K. Schilder
1982-05-07
In “Kerknieuws” van Scheps verschijnt een serie artikelen over hoogleraren van vroeger. In het nummer van 16 april j.l. was de beurt aan prof. Dr. K. Schilder. Mij viel op dat in dat overigens goede artikel werd gezegd dat pas later in zijn leven een irenische trek uit zijn karakter naar voren kwam. Dat zou dan gebeurd zijn in verband met de opkomende onenigheden in de vrijgemaakte kerken. Het was wel duidelijk dat toen zijn irenische gezindheid er naar voren kwam, maar het is een misverstand te denken dat die vredelievendheid pas aan het eind van zijn leven kwam. Of Schilder’s karakter zo irenisch was, weet ik niet. Mijn persoonlijke indruk was in ieder geval anders. Maar zijn zachtmoedigheid en vriendelijkheid was vrucht van het Evangelie. Het was ook maar niet een karaktertrek. Het was meer. Dat blijkt ook wel uit dat artikel in “Kerknieuws”. Daarin wordt over de twisten van de dertiger jaren en Schilder’s rol daarin terecht gezegd: “Scherp koos hij positie tegen hen, die het oplaaiende debat over tal van onderwerpen door een kerkelijk veroordelen uitspraak wilde beslechten". Met de scherpte van iemand die de vrede lief had wist hij dat de kerk veroordelende uitspraken zo veel mogelijk vermijdt. Omdat hij zo scherp zag "het dynamisch karakter van Christus' kerkvergaderend werk" daarom wist hij dat een zondaar niet buiten de kerk kan leven. Daar hoort hij. En wie dat één keer gezien heeft die kan lastig zijn, die kan opvliegend zijn en welke nare eigenschappen er verder maar te noemen zijn, maar die is overmacht door de genade, toch irenisch. Mensen veroordelen is wel het allerlaatste wat zo iemand wil. Dat is in navolging van Jezus Christus en de apostel Paulus. Dat de kerkelijke leiders dat in de dertiger en veertiger jaren niet gezien hebben pleit niet voor hun karakterinzicht. Maar dat is niet het ergste. Dat ze niet in staat blijken Bijbels tolerant te zijn is erger. Ze hadden geen besef van de genade. Als later in de Vrijgemaakte kerken dezelfde zonden weerkeren verzet Schilder zich heel consequent en gewond. Dat was maar niet een karaktertrek uit het laatst van zijn leven. Wel was Schilder een rasechte Kuyperiaan in zijn overschatten van het christelijk logische denken waartoe wedergeboren mensen in staat zouden zijn. Daarom geloofde hij via polemiek mensen te kunnen overtuigen. Terwijl dat vrijwel nooit het geval is. Vandaar dat hij inderdaad, zoals vermeld wordt, ver stond van Kohlbrügge. - Jaargang 26
- nummer 18