Kernenergie
1981-12-11
Enige tijd geleden wijdde prof. C. Veenhof (wiens gezondheid zover hersteld is, dat hij weer een bijdrage aan ons blad kan leveren) een 'Persschouw' aan het onderwerp kernenergie.- Jaargang 25
- nummer 45
U heeft die kunnen lezen in het nummer van 18 september.
Daarna schreef prof. Veenhof ook nog over het Interkerkelijk Vredesberaad; dat was in het nummer van 7 oktober.
Op deze beide 'Persschouwen" is door meerdere lezers van ons blad gereageerd.
Die reakties gingen voornamelijk over het door prof. Veenhof geschrevene in verband met de problemen rondom de kernenergie.
Om nu de diskussie niet al te ingewikkeld te laten worden, wil de redaktie - in ieder geval voorlopig het gesprek beperken tot het onderwerp kernenergie. Misschien is het mogelijk later ook nog eens te spreken over de vredesbewegingen, waaronder het IKV.
Als begin van een gesprek plaatsen we vandaag een verkorte ingezonden van drs. Beertema, met daarbij een eveneens verkort antwoord van prof. Veenhof.
Voor het vervolg op dit gesprek heeft de redaktie dr. C. v. d. Leun uit Utrecht (kernfysikus) bereid gevonden over dit onderwerp in ons blad te schrijven. Het is de bedoeling dat dit in de loop van januari 1982 zal gebeuren.
De redaktie verzoekt de lezers te wachten met reageren tot na de publikatie van de door dr. v. d. Leun te schrijven artikelen.
Daarna willen we de diskussie over dit aktuele en omstreden onderwerp graag voortzetten.
De redaktie
Ingezonden
Met stijgende verbazing en verontwaardiging las ik in "Opbouw" nr. 33 van 18 september 1981 de Persschouw van Prof. C. Veenhof met als titel "Kernenergie". Die verbazing en verontwaardiging werd veroorzaakt door de ongenuanceerde stemmingmakerij die in dit artikel naar voren kwam.
Al in het begin van het artikel worden mensen die tegen toepassing van kernenergie zijn, bestempeld als de "anti-kernenergie-meute". Deze groepering wordt vervolgens over één kam geschoren met de vredesbewegingen en gezamenlijk betiteld als: zgn. "vredesbewegingen" .
Op zijn minst wordt hier gesuggereerd dat mensen die tegen het gebruik van kernenergie zijn en de mensen uit de vredesbewegingen een dom en leugenachtig volkje vormen.
Vervolgens wordt de staf gebroken over de anti-kern-activisten die de "brede maatschappelijke discussie"
(BMD) niet nodig hebben, omdat zij het al weten. Vreemd is het daarom dat C. V. hierbij niet de voormalig Minister van Binnenlandse Zaken noemt: de heer Wiegel. Deze was tijdens zijn ambtsperiode nota bene verantwoordelijk voor de instelling van de stuurgroep BMD. Tijdens de afgelopen verkiezingsperiode vero klaarde hij tijdens een tv-interview dat wat hem betreft de BMD niet nodig was!
C. V. suggereert zelf ook geen behoefte te hebben aan de BMD. Immers "mensen die het weten, zijn er weinig, zeggen insiders". Nu- zijn insiders mensen die het weten. En C. V. wil wel eerlijk bekennen dat hij het niet weet.
Ik waag deze eerlijkheid in twijfel te trekken, omdat in de rest van het artikel slechts meningen worden geciteerd van voorstanders van het gebruik van kernenergie. Of behoren de tegenstanders per definitie tot de groep outsiders (mensen die het dus niet weten)?
Merkwaardig doet dat beroep op deskundigen uit de mond van C. V. overigens wel aan. Allereerst verwacht je dat niet te horen van iemand die in de veertiger- en zestiger jaren een kerkscheuring heeft meegemaakt.
Ook toen moesten gewone mensen een keus maken en liet men zich niets wijs maken door een select groepje insiders. Erger is dat wat C. V. anderen verwijt hier op hemzelf terugslaat: als wij onze mening .en keuze moeten laten bepalen door deskundigen die voorstander zijn van toepassing van kernenergie, dan heeft de BMD inderdaad geen zin!
Even verder in het artikel poogt C. V. de Sovjet-Unie uit te spelen tegen de in ons land wonende communisten, die volgens C. V. wel de felste anti-kern-activisten zijn (een niet bewezen stelling).
Vindt C. V. het door de Sovjet-Unie gevoerde beleid t.a.v. toepassing van kernenergie goed omdat de Sovjet-
Unie. blijkbaar voorstander is? En hebben Nederlandse communisten met hun anti-houding het mis omdat ze communist zijn?
Hoopvol is in ieder geval dat Nederlandse communisten niet klakkeloos het beleid van Moskou overnemen!
Aan het eind van C. V.'s artikel wordt gesteld dat het artikel enkele feitelijke gegevens over de kernenergie en de kerncentrales bevat. Er staat echter meer in. Er worden namelijk ook meningen van anderen weergegeven waar men gefundeerd tegen kan zijn.
Om zijn stelling kracht bij te zetten meent C. V. zich opnieuw van een stemmingmakende zinsnede te moeten bedienen: "de kreten van de anti-'kernfanaten!"
Ik ben van mening dat de Persschouw van C. V. geen zinvolle bijdrage is in de diskussies rond kernenergie en kernbewapening. Sterker nog: iemand die slechts beoogt stemming te kweken tegen tegenstanders van het gebruik van kernenergie plaatst zich . metterdaad buiten de diskussie.
Kerkrade Drs. H. E. Beertema
Onderschrift
Graag wil ik in alle rust enkele opmerkingen maken in reaktie op het hierboven afgedrukte "Ingezonden".
Ik reageer daarmee tegelijk op een paar kleine "Ingezondens" die dezelfde strekking hebben als het boven afgedrukte.
1. Ik heb er geen moment aan gedacht de serieuze protesterende tegen de kernenergie te diskwalificeren!
Evenmin als ik maar enige kritiek zou willen oefenen op protestmarsen daartegen. Ik aanvaard van harte de vrije, democratische samenleving met alle aaspeeten en consequenties daarvan.
Dat is zo evident dat ik meende dat ik niet met zoveel woorden behoefde zeggen dat ik op de democratisch ondernomen demonstraties en acties geen enkele kritiek oefen. Dus daarover geen woord meer.
2. Toen ik schreef over de kernenergie-meute had ik het oog op de groep van geweldplegende lieden die ook en vooral in Dodewaard acte de présence gaven. Dat is trouwens niet wat ik schreef, nl. dat deze mensen fanatiek bezig waren om Dodewaard weg te krijgen en dat ze - ik hoorde hen dat zelf zeggen - de brede maatschappelijke discussie over kernenergie niet nodig achtten. En zo optredend zijn ze inderdaad het stadium van discussie voorbij.
Wat deze geweld gebruikende lieden presteerden, is zonder' meer schandalig.
Het begon met het "kraken" van een weiland en het installeren daarop van zendapparatuur voor "eigen" radiouitzending. De materiële schade is enorm. In een radiouitzending vertelde de secretaris van de gemeente Dodewaard, dat de gemeente als zodanig ten gevolge van allerlei vernielingen een schade van tweehonderdduizend gulden had. En daar kwamen nog heel veel schadeclaims van de burgers bij. De totale schade werd daardoor nog een aantal tonnen hoger.
3. Wat het IKV betreft: ik heb het in het geïncrimineerde artikel (dat van 18 september 1981 nr. 33) niet genoemd en er bij het schrijven ervan niet eens aan gedacht! Maar eerlijkheidshalve wil ik toch zeggen dat ik er ernstig bezwaar tegen heb. Want vooreerst: het is geen organisatie meer voor beraad, maar een, zelfs fanatieke, actie-groep. Voorts: het aanvaardt burgerlijke ongehoorzaamheid als een middel om zijn doeleinden te bereiken. In de derde plaats: het IKV aanvaardt ook mensen als gelijkwaardig die vreemd of afwijzend staan tegenover de christelijke grondslag van het IKV en die mee het beleid kunnen bepalen. Daarbij komt dat de financiële situatie van het IKV ondoorzichtig is. De rooms-katholieke bisschoppen hebben er daarom op aangedrongen dat het IKV jaarlijks een door een erkende accountant goedgekeurd financieel verslag van inkomsten en uitgaven zal laten opstellen en publiceren.
4. Ten aanzien van de bemoeienis van de Sovjet-Unie en de communistische partijen wil ik het volgende opmerken: Er is een organisatie die de naam draagt van Wereldvredesberaad, die zich volledig oriënteèrt aan de buitenlandse politiek van de Sovjet-Unie.
Oorspronkelijk had die zijn hoofdkwartier in Parijs. Maar hij werd door de Franse regering verboden.
Nu heeft hij zijn hoofdkwartier in Helsinki. Op een vergadering van dit "beraad", gehouden in Oost-Berlijn, werd de organisatie tegen de neutronenbom uitgedacht en op touw gezet.
Als leus werd gekozen de slogan: "Stop de bom". Op deze vergadering was Nico Schouten aanwezig en actief bezig. En teruggekeerd in ons land organiseerde hij de Stop-de-bom-actiegroep in ons land. Hij werd er de secretaris van. Het spreekt vanzelf dat nu een leidinggevende figuur in de CPN in deze Stop-de-bom-actie een dominerende positie in de nieuwe actie heeft, deze door de partij wordt aanbevolen en gesteund. Zoiets ligt in de partij structuur opgesloten.
5. Wanneer mijn kriticus een zekere gelijkheid of analogie ziet tussen wat in de vrijmakingstijd geschiedde en wat in verband met de "vredesbeweging"
plaats vindt, in die zin dat in de jaren veertig ook door "leken" en niet alleen door wetenschappers werd geoordeeld en dat nu ook ten opzichte van de kernenergie geldt, dan maakt hij een duidelijke fout. Hij is dan slachtoffer van wat in de logica een "metabusis eis allo genos" heet.
Het overspringen van een bepaald terrein naar een ander terrein dat geheel veschillend is van het eerste.
In de jaren veertig ging het namelijk over geloofskennis waartoe alle gelovigen in principe toegang hebben.
Johannes schrijft (1 Joh. 2: 12/21): "Gij hebt de zalving van de Heilige en gij weet alles (of: weet allen)". In verband met de kernenergie gaat het evenwel over wetenschappelijke kennis (ik spreek niet over popularisering van het probleem, maar over het probleem van de kernenergie zelf!). En die wetenschappelijke kennis is als zodanig alleen toegankelijk voor op dat terrein wetenschappelijk gevormden.
Daarom is op dat gebied de "leek" afhankelijk van de mannen van wetenschap. En volgt de een of de ander na.
6. Hieruit volgt ook dat ik nog al sceptisch sta tegenover de gepropageerde "algemene maatschappelijke discussie", die ik allerminst diskwalificeer!
Vooreerst geloof ik dat alle argumenten zowel pro als contra wel zo ongeveer bekend zijn. Het activeren van de "massa" heeft wel ten gunste van de politiek betekenis, maar niet ten aanzien van het eigenlijke probleem van de kernenergie zelf.