VORSTENHUWELIJK
1981-07-17
Op 29 juli zal, zo de Heere wil, het huwelijk worden voltrokken van ZKH Charles, prins van Wales, kroonprins van het Verenigd Koninkrijk en de Dominions, enerzijds - en Lady Diana Frances Spencer, een tot nu toe onbekend meisje maar toekomstige koningin, anderzijds. Dat zal hier een nationaal feest van wonder en geweld geven. En u als naaste buur zult daar toch iets van willen weten? Want wie mocht denken dat hier een Assepoester haar Sprookjesprins heeft gevonden. . . gelooft nog in sprookjes. Dit bijdetijdse, populaire paar, dat voor een portie romantiek niet uit de weg gaat, kent zijn tijd, kent zijn wereld, weet wat er te koop is en gaat moedig een wellicht zeer bewogen toekomst tegemoet.- Jaargang 25
- nummer 27
HIJ, geboren 14 november 1948 uit een harmonieus gezin, is in alle betekenissen een zondagskind. Zijn vader, prins Philip hertog van Edinburgh, heeft niet alleen de stijve hofetikette aanmerkelijk weten te verzachten, zijn koninklijke echtgenote dichter bij haar volk gebracht dan ooit een Brits vorst bestaan heeft, maar gaf ook zijn kinderen een puike opvoeding, de beste scholen en goed begrip voor de moderne maatschappelijke verhoudingen.
De jonge kroonprins kwam op zijn 19de aan de universiteit, kon onopgemerkt rondfietsen of boekenstalletjes bezoeken, speelde vurig toneel (in de rollen van zingende vuilnisman of HamIet tot clown) en beoefende als een goede Brit vele soorten sport. Onder sport verstaat Charles bijvoorbeeld paardrijden, polo, vliegen, waterskiïng, windsurfing, varen, zwemmen, jagen en vissen. Hij volgde in de militaire opleiding een commandotraining, waartoe onder meer behoorde: parachutespringen, werken met klimnetten over hoge muren, bewegen langs een lijn van boomtop tot boomtop en zelfs door een nauwe rioolbuis kruipen, half vol water.
Opscheppen is de prins vreemd - hij gaf toe dat het een verschrikkelijke beleving was.
Op zijn 21ste haalde hij zijn vliegbrevet en werd geïnstalleerd als Prins van Wales. Toen nationalistische demonstranten die inhuldiging wilden verhinderen, trad hij onverschrokken op het stel toe en begon een politiek gesprek. Bij de marine bracht hij het tot commandant van een mijnenveger, compleet met strepen, snor en baard.
Zijn sociale bewogenheid doet hem niet alleen op demonstranten afgaan, maar leidt hem ook van Brazilië naar Australië, van India naar de Orkneys. Vandaag spreekt hij de Ierse emigranten te New York toe en brengt hun enig begrip bij voor de Ierse thuis-kwestie; gisteren stuurde hij de persmuskieten uit zijn tuin vandaan met de boodschap: als er nieuws is, horen jullie het direct. In Newcastle aanvaardde hij sportief een fles door zijn autoruit. Such is life.
En Charles is een geboren ridder. Een van zijn eerste foto's toont, hoe zorgzaam hij als knaap zijn jonger zusje een trap af leidde. Hij is dan ook het troetelkind van zijn grootmoeder, de oogappel van zijn moeder.
Maar dat sluit zijn oog niet voor verder vrouwelijk schoon, dat zich rond hem volop ontplooit: een gravin op wintersport, een lady op de Ascotrennen, een charmante tafeldame op een verjaardag, 'een bezoek aan Liechtenstein's hof, een ondeugende foto uit Texas - allerlei bekend en onbekend schoons is in zijn omgeving gezien. Maar de prins stelde zich op het standpunt: ik kan me later geen echtscheiding veroorloven, moet dus terdege uitkijken voor ik trouw.
En wat een wonder, als een jongeman van ruim 30 de kat uit de boom kijkt, dat er speculaties ontstaan over poesjes! Op de dag dat foto's van zijn "vermoedelijke" bruid vanuit Klosters werden gepubliceerd, verscheen Charles met een beeldschone dame op de paarderennen. Gingen zijn ouders naar hun vrienden in Liechtenstein (vermoed werd: om een huwelijk met de knappe prinses te bespreken) dan danste Charles ineens op een feestavond met een Italiaans zwartje. En toen de prinses Marie-Astrid , van Luxemburg serieus genoemd werd, moest het Britse hof de speculaties verontwaardigd ontkennen. Alleen Charles moet zich geamuseerd hebben.
Want wat er ook van de prins gedacht werd, zelf scheen Charles de oude strategische leus te hanteren: safety in number, de veiligheid zit in het grote aantal. En van de prins geen kwaad!
ZIJ, Lady Diana Frances Spencer, is geboren 1 juli 1961 en is dus net twintig jaar. Een bloem van een meisje, lang, slank en welgeschapen.
Toen ze vorig najaar door de pers ontdekt werd, was ze kleuterleidster en verdiende haar dagelijks brood in Londen. Daar bewoonde ze met vier meisjes een flat, door haar vader gekocht. Ze was toevallig in de buurt van de prins waargenomen en werd gevolgd. Aan haar nummerplaat herkende men de letters SB van het district Argyll. En ja, op het eilandje Seil bij Oban bleek haar moeder te wonen: Lady Frances Roche, voorheen gehuwd met Diana's vader, Lord Edward Spencer, achtste hertog van Sutherland. (Haar moeder woont betrekkelijk dicht bij ons, bewoont een boerderij en bezit onder meer een winkel in Oban, waar ze bij drukte graag een handje helpt. Een paar weken geleden passeerden we haar nog en zij wierp een nieuwsgierige blik in onze oude Nederlandse wagen.) Het is hier heel gebruikelijk dat een vrouw, gehuwd of niet, haar eigen
boterham verdient. De Britse vrouw is nooit in de watten gelegd en moet op de kleintjes passen. De economische instelling van het land (waar zuinigheid met economy wordt vertaald) houdt in dat vader Philip de paleistuinen verpacht heeft en zijn fruit zelf moet kopen; dat vader Spencer zijn kasteeltje tegen toegangsprijs laat bezichtigen; dat moeder Frances Roche haar eigen zaakjes drijft en dat dochter Diana kinderleidster is; hetgeen voortreffelijk bij haar karakter past.
Diana kan haar costuumpjes zelt hebben gemaakt, en ziet er door haar smaak bijzonder charmant mee uit. Toen de foto's los kwamen, bleek ze als een ingetogen fee door Londen te gaan: hetzij in een grijsgestreepte rok met tomaatkleurig jasje, hetzij in rok en trui, hetzij in kuitbroek en sportief jasje, of (met een kind op de arm en een kind aan de knie) in een luchtig overgooiertje, dat in het verradelijke tegenlicht van een stralende zon een stel gezonde en charmante onderdanen toont. Over die foto schaamde ze zich. En zo leerde ze wat persfotografen zijn.
Maar simpel of niet, Lady Diana komt niet als wijlen Assepoester naar het hof. Ze is daar van kindsbeen vertrouwd geweest. Vroeger woonde de Spencer-familie naast een der koninklijke buitenhuizen en was toen al in de kleine vriendenkring van het hof opgenomen. Een van de grootmoeders van Lady Diana was de beste vriendin van de koningin-moeder en haar andere grootmoeder is eveneens hofdame. Zulke intieme relaties kunnen alleen bestaan, wanneer de betrokkenen betrouwbaar, bescheiden en gesloten zijn. In tegenstelling tot de meeste van Charles' vriendinnen is Lady Diana dan ook niet loslippig maar ingetogen; bovendien heeft ze een vlekkeloos verleden, doet in adelijke afstamming en opvoeding niet voor Charles onder en wordt door het Britse volk als een gave van Boven ontvangen. Ze stamt, evenals haar verloofde, van koning Henry Tudor af, is bovendien een nazaat van John Churchill (de eerste hertog van Marlborough, waar Winston zo trots op was) en is aan Charles in de 16e graad verwant. Beide families zijn dan ook al eeuwen met elkander bevriend geweest.
SAMEN zullen ze naar menselijke berekening een zeer goed paar vormen.
Charles brengt zijn koninklijke motto's mee: "Honi soit qui mal y pense" en "Dieu et mon droit". Daarnaast heeft hij het motto van Wales "Ich Dien" (waar dat oude diets vandaan komt, moeten we nog eens uitzoeken).
Diana, die in de volksmond al Dai heet, brengt van de Speneer's kant het motto mee "God beschermt het recht (of de rechtvaardige)".
Wanneer Charles straks regerend vorst zal zijn, is hij mede hoofd van de Anglicaanse Kerk. Reeds nu wordt elke zondag in heel het koninkrijk voor alle leden van het koninklijk huis gebeden; hij zal gedragen worden door het gebed van een christenvolk.
Charles heeft zijn naam gemeen met de vroegere Schotse Bonny Prince Charles. En zijn populariteit meteen. Diana is een meisje uit aristocratische familie, maar won op slag de populariteit door haar eenvoud.
Charles, die dertig jaar een mooie leeftijd vond om te trouwen, zei destijds: ik hoop dat ik zoveel geluk mag hebben als mijn ouders. Diana, wier juwelendoosje een enkel collier en een enkel ringetje bevatte, is nooit verwend en zal stellig sober blijven. Charles toont in zijn karakter meest verwantschap met zijn oude vriend en oudoom Lord Mountbatten, voor wiens begrafenis hij destijds de rol van Schriftlezer op zich nam. Diana staat stevig op haar benen en zal de komende weelde rustig kunnen dragen.
Want nu nog heeft Charles een inkomen uit het familiebezit Cornwall (een inkomen van f. 250.000, waarvan hij de helft aan belasting betaalt) maar als regerend vorst zal hij vermoedelijk een kleine 2 miljoen trekken.
Zij zal wel op de kleintjes letten en hij de hofhouding betalen. Wat dat laatste betreft heeft zijn voorvader Albert hem een goed voorbeeld gegeven: door de overtollige helft van het hofpersoneel af te schaffen.
En dan het voorbeeld van Charles' vader! Charles spreekt daar geestig maar toch ernstig over: "Ik doe maar net als de apen en kijk af, hoe mijn ouders het doen". Of ook: "Ik loop graag in mijn vaders voetsporen; we hebben gelukkig dezelfde maat". Dat is de bescheidenheid van de Engelsman, die zaken eenvoudiger kan voorstellen dan ze zijn.
Maar Charles is, behalve Engelsman en Welsh, ook typisch aan Schotland verknocht. Hij leerde hier zijn bruid al, hoe ze zalm moet vissen; het kan haar keuken straks te pas komen. Hier jaagt hij zijn hert, roeit op de Lochs, rijdt paard en houdt van zijn bruid. En zij zal na eeuwen weer een koningin van Engelse bloede zijn.
Waar de nieuwsgierige pers ook aan gedacht had - enkele malen heeft zij de oudere zuster van Diana positief genoemd - nimmer kwam iemand op het topsecret van het bruidspaar. Charles heeft een vrouw gevonden, dat is een goede zaak. Hij heeft een welgevallen van de Heere ontvangen.
En zij de prins van haar dromen. Mogen zij gelukkig zijn.