Kerkelijke eenheid?
1982-06-04
1. Dat zij allen één zijn- Jaargang 26
- nummer 22
Dat zij allen één zijn is meer dan een wens. Het is een opdracht voor alle gelovigen. Dit gebod om één te worden geldt toch .zeker voor kerken, die gereformeerd gezind zijn?
Vooral de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) en de Nederlands Gereformeerde Kerken behoren hun uiterste best te doen om tot eenheid te geraken. Waarom? Omdat ...
1e. deze kerken op dezelfde grondslag willen bouwen, en omdat
2e. God zelf deze kerken tot eenheid roept!
Dat zijn toch geen onbeduidende argumenten?
2. Wat verhindert dan toch kerkelijke eenwording?
Hoe komt het, dat de weinige gebrekkige pogingen bijna onmiddellijk schipbreuk lijden? Waarom zijn we zo traag in het volbrengen van dit gebod tot eenheid? Wat verhindert zo velen van ons om binnen enkele jaren leden te zijn van dezelfde kerken?
Vergeten we niet om eerst een zorgvuldige analyse te maken van de huidige situatie? Indien we geen juiste diagnose stellen, dan komt er ook niets van het voorschrijven van een genezing brengende therapie. Welke struikelblokken moeten opgeruimd worden om een werkelijke eenheid tot stand te brengen? Wat moet God in onze harten en in onze kerken veranderen wil het ooit tot kerkelijke eenheid komen?
3. Mislukte pogingen
Officieel door kerken en ook wel persoonlijk is getracht de zonden bij andere kerken aan te wijzen. Meestal ziet men de fouten bij anderen wel; dáár, bij de tegenpartij ziet men ze ook veel scherper dan bij zichzelf . Wel kan er soms meer dan een kern van waarheid schuilen in de geformuleerde beschuldigingen.
Toch schiet zo'n tot genezing bedoelde pil bij de ander meestal in het verkeerde keelgat; hij gaat er van hoesten. Hij gaat zich meestal verdedigen en zelfs van zich afslaan.
De zoveelste poging om de zieke broeders te genezen is dan weer eens mislukt.
4. Een heilloze weg
Komt het dan niet bij ons op, dat deze weg, het wijzen op de zonde= bij anderen heilloos is? Zo'n aanpak heeft alleen zin als we onze eigen kerken willen rechtvaardigen; dit recept werkt alleen als we onze medekerkleden ons gelijk willen duidelijk maken.
5. Een matig recept
Het zou al veel beter zijn om het volgende recept toe te passen: Alle drie de kerken (of personen daaruit) zoeken afzonderlijk bij alle drie (dus ook bij zichzelf) op, wat bindt en wat scheidt; de overeenkomsten en de verschillen; de grondslag en de zonden. Vervolgens worden de opgemaakte beknopte rapportjes tegen elkaar uitgewisseld. In de tweede ronde zou ieder (elke kerk) de volgende twee vragen kunnen beantwoorden:
1e. Wat kan ik doen (wat kunnen onze kerken doen) om de andere (kerken) tegemoet te komen?
2e. Wat dienen zij te doen om het mogelijk te maken, dat de kerkelijke eenheid met ons wordt hersteld?
6. Een betere aanpak
Iedere kerkengroep gaat bij zichzelf te rade, wat de eigen zonden en gebreken zijn; bovendien vraagt elke kerkengroep aan de twee andere om bij het opsporen van deze zonden en gebreken behulpzaam te willen zijn. Vervolgens gaat elke kerkengroep intern na hoe men de beide andere zover mogelijk tegemoet kan komen: twee mijlen als er één gevraagd wordt. De grens van meegaandheid ligt bij het in strijd komen met de gemeenschappelijke grondslag, de Heilige Schrift en de daarop gefundeerde Drie Formulieren van Enigheid. Een beknopt rapport over de eigen narigheid tot oplossen ervan wordt door iedere groep toegezonden aan de beide anderen.
7. Samenvattend
De norm, dat zij allen één zijn, geldt voor minstens drie kerken. Een feit is, dat nogal eens onwerkzame medicijnen worden uitgereikt tot herstel. Mogelijk, dat we verder komen door de twee andere kerken te vertellen, waartoe wij bereid zijn om met hen één te worden. Zelfverloochening komt voort uit bekering, die God aan onze kerken kan schenken door bidden en werken.
8. Naschrift
Voer voor methodologen (1) en kerkhistorici (2).
(1) Welk besluitvormingsmodel kan het beste dienen als hulpmiddel voor ons probleem? Welke veranderingsstrategie kan ons voorthelpen?
(2) Zowel in 1869 als in 1892 zijn er breuken tussen gereformeerde kerkengroepen geheeld. Welke medicijnen werkten toen niet en welke recepten brachten genezing?