in elkaar over. Daarin herken ik iets van wat Paulus zegt dat je werk niet tevergeefs is in de Here. In Hem ontvangt het leven zijn eenheid.’ Het kan ook anders. Als leidinggevende maakte hij het wel mee dat mensen ‘gingen’ voor een functie, die te hoog gegrepen was. Niet zelden om wat meer te verdienen. ‘Ik heb wel eens iemand op mijn afdeling gehad die als computerprogrammeur zijn werk prima deed. Toch wilde hij zo graag hogerop, de systeemanalyse in.
Maar toen hij daar terechtkwam moest hij zo op zijn tenen lopen, dat hij er bepaald niet gelukkig van werd.’
Gavengericht
Na het voorgaande zal het niet verbazen dat Ben Vreugdenhil sterk gavengericht denkt, ongeacht of het nu om werk of kerk gaat. Zijn parool is: doe het werk, waarvoor je – ook volgens anderen - de gave hebt om het te doen. ‘Als het werk bij je past, dan gééft dat energie. Terwijl je bij tegenzin in je werk veel sneller zit te denken aan de momenten dat je weer tijd voor jezelf hebt. Al wil ik daarmee zeker niet zeggen dat er in je leven nooit stress of spanning kan zitten. Of dat je soms voor zware zaken komt te staan. Maar werk je op een plek, die bij je past, dan is de kans groot dat je door zulke stressvolle momenten wel goed heen komt. En je groeit natuurlijk ook in je werk. Ik had 35 jaar geleden niet gedacht dat ik me in zo´n leidinggevende functie zo thuis zou voelen. Zo zie je door de jaren heen allerlei verschuivingen. Tot voor een jaar of tien was ik vaak financieel bezig (meestal als penningmeester) en nu meer leidinggevend, bijvoorbeeld als voorzitter van de kerkenraad.
Dat kan dus. Maar altijd ben ik voor dat soort taken gevraagd door anderen, die blijkbaar vertrouwen in me hadden. Wel heb ik steeds het besef gehad, dat wie je bent en wat je kunt je echt van Boven gegeven is. Dat houdt je nederig.´
Betrekkelijk
Vraag je Ben Vreugdenhil naar wat er nodig is om in een verantwoordelijke, leidinggevende functie vruchtbaar te kunnen werken, dan komt er in korte tijd veel voorbij: ‘Om te beginnen moet je kunnen relativeren. Ook als je leiding geeft hangt bepaald niet alles van jou af. Dat is in een bedrijf zo, maar zeker ook in de kerk. Het is steeds weer goed om je te realiseren dat je anderen, die om je heen aan het werk zijn, heel hard nodig hebt. Je moet verbindend denken. Alleen samen lukt het om echt verder te komen. Dat geldt op persoonlijk niveau, maar ook tussen afdelingen. En in de kerk is het niet anders!’
Visioen
De parabel van de steengroeve komt voorbij - drie steenhouwers, die in een groeve bezig zijn. De eerste zegt: ik sta te hakken, de tweede typeert het als: ik maak mooie stenen. maar de derde heeft al hakkend een immens bouwwerk voor ogen en reageert met: ik bouw aan een kathedraal. Vreugdenhil vertelde het wel eens bij de start van een nieuwe afdeling. ‘Wat we doen heeft een hoger doel, dat wil ik daarmee zeggen.
Voor mij is dat door en door religieus, voor anderen niet. Maar dat grote geheel, dat moet je als leidinggevende in het oog houden en daarvan kun je af en toe iets laten zien aan degenen met wie je samenwerkt in je bedrijf.’
Vertrouwen
Een paar andere kernwoorden, die Vreugdenhil verbindt met zijn dienend leiderschap, zijn ‘vertrouwen’ en ‘delegeren’. ‘Als je een inspirerende werksfeer wilt, dan moet je de mensen met wie je werkt je vertrouwen geven. Ik ervaar het in mijn eigen werk als een zegen, dat ik allerlei zaken aan anderen kan overlaten. Ik probeer altijd weer te bedenken, wie een bepaalde opdracht goed zou kunnen doen. Dat inspireert, want mensen merken op zulke momenten dat ze gezien worden en dat hun gaven en mogelijkheden worden gehonoreerd.
Dat je de mensen met wie je werkt kunt laten stralen - dat is ook door de ABN AMRO aangemerkt als een kernkwaliteit van leiderschap, En dat gebeurt als ze kunnen doen waar ze goed in zijn en daarin gewaardeerd worden. Gun als baas je mensen ook de eer van hun werk.’
Nuchter
Tegelijk is Ben Vreugdenhil doordrongen van wat er allemaal mis kan gaan op het werk. ‘Ik geef de mensen met wie ik werk van harte mijn vertrouwen, maar ik weet ook hoe het eigenbelang kan opspelen, waardoor er veel scheef kan gaan. Ik reken dus echt met de geneigdheid tot het kwade en ik zeg wel eens: “vertrouwen is goed, controle is beter”. Ook bij iets als thuiswerken, het zogenaamde “nieuwe werken”, zie je dat.
“Het nieuwe werken is niet werken” zei iemand eens voor de grap. Maar in dat grapje zit een ondertoon, die ik serieus neem’.
Werksfeer
Ik haal ’s morgens als eerste vaak de koffie voor de secretaresses op mijn afdeling. Dat geeft een sfeer van respect.
Durf op andere momenten je fouten toe te geven. Of laat de ander het rustig met je oneens mogen zijn.
En heeft iemand problemen thuis, geef hem dan de gelegenheid om daar aan te werken. Wie in een echtscheiding verzeild raakt, heeft veel aan zijn hoofd. Daar moet je als baas mee rekenen.
Zoals ik zelf altijd begrip heb ondervonden voor de ziekte van mijn vrouw. Ik neem daarom ook de tijd om met mensen te praten over hun narigheid thuis. Daarmee bouw je op de werkvloer aan een sfeer van openheid en vertrouwen. Ook zakelijk gaat niet alles in het werk goed. Soms mislukt een project. Bij sollicitaties vraag ik mensen altijd naar zakelijke mislukkingen. Wat is er in je werk niet goed gegaan? Daar leer je vaak het meeste van. Je hebt mensen met karakter nodig. Mensen, die kunnen omgaan met spanning, stress, deadlines en mislukkingen. Dat hoort er allemaal bij.’
Sleutelpositie
Het is boeiend om te zien hoe Ben Vreugdenhil noties uit zijn eigen functioneren als leidinggevende – zoals betrouwbaarheid en dienstbaarheid – ook terug ziet in de grote verbanden.
Daarin is hij opvallend positief gestemd: ‘Als bank heb je in de samenleving een belangrijke dienstverlenende rol. Je biedt vertrouwen in het economische verkeer. Je faciliteert de geldstromen, zodat mensen hun salaris krijgen, een hypotheek kunnen afsluiten en dat bedrijven investeringen kunnen doen.
En je moet zekerheid bieden dat mensen hun spaargeld weer terug krijgen. De banken zijn daarin dienstverlenend.
En zoals voor een leidinggevende betrouwbaarheid een absolute voorwaarde is, zo geldt dat ook voor de bank in het grote geheel van de samenleving. Als een kernkwaliteit van management van mijn bedrijf wordt gesproken over rentmeesterschap en daarmee probeert men te werken aan die duurzame kant van ons ondernemen.’ De banken hebben volgens Vreugdenhil dus een sleutelpositie in de samenleving, zeg maar een publieke nutsfunctie.’
Vorming
Wat heeft Ben Vreugdenhil gemaakt tot wie hij nu is? Het meest vormend is voor hem het leven met God. Dat geeft hem de ruimte in de omgang met de mensen van werk en kerk. Hij geniet er ook van hoe de laatste jaren vanuit het management van de bank vertrouwde noties zoals ‘rentmeesterschap’, ‘dienstbaar leiderschap’, ‘verbindend denken’ en ‘de ander laten stralen’ een grote rol zijn gaan spelen.
Daarnaast zijn er ook trainingen geweest, waarbij Vreugdenhil helemaal op zichzelf teruggeworpen werd. ‘Als je echt uit je comfort zone wordt gehaald, wat doet dat emotioneel, spiritueel, fysiek en psychisch met je?
Daar heb ik fundamentele gesprekken gevoerd met collega’s en dat creëerde openheid en nabijheid. Daar heb ik veel
van geleerd.’
De tijd
Terug naar de vraag, hoe je moet omgaan met de schaarse tijd die je hebt.
‘Belangrijk in je omgang met de tijd is het onderscheiden in hoofd- en bijzaken.
Neem de dagelijkse drie uur, die een protestantse Nederlander gemiddeld naar de tv kijkt. Dat vind ik gewoon een gebrek aan discipline (een woord dat heel dicht aanligt tegen discipel).
Die uren moeten voor het Koninkrijk toch veel vruchtbaarder ingezet kunnen worden. Maar dat vraagt keuzes. De keuze om dienstbaar te zijn aan de ander.’ Het is Ben Vreugdenhil opgevallen, dat veel mensen van zijn werk - eenmaal thuisgekomen - alleen maar bezig zijn met zichzelf: fitness, hardlopen, muziek luisteren. ‘Ik ervaar het als bijzonder, dat als ik in stilte ’s morgens de dag aan God voorleg, dat ik dan niet alleen mijn werk zie liggen, maar ook ’s avonds de kerkenraadsvergadering.
Dat geeft me een andere manier van omgaan met de uren die ik werk, dan wanneer ik die kerkenraad niet zou hebben. Dat ervaar ik als een zegen.
En je vrouw moet er ook achter staan wat je doet. Dat werkt enorm stimulerend.
O ja, en hobby’s. Die heb ik ook. Ik zing bij een koor en lees graag een boek. En ik zwem ook nog. En als het vakantie is zoeken we het liefst de bergen in Zwitserland op!’
Drs. Ben Vreugdenhil is 37 jaar getrouwd met Nineke. Hij heeft een leidinggevende positie op het hoofdkantoor van de ABN AMRO bank.
Verder is hij voorzitter van de Raad van Deelnemers van het Pensioenfonds ABN AMRO Bank, voorzitter van de kerkenraad van de NGK Breukelen en voorzitter van de SEV.