Zeven weken oorlogstoestand
1982-06-04
U hebt natuurlijk vanaf 2 april de ontwikkeling van de Falklands-crisis gevolgd?- Jaargang 26
- nummer 22
Dan heeft ons artikel van 23 april, mosterd na de maaltijd, u niet verontrust. En ook nu komen we veel te laat om u te schokken. Toch lijkt het ons, nu vandaag de oorlogstoestand in een echte oorlog dreigt te ontaarden, nuttig een balans op te maken. Daarbij zouden we u wat meer materiaal willen aanreiken, dan u van uw dagblad ontvangt. Dat materiaal raakt punten als recht, fatsoen, oorlogstechniek, leugen en waarheid, internationale belangen en "God met ons".
De eerste oorlogswinst van deze zeven weken is, dat we zien hoezeer het internationale recht op het spel staat. De Verenigde Naties aarzelden niet, Argentinië te gelasten zijn bezetting van de Falklands onmiddellijk terug te roepen;' en het recht van Groot-Brittanië te erkennen op zelfverdediging en bescherming van de Britse bevolking op de eilanden. Argentinië heeft zich helaas niet aan de V.N. gestoord en ging door met manschappen, wapens en materiaal aan te voeren.
Welke macht hebben de V.N.? Geen hand om een vuist te maken en slechts één been om op te staan: het overeengekomen Handvest. We kunnen van de V.N. geen al te hoge pet opzetten want alle Russische satellietstaten, incluis onderontwikkelde landen, kunnen op één commando voor elk besluit een meerderheid leveren. Maar ditmaal viel het besluit ten gunste van G.B. En dit land maakt daar gaarne gebruik van: door alle weifelende staten aan het besluit nummer 502 te herinneren.
Nu moet gezegd worden dat de V.N. bij definitie dekolonisatie wensen en om deze reden geen ingreep in andermans staatsleven kunnen toestaan. Daarom zat Argentinië grandioos fout, toen het zich aan de Falklands vergreep. Maar wie de Falklands als een overjarige Britse kolonie beziet zou denken: zo krijgt G.B. een oneigenlijke kans om zijn koloniale politiek te prolongeren. Daarom is het goed te bedenken: dat het Handvest aan de Falklands een zelfbeschikkingsrecht toekent, welk recht door G.B. voor en na is gehonoreerd; maar dat onder Argentinië allerminst zou worden gewaarborgd.
Reeds viel de eerste uitspraak: dat de Engelsen, onder Argentijns bewind, de eilanden wel kunnen verlaten!
Welke machtsmiddelen staan G.B. nu ten dienste om zijn onderdanen te beschermen en de bezetter te verdrijven? Dat zijn naar oud gebruik drie: de diplomatieke druk, de economische verstikking en de militaire aanpak. Alle drie worden dezerzijds met verstand en beleid gebruikt; met de blijkbare wil om bloedvergieten te beperken. En denk niet dat deze drie in elkaars verlengde liggen, alsof het ene middel pas wordt toegepast als het andere faalt.
Hier worden de drie machtsmiddelen gelijktijdig gebruikt, in een semper crescendo. Bij gebreke van een oorlogsverklaring bleef het diplomatieke verkeer intact; werd zelfs veel intenser, door de tussenkomst van Peru, de V.S. van Amerika en de Verenigde Naties. Men bleef en blijft trachten, Argentinië door overreding terug te brengen naar de oude toestand - om daarná over de toekomst van de Falklands te spreken. Argentinië saboteerde dit overleg. Liep nu eens weg van tafel, kwam dan terug en zegt nimmer het verkeer te hebben opgebroken; beweert nu eens dat G.B. veel te heftig aanvalt om nog te kunnen spreken, dan weer dat het Argentinië niet aan vredeswil heeft ontbroken. Al met al zijn we in zeven weken geen stap gevorderd, maar Argentinië verwierp zeven vredesvoorstellen en wenst de Falkslands tot geen prijs weer los te laten!
Ook van de economische druk heeft G.B. een toenemend gebruik gemaakt.
Op Rusland na staat ongeveer de hele wereld achter G.B. Ook de EEG blokkeerde het economisch verkeer voorlopig voor een maand en zal wel aarzelend prolongeren. Veel landen, Nederland voorop, weigerden de Argentijnse producten af te nemen. De meeste landen staakten de leveranties van oorlogsmaterieel. Amerika verbood zijn bankiers Argentinië te financieren.
Waar Argentinië goeddeels afhankelijk is van zijn export (denk aan corned beef) betekent de economische druk een dreigend staatsbankroet. Inderdaad financiert Argentinië zijn avontuur met bankbiljetten te drukken, die al waardeloos worden geacht. G.B. echter heeft voor zijn inzet een speciale belasting aangekondigd, waardoor handels- en betalingsbalansen gezond blijven; het pond sterling eveneens.
Jammer is het dat Argentinië, zilverland, met een goed beheer zichzelf zou kunnen bedruipen. Het is immers rijk aan delfstoffen en vruchtbare grond, maar arm aan verantwoordelijke leiders. Generaals weten meer van geweld en wapens dan van spaden en ploegen. Daarom is nu de rijkdom voor enkelen, de armoede voor allen.
Dan heeft G.B. niet vergeten zijn wapens te gebruiken. Dit laatste middel als laatste reserve, om gesprek en druk aan te vullen. Reeds de aankondiging van een armada (kennen we dat woord nog?) van tenminste 22 schepen - maar vermoedelijk het dubbele - was een daad om stil van te worden. De reis van drie weken gaf extra ruimte en druk voor onderhandelingen.
Tenslotte werd - dat is nu typisch Brits en eigenlijk al te fatsoenlijk - een aanval binnen 48 uur aangekondigd.
Prompt op tijd werd Zuid-Georgië bevrijd, dat zich zonder slag of stoot met 180 krijgsgevangenen overgaf. Tegelijk werd een Argentijnse onderzeeër beschadigd: bloedige waarschuwing. De blokkade om de Falklands werd gesloten. Chili stelde zijn landingsbanen, ziekenhuizen en havens beschikbaar; geen wonder, want zijn grenzen met Argentinië werden al lange tijd door mijnenvelden aangegeven. De staten van Amerika kozen eindelijk partij en stelden materiaal en niet-militaire hulp beschikbaar; ook geen wonder, want men moest kiezen voor democratie en tegen militarisme, ondanks alle geflirt met Zuid-Amerika.
Dan komen in snel tempo: het onklaar houden van de landingsbaan van Port Stanley, vijf aanvallende Argentijnse vliegtuigen neergehaald, een lucht- en zeeslag geleverd zonder Britse gewonden, een mirage neergehaald en ook schoten de Argentijnen zelf een mirage neer. Op 3 mei kwam de klap: de Argentijnse kruiser Belgrano vernietigd met 300 man naar de kelder, een transportschip getorpedeerd, een ander naar het moederland teruggejaagd, een onderzeeër bestookt. Maar op 4 mei ging de Britse kruiser Sheffield verloren en vielen drie jagers neer; Brittanië rouwde om 17 doden. Het kwam hard aan, dat werd niet verbloemd. De kerken riepen luidkeels, dat het nu wel genoeg was, de oppositie roerde zich, maar de regering ging met verdubbelde kracht verder.
Nadien werden veel meer Argentijnse schepen, vliegtuigen en helicopters vernietigd, het Pebble Island bezet, de Falklands verkend, twee minutiedepots opgeblazen, een radartoren omgeworpen en nog is het einde niet in zicht. Wel is opvallend, hoe weinig menselijke en materiële verliezen aan Britse zijde te betreuren zijn. G.B. beschikt over professionele soldaten, een ongekend goede vloot, de modernste apparatuur en griezelig zelfstandig werkende aanvalswapens. Zijn vliegtuigen zijn gemiddeld 100 km/u sneller dan de Argentijnse en worden door vliegkampschepen tot nabij de doelen gebracht; Argentinië moet 500 km vliegen (en liefst ook terug!) voor het ter plekke kan vechten. Voorts heeft het tweedehands oorlogsmateriaal, een afgedankte Karel Doorman, afgedankte kruisers en sedert 100 jaar geen oorlogservaring.
En hoe zit het met leugen en waarheid? Niet alleen heeft G.B. weinig verliezen te melden, maar het. heeft niets te verbergen. De BBC geeft meermalen per dag uitvoerige berichten en er wordt niet getriomfeerd. Een defensie-spreker dicteert het nieuws, goed en slecht. Vanaf de vloot spreekt de BBC-verslaggever Hanrahan ons dagelijks toe. Minister Nott van defensie, minister Pym (opvolger van Carrington) en premier mevrouw Thatsher komen regelmatig in onze huiskamer. Ze genieten, naar de laatste poll meldde, 80% vertrouwen van het volk.
Dit volk laat zich niet voorliegen, zo min als het Nederlandse. Weet dat een zevenmaal herhaalde leugen geen waarheid wordt. We denken vaak aan de "berichtgeving" van 1940-45, toen we voetstoots bereid waren het tegendeel te geloven van wat beweerd werd. Gezonde democratie laat zich niet bedotten. Bovendien krijgen we ook het Argentijnse nieuws te horen; weten wat men dáár mag geloven!
En aan welke zijde staat God de Heere? Dat is de martelende vraag bij elke oorlogstoestand. We zagen een Argentijnse kerkdienst voor soldaten. Een priester gaf hun de ouwel en zijn zegen. Ze baden geknield voor de overwinning van Argentinië en de priester beloofde die in Gods naam. Ze zongen, biechtten, baden en luisterden en maakten een eerlijke, christelijke indruk.
Onze predikant bad, dat we niet onze nationale eer mochten verdedigen.
Onze kerken vonden dat het genoeg was. Onze jongens zijn niet gewoon naar de kerk te gaan - al is op de vloot wel kerkdienst. En de paus zegde zijn voorgenomen bezoek af; tenslotte is Argentinië bon catholique en is dit land afvallig.
Maar G.B. is bereid zijn mensen, geld en materiaal in te zetten (tot nu toe enkele miljarden) om de mede door het christendom verworven democratie te verdedigen tegen tyrannie; om de goede trouw tegenover de verre onderdanen te houden; om de mensenrechten te beschermen tegen de totalitaire knoet; en om de kastanjes uit het vuur te halen voor alle democratische landen ter wereld.
Trouwens - weet U, hoe het moet? Cynische mensen hebben wel gezegd: God vecht aan de zijde van de moedigsten; of: Gods hulp is voor de beste wapenen; of: eerst de oorlog winnen, daarna is er godsdienstvrijheid; of: wenst u vrede, bereid u ten oorlog. En zo voort.
Maar de aarde is van de Heere, met haar volheid, materialen, hulpbronnen in het Zuidpoolgebied, zijn vlootbases en zijn "woelende volkeren", die "op ijdelheid zinnen". Het eind zal het leren. Misschien niet het eind van de Falklands-crisis, maar wel het eind van de wereldcrisis, waarin we leven.
En Hij die te komen staat talmt niet. Daar kunnen we amen op zeggen.
---------
Zetfout - In mijn artikel "Correspondentie" stond een storende fout. Er moest staan: "Contacten worden dezerzijds hogelijk op prijs gesteld. Zelfs bijval is welkom" - (geen correspondentie: maar:) "correctie nog meer".