GKV stapvoets verder met NGK
2008-07-04
Op 21 juni rondde de GKV-synode de bespreking van de relatie met de NGK af en werden er besluiten genomen.- Jaargang 52
- nummer 14
Een impressie van CCS-voorzitter Ad de Boer, die met commissieleden ds. Kees de Groot en Thijs van Daalen de NGK die dag ter synode vertegenwoordigde.
Opnieuw stond in Zwolle de relatie met de NGK centraal: een onderwerp dat meer dan enig ander thema totnogtoe de synodeleden verdeelde.
Sommige afgevaardigden riepen de synode op om rond de binding aan de belijdenis niet langer de NGK de maat te nemen en de gesprekken op kerkelijke eenheid te gaan richten.
Anderen vonden dat de GKV-deputaten in de Balans over de belijdenis teveel hebben weggegeven en wilden een veroordeling van het deputatenwerk.
En een forse middengroep wilde alleen stapvoets verder met de NGK: dankbaar voor wat is bereikt, argwanend of er toch geen verschillen zijn toegedekt en behoedzaam het vervolgtraject in.
Wat zich in de bespreking van 7 juni al wat aftekende, voltrok zich op 21 juni. In de besluitvorming haalden noch de voorstellen van de deputatenmeerderheid noch die van minderheid de eindstreep, maar werd een compromisvoorstel van een synodecommissie aanvaardt. Dat voorstel 1) lag in toon en tekst overigens dichter bij het meerderheids- dan bij het minderheidsvoorstel van deputaten.
Inzake de vrouw in het ambt erkende de synode dat een deel van de bezwaren tegen het VOP-rapport over de vrouw in het ambt inzake de verhouding tussen Schriftverstaan en Schriftuitleg is weggenomen.
Weliswaar moet in de vervolggesprek tussen DKE en CCS niet alleen de omgang met de Schrift in het VOPrapport op tafel komen, maar ook het feit van de openstelling van de ambten in de NGK als zodanig. Maar ook zonder dat de synode dat expliciet had uitgesproken, zou dat toch wel zijn gebeurd, is mijn taxatie.
Misverstand
De pijn zit meer in wat er in het synodebesluit wel én niet wordt gezegd over de Balans over de belijdenis.
Stemde de LV van de NGK in 2007 royaal in met dit akkoord tussen DKE en CCS, de GKV-synode kwam niet verder dan een 'met dankbaarheid kennisnemen' van de Balans. Volgens de commissiewoordvoerder zat die terughoudendheid vooral op twee punten vast: Dat de Balans oproept tot ondertekening van de belijdenis is mooi, maar wat gaat die oproep binnen de NGK uitwerken? En gaat het wel alleen over de wisselende praktijk van ondertekening, of liggen er ook nog steeds verschillen rond de kaders waarin die ondertekening in de NGK staat? Daarom moeten deputaten in de vervolggesprekken ook daarover spreken: over de preambule, art. 17 en art. 34 van het AKS. In die vervolggesprekken moet ook aan de orde komen, wat de NGK nu precies verstaan onder 'bouwen op het fundament: Christus'. Vlak voor de stemming erkende de commissiewoordvoerder zich niet gerealiseerd te hebben dat de NGK zich daarover al jaren geleden - met instemming van een voorgaande GKV-synode - helder hebben uitgesproken. Maar, zei hij: Zeg het dan nog maar eens en ga met onze gevoeligheid op dat punt mee!
En met 17 tegen 15 stemmen volgde de synode hem daarin. Je zou kunnen zeggen: het besef dat hier van een misverstand sprake is, daagde te laat om de meningsvorming beslissend te kunnen beïnvloeden. Vanwege deze onduidelijkheden zijn we nog niet toe aan het overstappen van verkennende gesprekken naar gesprekken, gericht op kerkelijke eenheid, aldus de commissiewoordvoerder.
En omdat de Balans die ruimte wel zag, was instemming met dit document voor de synode nog een brug te ver.
Verdriet en vertrouwen
Met welke gevoelens rijd je dan weg uit Zwolle en loop je de dagen daarna rond?
Verdriet: Om het feit dat de (in teksten gestolde) overeenstemming die in gesprekken van hart tot hart tussen deputaten en commissieleden is gegroeid, buiten die kring zo snel leidt tot het argwanend fileren van die teksten, waarbij zinnen en woorden onder de kerkelijke microscoop worden gelegd. Om de gemiste kans om een forse stap vooruit te zetten in de onderlinge relatie en een helder signaal te geven aan de kerken: we horen bij elkaar en willen niet zonder elkaar. Die intentie proefde je bij veel afgevaardigden echt wel, maar tot de uitspraak: 'we erkennen u als kerken van Christus met wie we een zijn in geloof en belijden' kwam het toch nog niet.
Vermoeidheid: Hoeveel jaar moeten we nog praten: nu over nieuwe onderwerpen én over oude onderwerpen in een nieuw jasje? En hoe voorkom je dat er, als DKE en CCS het ook daarover weer eens worden, over drie jaar opnieuw op de synodale rem getrapt wordt? Hoe houden we met elkaar het vuur brandend?
Vragen: Hoe voorkomen we dat kerken en kerkleden gedemotiveerd raken door het gevoel: we zijn als Nederlands Gereformeerden opnieuw gewogen en te licht bevonden? En hoe corrigeren we het beeld dat het streven naar kerkelijke eenheid perse kerkfusie inhoudt, waarin we elkaar in dezelfde kerkelijke vormen dwingen?
Hoe krijgen we het besef tussen de oren, dat het bij kerkelijke eenheid ten diepste gaat om de principiële erkenning van elkaar als kerken van Christus, waardoor de weg vrij komt om elkaars leden welkom te heten aan de Avondmaalstafel en elkaars voorgangers op de kansel?
Vertrouwen: Het onderscheid tussen verkennende gesprekken en gesprekken gericht op eenheid komt uit de GKV-koker; wij kennen dat onderscheid niet, dus op dat punt moeten we niet te zwaar tillen aan het synodebesluit. En verder: Rond de nieuw te bespreken onderwerpen rond de belijdenis komen we er als CCS en DKE vast wel uit; dat geldt zeker voor het misverstand-onderwerp van het fundament van de kerk, waarover we het jaren terug al eens bleken. En ook rond de vrouw in het ambt geeft de manier waarop we de afgelopen jaren bij een open Bijbel elkáár bevroegen, hoop op een goed vervolg. En intussen wordt plaatselijk her en der de eenheid in Christus herkend en dat gaat door!
'Het maakt voor je kijk op de relatie tussen GKV en NGK veel uit, waar je in de jaren zestig woonde en waar je nu woont', zei een synodelid op 7 juni. Ik ben geneigd dat te beamen.
Gezien hun leeftijd hebben de meeste ouderlingen en een aantal predikanten ter synode de scheuring bewust meegemaakt en dat maakte hen terughoudend tegenover de NGK. En de synodeleden uit de drie Noordelijke en de drie Zuidelijke provincies ontmoeten vanwege het geringe aantal NG gemeenten daar in de praktijk nauwelijks Nederlands Gereformeerden. Dat laatste zal niet echt veranderen, maar het eerste zal naarmate de tijd voortschrijdt, tot het verleden gaan behoren.
En tenslotte: Gods Geest werkt. Hij is het die harten kan openen en dat ook daadwerkelijk doet!
1) De letterlijke tekst van het synodebesluit is te vinden via www.synode.gkv.nl.
Ad de Boer is Opbouwredacteur en voorzitter van de Commissie voor Contact en Samenspreking van de NGK.
| Opvallende uitspraken Pas op voor de valkuil om de manier waarop wij de dingen zien en doen als de norm te bestempelen, waaraan de NGK zich moeten aanpassen. Maar erken eerlijk dat wij als GKV de afgelopen decennia een ontwikkeling hebben doorgemaakt inzake de visie op de kerk en op gereformeerde organisaties! Geven we de Nederlands Gereformeerden daarin geen gelijk? Moeten wij niet een toontje lager zingen? (ds. G. Gunnink) Ik kan best leven met de uitspraak dat we de NGK erkennen als kerken die op hetzelfde fundament bouwen. Maar ik kom toch ergens tussen het commissie- en het minderheidsvoorstel uit. (ouderling A. Pool). Ik heb lang gedacht dat de gereformeerde belijdenis bij u niet veilig zou zijn en bij ons wel. Na 40 jaar blijkt die bij u veel veiliger te zijn dan we ooit gedacht hadden. We hebben u verkeerd beoordeeld en daar schaam ik me voor. Vergeef onze arrogantie, de mijne incluis, zeker nu blijkt dat onze eigen krampachtigheid ons intern achtervolgt. Aanvaardt ons als uw zus M/V. (ds. P.H. van der Laan) |