Antroposifie
1981-11-06
Geruime tijd geleden ontving de redaktie een schrijven van een Opbouw-lezer, die vroeg om een artikel, waarin aandacht werd geschonken aan de "Vrije Scholen".- Jaargang 25
- nummer 40
Omdat hij constateerde dat de Vrije School-gedachte in opmars is, leek het hem toe, dat er melding van moest worden gemaakt.
We hadden sympatie en begrip voor die vraag, maar het heeft toch nog heel wat tijd geduurd voordat er nu effektief op wordt ingegaan.
Is de Vrije School een verschijnsel, waarover tamelijk snel te informeren valt, anders is het bij de Antroposofische gedachtenwereld, de bakermat van die Vrije School-idee.
Na enige gerichte studie van deze filosofie van Rudolf Steiner te hebben gemaakt, meen ik te mogen zeggen dat het een van de ingewikkeldste denksystemen is die ik (nu een klein beetje) ken.
In Zeist kom je mogelijk meer dan waar ook in ons land in aanraking met de Antroposofische ideeënwereld.
Naast een antroposofische drukkerij en uitgeverij zijn er kindertehuizen, is er een tamelijk groot aantal artsen die Steiners opvattingen in praktijk willen brengen en kennen we een aantal vrije scholen (lagere school, pedagogische academie en hogeschool). Lezingen van de vereniging worden geregeld in reformzaken aangekondigd, terwijl er ook allerlei creatieve zaken te doen vallen, variërend van een "Michaelsviering" tot oefening in bewegingsleer.
Dat alles geeft een indruk van de vele toepassingen die de opvattingen van Steiner hebben gekregen op zulke uiteenlopende terreinen van het leven. Daarbij zijn nog niet vermeld de alternatieve landbouwmethoden - compleet met "proefpolders" en al - en de opvattingen die men heeft over esthetica, schoonheid.
Om de zaak dan voorlopig even af te ronden, moet er zeker ook aandacht komen voor Steiners Christus-beschouwing, die ongeveer zover van ons af staat als maar denkbaar is. Ook is het nodig zijn gedachten aangaande reïncarnatie en visies betreffende de levensfasen van de mens studie te maken.
Blijkt Steiners invloed op vele terreinen, ook de literatuur van en over Steiner is kolossaal. Wie is bekwaam tot het vellen van een enigszins gedegen oordeel in deze?
Wat mij betreft is dit slechts een eerste poging daartoe. Heel wat zaken dienen te worden beschreven, maar gelukkig is een christelijke normering in veel gevallen ook mogelijk, dunkt me, als je niet álle werk van Steiner en de zijnen hebt doorgeworsteld.
In de komende weken hoop ik daarom - liefst op een voor ieder begrijpelijke wijze - aspecten van het Antroposofische denken-en-doen te belichten. Tevoren echter aandacht voor Steiners levensloop.
Daar nog aan voorafgaand zou ik willen schrijven over de Theosofie, een beweging die al in de vorige eeuw ontstaan is en waarmee zeker oppervlakkige overeenkomst bestaat. Juist omdat Steiner een tijdlang een leidinggevende positie in die kring heeft ingenomen, lijkt me deze "uitweiding" gewettigd.
Na het verhaal over mevr. Blavatsky en de Theosofie dus de levensloop van Steiner. Vervolgens een artikel over de Christologie van Steiner. Daarna aandacht voor de antroposofische bijdragen aan verschillende levensterreinen. Als afronding een poging tot beoordeling.
Het geheel zal zo'n 7 à 8 keer in beslag nemen, denk ik (vrees ik).
Naar ik hoop, kan u als lezer daarvoor begrip, en zelfs interesse, opbrengen.
Hoe dan ook, van de Antroposofie zullen we de komende tijd zeker (blijven) horen.
Als handreiking naar hen die zich in deze zaken meer willen verdiepen zal ik zoveel mogelijk in elk artikel een bepaald boek over het betreffende onderwerp introduceren, en al doende ook recenseren.
Dat werkt, denk ik, het meest effectief.
Tenslotte een vraag: als er lezers zijn, die meer informatie kunnen aandragen over met name de landbouwmethoden, de medische opvattingen of de esthetische visies van Antroposofen, dan houd ik me daarvoor zeer aanbevolen. (Voor de eerste artikelen meende ik voldoende documentatie te hebben, maar ook hier is uw bijdrage welkom.) Tenslotte, ik pretendeer niet in onze kring dé deskundige in dezen te zijn: wél ben ik, bij mijn weten, de eerste die een poging onderneemt hierover iets in "Opbouw" te schrijven.
(adres: Brugakker 36-22, 3704 LPZeist)