De naam van het beest
2011-12-09
Europa is zijn naam! Daar zullen Hal Lindsey of Willem Ouweneel het mee eens zijn. Zij zien in onze tijd de eindtijd.- Jaargang 55
- nummer 24
Ze zijn ervan overtuigd dat het vijf voor twaalf is op Gods grote wereldklok. Daar kunnen ze op kijken door de bril van de Bijbelse profetie. Vooral het Bijbelboek Openbaring laat volgens hen zien, hoezeer de profetische voorspellingen van eertijds over de eindtijd juist in onze generatie heel accuraat aan het uitkomen zijn. Sinds 1948 is er geen excuus meer voor de apocalyptische bijziendheid waaraan veel christenen lijden. Daar kunnen ze van genezen worden, als ze maar naar de Bijbelse profetie willen luisteren. Ook Europa komt daarin voor!
De vestiging van de staat Israël in Palestina in 1948 staat centraal in de uitleggingen van de profetie door mensen als Lindsey en Ouweneel.
Toen is toch maar gebleken dat de profetieën over het herstel van Israël precies zijn uitgekomen. En is dat niet het keurmerk van ware profetie? Als een profeet zegt te spreken in de naam van de Heer, maar zijn woorden komen niet uit en er gebeurt niets, dan is dat geen profetie van de Heer geweest (Deuteronomium 18:22). Er is wat gebeurd in 1948 – een werk van de Heer, waarmee de slotacte van de geschiedenis is ingeluid.
Profeten hebben de eindtijd, die nu over ons gekomen is, tot in de details voorspeld. Lindsey vertelde in 1976 voor de EO-televisie dat hij samen met Amerikaanse generaals de profetische eindtijdscenario’s had doorgemeten met behulp van computerprogramma’s.
Ze klopten precies op de politieke werkelijkheid zoals die door de generaals werd geanalyseerd.
In hetzelfde programma vertelde hij ook dat de tachtiger jaren wel eens het laatste tiental jaren zouden kunnen worden van de geschiedenis zoals wij die kennen. Want de eindtijd is in 1948 begonnen. Vanuit dit perspectief las hij de voorspellingen van de profeten over Russische aanvallen op Israël, gesteund door een Arabisch-Afrikaanse alliantie, waarbij ook voor China een rol was weggelegd (Daniël 11:40-45). Zijn opvattingen ontvingen wereldwijd bijval onder miljoenen christenen, ook in ons land.
Monsterverbond
De klok slaat bijna twaalf! Vandaar dat fundamentalistische christenen in Amerika menen dat hun land door God geroepen wordt het Midden-Oosten te reconstrueren met Jerusalem als hoofdstad, zoals de profeten voorzegd hebben. Vandaar dat zij Bush II, Cheney en Rumsfeld steunden bij hun inval in Irak in 2001.
Lindsey allieerde zich in de vorige eeuw met een beroep op het Godswoord der profeten met de oorlogszuchtigste haviken in het Pentagon.
Vreemd, dat verbond tussen ultrarechtse politiek en christelijk fundamentalisme in een land waar zo op de scheiding tussen kerk en staat gehamerd wordt. Het is een monsterverbond, waar we Gods zegen niet op kunnen verwachten.
Wat van Europa?
Europa speelt in deze apocalyptische bespiegelingen een belangrijker rol dan Amerika dat in de Bijbel niet voorkomt. Dat belooft dus niet veel goeds! Europa is het beest uit Openbaring.
Lindsey ondersteunt deze identificatie door te verwijzen naar het beest met de tien horens uit Daniël (7:20, 24). In Openbaring (13:17) ziet hij datzelfde beest uit de zee opkomen.
De tien horens zouden slaan op de tien staten die in die jaren de Europese Unie uitmaakten. Ouweneel schrijft dat de landen van het aloude Romeinse Europa zich via een democratisch proces vrijwillig aaneengesloten hebben. Dit leidt echter tot centralisatie en uiteindelijk tot een totalitair system: het herrezen Romeinse rijk. Johannes ontmaskert in zijn Openbaring dus al het beest dat zich verbergt in de Europese Unie.
Het eindtijdscenario van tweeduizend jaar geleden wordt zo onthuld. Laat wie ogen heeft om te zien, het
dan ook zien.
Over beesten en hoeren
Eerst iets over de symboliek, die hier een rol speelt. Wat wil Johannes daarmee zeggen? We komen het beest uit de zee tegen (13:1; 17:3), een monster zoals we dat kennen uit films als de Lord of the Rings, met zeven koppen en tien horens. De draak, of de duivel, is zijn meester die hem controleert. Daarmee is het Romeinse rijk van de eerste eeuw na Christus bedoeld onder bloeddorstige keizers als Nero of Domitianus.
De keizerverering bond het rijk samen tot een wereldmacht die politiek en economisch in de wingewesten de wind er keihard onder hield.
De hoer die op dit beest is gezeten (17:3) verwijst naar Rome, de hoofdstad, waar de elite onbeschaamd pronkte met haar weelde en een verloederend leven leidde.
Uitbuiting van de overwonnen volken leverde het benodigde geld op.
Dit zeemonster werd gesteund door een aardmonster (13:11), dat met zijn twee horens op een lam lijkt. Hij vertegenwoordigt de valse religie en is in staat geweldige wonderen te verrichten. De twee beesten zijn als twee handen op één buik, die van de draak; de hoer is hun pooier.
Politieke theologie
De uitleg van Openbaring heeft de eeuwen door mensen gefascineerd.
Lindsey en Ouweneel benoemen nauwkeurig, met behulp van Daniël (7; 12), elk element van de dierensymboliek.
De zeven koppen en de tien horens worden precies politiekhistorisch geïdentificeerd. Het zeebeest, waarvan een van de koppen herstelde van een zware wond, moet wel het verenigende Europa zijn, waarin het Romeinse rijk herrezen is.
Staat er niet dat dit beest er was, en niet is, en dat het binnenkort opstijgt uit de afgrond (17:8)? Het Romeinse rijk is weg geweest maar is er nu in volle glorie weer in de oorpronkelijke tienstatenbond (Daniël 10:27), die wij nu kennen als de Europese Unie. Het aardmonster, de pseudo-religie, lokaliseren ze in het humanisme dat zich in deze Unie breed maakt, gestempeld door de Franse revolutie en het Verlichtingsdenken.
Een afvallig christendom is er schatplichtig aan. Het is nu nog wachten op de politieke leider van dit machtsblok, de Antichrist.
Daarna zal dan het einde komen. Het is een politieke theologie van de laatste ernst, die in een verenigd Europa een satanische verleiding ziet. Deze Eurofobie past momenteel goed in het anti-Europese klimaat in ons land.
Onze eigen traditie (B. Holwerda en P. Jongeling) ging trouwens in deze zelfde richting. Zij ontmaskerde de Verenigde Naties en de Wereldraad van Kerken als de twee beesten. In de hoer zag men de Synodaal gereformeerde kerk.
Lekkende tent
Lezen Lindsey en Ouweneel Openbaring wel goed? Ze willen de Bijbelse profetie letterlijk nemen. Maar dat zou betekenen dat ze rekening houden met de poëtische en symbolische taal van de apocalyptische literatuur (wat ze niet doen). Daarin worden geen standen van zaken, historisch verifieerbaar, weergegeven als in een geschiedenisboek. In Openbaring krijgen we geen geschiedschrijving van de eindtijd in het vooruit, alsof het verloop van de geschiedenis al helemaal vastligt. Trouwens, als we toch in de laatste vijf minuten van de geschiedenis leven, waar maken we ons dan nog druk om? We kunnen ons tijdelijke verblijf op aarde dan vergelijken met een lekkende tent in een vluchtelingenkamp, waar ook nog enge beesten rondkruipen (het beeld is ontleend aan prof. Bram van de Beek).
Vooral die twee monsterachtige beesten maken ons banger dan bang. Daar wil je toch zo snel mogelijk van weg wezen? Natuurlijk, we moeten intussen zoveel mogelijk mensen zien te redden van de komende ondergang en de eeuwige stad zien binnen te loodsen.
In de eindtijd moet onze zendingsinspanning zich intensiveren. Dit is gangbaar gedachtegoed in deze Bijbelleestraditie.
Maar wat hier nodig is, is een andere Bijbeluitleg.
Boodschap
Openbaring letterlijk nemen betekent dat we uitgaan van wat Johannes zijn lezers in hun eigen tijd bedoelde te zeggen.
We bekijken hoe hij hen heeft willen overtuigen van zijn boodschap en welke middelen hij daarvoor gebruikte.
Hij koos voor een sterk symbolische en poëtische taalsoort, de apocalyptiek.
Hij goot zijn boodschap in de vorm van een verhaal met een historisch verloop, niet ongebruikelijk toen. Zo wilde hij zijn eerste lezers aanspreken en overtuigen. Hij gebruikte voorbeelden uit de geschiedenis die zij kenden. Met het Oude Testament waren zij vertrouwd; Johannes maakt er veel gebruik van. Zo leerde men oog krijgen voor Gods vaste hand in de geschiedenis van hun eigen tijd. De verdrukte en aangevochten gelovigen werden bemoedigd door de wetenschap dat hun opgestane Heer het wereldbestuur niet uit de hand loopt. Tegen alle blijken van het tegendeel in regeert Hij vanaf zijn hemelse troon. Daarom moeten ze het Lam volgen, en niet de draak, zelfs als dat martelaarschap betekende.
Waakzaam en met volharding mogen ze uitzien naar de spoedige terugkomst van hun Heer uit de hemel hier op aarde. De Heer is nabij.
Elke tijd eindtijd
Deze boodschap moeten wij allemaal ter harte nemen, wanneer en waar we ook maar leven. Tussen de eerste en tweede komst van Christus in leven we in de laatste dagen. Daarom is het christelijke leven altijd eindtijdelijk geweest, georiënteerd op Christus’ terugkomst, die we intussen niet kunnen berekenen. De beesten en de hoer zijn door heel deze periode heen aan het werk. Dan hier en dan daar lijden wij er zwaar onder. Maar ook zijn er altijd weer tijden van verademing, waarin ruimte is voor getuigenis en zelfs voor deelname van Gods kinderen aan het openbare leven.
Geen moment gaat het in de apocalyptiek om een les in de aardrijkskunde en geschiedenis van de laatste toekomst, die sinds 1948 dan zou zijn aangebroken. Het gaat om prediking vol hoop, ter bemoediging en als waarschuwing. Wees waakzaam, de Heer komt als een dief in de nacht.
Toepassing
Nee, het beest heet geen Europa! Toch geldt de boodschap van Openbaring iedere eindtijd, ook die van ons. Zij maakt ons bewust van de gevaren van een hedonistische samenleving (de hoer), beheerst door hebzucht en onder de betoverende invloed van Mammon, de god van het geld.
Daarom wordt politieke macht (het zeemonster) misbruikt om eigenbelang te bevorderen ten koste van wie en wat ook maar, ondersteund door de pseudo-religie van het verleidelijke welvaartsevangelie (het aardmonster).
De symboliek van de beesten en de hoer houdt een actuele les in, ook voor Europa. Is de huidige financiële crisis, ontstaan door ongebreidelde speculatie op supersnelle financiële markten en door immorele bankpraktijken, geen apocalyptisch teken aan de wand? De huidige crisis breidt zich als een olievlek uit over de wereld, waar juist de armsten, onder wie veel christenen, er het zwaarst onder lijden.
Om van de schepping zelf nog maar te zwijgen. Moeten we de crisis zelfs niet als oordeel van God uitleggen die ons tot bezinning en inkeer wil brengen? Openbaring herinnert ons dan aan het optreden van de twee getuigen (11:3-13). Er is geen oordeelsvoltrekking zonder dat eerst het profetisch getuigenis geklonken heeft.
Opdracht
Ook voor Europa moeten we als gelovigen, zolang ons de ruimte daartoe gelaten wordt, zoeken naar wat de Bijbel ons voorhoudt als het gezegende leven. Dat houdt in dat we oproepen tot een terugkeer naar de christelijk-humanistische uitgangspunten van de Europese beschaving.
We zetten ons ook politiek in voor dit werelddeel, waar Paulus ooit voet aan wal zette – in Griekenland. Om een woord van Luther te parafraseren: als we weten dat morgen de Heer terugkomt, reizen we vandaag nog naar Brussel om de euro te redden.
Dr. Bob Wielenga is emeritus zendingspredikant van de NGK Kampen en woont in Zuid-Afrika.